Махаббат әні - аққу әні
Жүрек туралы ойлар мен нақылдар
Төмендегі мәтінде ұлт мұраты, адамгершілік, махаббат, өнер, ұстаздық, шындық пен жауапкершілік секілді құндылықтар жүрек ұғымы арқылы өріледі. Әр сөйлем — жүректің өлшемі: мінезді түзеу, мейірімділікке бет бұру, шынайы сүйіспеншілікті қадірлеу және азаматтық ұстанымды бекіту туралы ой.
Негізгі тақырып
Жүрек — адамдықтың, сенімнің, қайраттың өзегі
Қайталанатын өзек
Мейірім, әділет, адалдық, шынайы махаббат
Оқу ырғағы
Қысқа нақылдар мен кең тынысты үзінділер
Ұлт мұраты және ерік
«Біздің шын жүректен және асыға күтетін бір ғана нәрсеміз — атамекеніміздің орыс пролетариаты диктатурасынан құтылуы. Біз барлық жерлестерімізді осы ұлттық мұратымыз жолында бір жан, бір тән болып жұмылуға шақырамыз».
«Бақытты сырттан емес, жүрегіңнен таба біл».
«Адам жүрексіз өмір сүре алмайтыны сияқты, отансыз да өмір сүре алмайды».
Жүрек, мінез, мейірім
Бұл ойлар жүректі тек эмоцияның мекені ретінде емес, мінезді тәрбиелейтін, ақылды бағыттайтын ішкі өлшем ретінде көрсетеді. Таза жүрек — әрекеттің де, сөздің де салмағын арттырады.
«Адам бойындағы бағалауға лайық қасиет — ақыл емес. Қайта сол ақылды басқаратын қасиеттер: мінез, жүрек, мейірімділік, таза ой».
«Адамның келбеті — жүрегінің айнасы».
«Тіл жүректің айтқанына көнсе — жалған шықпайды».
«Сіздің істеріңіздің нәтижелерін басқалар бағалайды, ал сіз тек өз жүрегіңіздің таза да әділ болуына тырысыңыз».
«Мейірім, ынсап, әділет, адал еңбек, таза жүрек, тату дос — өміріңде өкіндірмес қасиеттер осылар».
Сөздің салмағы
«Ауыздан шыққан суық сөз жүрекке жеткенше мұзға айналады».
«Жігерсіз сөз жүрекке жетпейді».
Өнер мен ұстаздық
«Қазақтың жүрегі тоқтамасын, өнердің жүрегі тоқтамасын деп отырғаным — осы. Өнерін өлтіріп алған қазақ ел болып оңбайды. Елінен айнып қалған жүрек — жүрек болып соғып жарытпайды. Екеуі бөлінбес бір бүтін, тұтас дүние. Ендеше, жүрегіміз тоқтамасын».
«Маған жақсы мұғалім бәрінен де қымбат, өйткені мұғалім — мектептің жүрегі».
«Мұғалімдік мамандық — адамтану: адамның күрделі де қызықты, шым-шытырығы мол рухани жан дүниесіне үңіле білу. Педагогикалық шеберлік пен педагогикалық өнер — даналықты жүректен ұға білу».
«Өлең үйіріліп көкейіңе ұйып жатсын, тазартып жүрек кірін жуып жатсын».
Махаббат пен адалдық
Махаббат туралы ойлар мұнда сыртқы көріністен бұрын ішкі адалдықты, қамқорлықты және тұрақтылықты алға шығарады. Шынайы сезім — есеп емес, жауапкершілік.
«Нағыз махаббат түр-әлпетте емес, жүректе».
«Егер сіз адамды шынымен жақсы көрсеңіз, ештеңесіне қарамай, шын жүрегіңізбен сүйіңіз. Қуанышы да, мұңы да бола біліңіз. Қай кезде де қасынан табылуға тырысыңыз. Сонда ғана пәк махаббат болады».
«Жүрек кімді қаласа — сол сұлу».
«Шын махаббат бар, махаббатпен ойнау бар. Шын сүйіспеншілік — өмір бойы сәулесін жоғалтпайтын гауһар. Кім шын сүйсе, өз сезімін қадірлейді, өйткені ләззат ыстық жүректен туады. Ал жүректі ауыстыра алмайсың».
«Жүректі шын күйдірсе, махаббат азабының өзі де қуаныш емес пе? Иә, зор қуаныш. Өйткені жүрек күю үшін шын махаббат, зор махаббат керек. Ондай махаббат жаныңа қанша азап салса да — қуаныш, бақыт».
«Аққуды атуға да, махаббатты қорлауға да болмайды! Махаббат әні — аққу әні. Оның сұлу ырғағын естудің өзі — өмірдің тәтті арманы. Ал қор болған махаббат зары — жаралы аққудың соңғы әні. Оның мұңына елжіремеген жүрек — жүрек емес».
Ақыл, қайрат, жүрек
«Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста, сонда толық боласың елден бөлек».
«Үш-ақ нәрсе — адамның қасиеті: ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек».
«Ақиқаттың мекені — жүрек».
«Жүрек арқылы өткен ақыл тілі көпке жетеді».
«Сақтауға қажет бір асыл болса — алдымен жүрегіңді сақта, өйткені өмір бастауы — сол жүрек».
Қысқа нақылдар
«Көре алмаушылық — жүректегі у».
Франсуа Вольтер
«Қоштасу — жүрекке салмақ».
Жүсіп Баласағұни
«Жылуы жоқ жүрек — қуыс кеуде».
Жүсіп Баласағұни
«Шын беріле қызықтаған нәрсе ғана адамның жүрегінен орын алады».
Әл-Фараби
Өлең жолдары мен философиялық түйіндер
«Қайғы келсе қарсы тұр, құлай берме, қызық келсе қызықпа, оңғаққа ерме. Жүрегіңе сүңгі де, түбін көзде, сонан тапқан шын асыл — тастай көрме».
«Жүрек деген жұдырықтай кесек ет, сүйген, күйген сезім — қанын еселеп. Жинай берсе, талай теңіз жасалып, талай кеме айдындарын кешер еді».
«Азапта туған өлең — шері басым, жүрекке қатты тисе — тез ұғасың».
«Өмірдің мақсаты — жүрегіңді ғаламмен жараса соғуға дағдыландыру, болмысыңды әлеммен үйлестіру».
Қорытынды
Бұл ойлардың бәрін біріктіретін ортақ арқау — жүректің жауапкершілігі. Жүрекке адал болу: сөзге абай болу, мейірімді сақтап қалу, өнерді өлтірмеу, ұстазды қадірлеу, махаббатты қорламау және ақыл мен қайратты адамдық өлшемге бағындыру.
Есте қалар қағида
«Үш-ақ нәрсе — адамның қасиеті: ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек». — Абай Құнанбайұлы