Қазақша рефераттар

Көзіне қарама, сөзіне қара

Адамгершілік пен адалдық туралы даналық сөздер

Бұл жинақта қазақтың қысқа да нұсқа нақылдары адам мінезі, әдебі, жолдастық, адалдық, ұят, кеңпейілдік және өмірлік сақтық туралы ой қозғайды. Әр сөйлем — бір сабақ: сөздің салмағын өлшеу, ниетті түзету, жақсылықты көбейту.

Кеңпейілдік пен кішіпейілділік

  • Кең пейілді кем болмас.

  • Басына іс түссе, баспақшыл.

  • Берместің үйінде бесті қымыз тұрады.

  • Ымды білмеген дымды білмейді.

Өзін тану, сөз бен ниет

Өз мінін көру

Өзінің түйедей мінін көрмей, біреудің түймедей мінін көреді.

Өзімшілдік

«Өзім білем» деген өрге апармайды.

Арамдықтың ізі

Арамзаның құйрығы бір-ақ тұтам.

Адамды сөзімен таны

Көзіне қарама, сөзіне қара.

Есте сақтайтын ой

Арақпен достастым дегенше, адамгершілікпен қоштастым де.

Адамгершілік: шыңдайды да, ұмыттырады да

Адамды тарлық шынықтырады. Ал барлық адамгершілікті ұмыттырады.

Адамгершілікке арналған үш сауап

  • Шөлге құдық қазу.

  • Өзенге көпір салу.

  • Жол бойына ағаш егу.

Адалдық пен абырой

  • Адалдық — ардың ісі.

  • Ала жіпті аттамағанның абыройы биік.

  • Асылдың бірі — адалдық.

  • Адалдық жүрген жерде адамдық жүреді.

  • Құлан өз қағынан өзі жерімес.

Достықтың құны

Жүз сом ақшаң болғанша, жүз жолдасың болсын.

Жолдастық, татулық, көңіл

Жолдас — жолдасқа қиянат етсе, оңбайды.

Жартыны жарып жеу — татулықтың белгісі.

Ауыз ашса — сыр көрінеді, есік ашса — төр көрінеді.

Көңіл — қазы, көз — таразы.

Ағайын мен дос арасындағы жауапкершілік

  • Екі жасты қосқанның сауабы бар.

  • Дос арасын ашқанның обалы бар.

  • Жақсы көрген тамырыңның атын алма, тайын ал.

Жолдасыңның жоғын қара

  • Табылса — жоғына жақсы.

  • Табылмаса — көңіліне жақсы.

«Соймасымды соямын, сүйгенімнің көңілі үшін» — шынайы ықылас пен жанашырлықтың өлшемі.

Сақтық, тәкаппарлық және ишара

  • Біреуге деп көр қазба — өзің түсесің.

  • Барамын деп аспа, жоқпын деп саспа.

  • Нәрсізге назыңды айтпа — сағың сынады.

  • Нәрліге ишара етсең — айтпай-ақ ұғады.

  • Өзі зордың иығы да зор.

  • Қолы жетпеген — кәріп.

  • Көкірек байғұс текірек қағады.

  • Арқан ат қазығына оралады.

Әдеп, ұят, ана тілі

  • Адамгершілік абырой әкеледі.

  • Әдеп пен адамгершілік ана тіліңнен нәр алады.

  • Адамның ұяты — бетінде, адамгершілігі — ниетінде.

  • Ақкөңілден арамдық шықпас; шықса да жамандық шықпас.