Ойын Қанша балапан
Психологиялық ахуал және дайындық
Сабақ басында оқушылардың көңіл күйін көтеріп, бірлескен жұмысқа бейімдеу мақсатында қысқа өлең жолдары айтылады:
Қайырлы таң, досым,
Қайырлы күн болсын.
Жеті күннің әр кезі
Жақсылыққа толсын.
Біздің алар бағамыз
Кілең бестік болсын.
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылар мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді, жұмыс ережелері еске түсіріледі.
Топқа бөліну
Оқушылар математикалық терминдер арқылы 5 топқа бөлінеді: Бұрыштар, Сызықтар, Қосынды, Айырма, Өрнектер.
Қызығушылықты ояту: ой ширату
Әр топ өз атауын тапсырма орындау арқылы «қорғайды». Бұл бөлім сабаққа қызығушылықты арттырып, алдыңғы білімді белсендіреді.
1-топ: Бұрыштар
Бұрыш түрлерін сызу және атау.
2-топ: Сызықтар
Сызық түрлерін сызу және қорғау.
3-топ: Қосынды
Қосындылардың мәнін табу: 4+3, 5+2, 6+1.
4-топ: Айырма
Айырмалардың мәнін табу: 5−3, 7−4, 6−3.
5-топ: Өрнектер
Өрнектерді салыстыру: 4+1×6, 7−5×4, 3+3×5.
Ескерту: көбейту амалы алдымен орындалады (амалдар реті).
Өткенді пысықтау
Салыстыру
«8 саны қандай сандардан артық?» тапсырмасы арқылы 8 санының 0–7 аралығындағы сандардан үлкен екені айқындалады.
Есептер арқылы қайталау
Қысқа мәтінді есептер арқылы қосу мен азайтуды қайталайды, жауапты негіздеуге үйренеді.
Оқушы белсенділігі
Тапсырмалар оқушылардың қызығушылығын оятып, сабаққа ерекше ынтамен кірісуіне ықпал етеді.
Үйге кірді Алдияр, оған қоса Мадияр. Кейін келді Айдана. Қанша болды бар бала?
Жауабы: 1+1+1=3
Ағашта төрт алмұрт өсіп тұр. Самал екеуін алып кетті. Ағашта неше алмұрт қалды?
Жауабы: 4−2=2
Кеше есеп шығару үшін бес есек жиналды. Үшеуі ұйықтап қалды. Ынталысы нешеу?
Жауабы: 5−3=2
Аулада бес үйрек, қорада үш үйрек бар. Бір үйрек тығылды, бір үйрек жығылды. Қалғаны неше үйрек?
Жауабы: 5+3−1−1=6
Көлден жеті қаз ұшты. Қайтып екі қаз қонды. Қонбағаны нешеу?
Жауабы: 7−2=5
Екі аяқ, екі қол, бір ауыз және бір тіл. Барлығы нешеу?
Жауабы: 2+2+1+1=6
Мағынаны тану: 8 санының құрамын құрастыру
Компьютерлік слайд арқылы оқушылар балапандарды санап, олардың белгілеріне қарай (бауы, галстугі, бет әлпеті) топтастырады. Әр топтастыру нәтижесі бойынша «үйшікке» 8 санының құрамы толтырылады, жауаптар электронды қаламмен белгіленеді.
Ойын: «Қанша балапан?»
Шарты: екінші қораптағы балапандардың санын табу. Осыдан кейін 8 саны қандай қосындылардан тұратыны анықталады.
8 санының қосындылары
- 8 = 7 + 1
- 8 = 6 + 2
- 8 = 5 + 3
- 8 = 4 + 4
Байланысты мысалдар (қосу және азайту)
- 7+1=8, 8−7=1, 8−1=7
- 6+2=8, 8−6=2, 8−2=6
- 5+3=8, 8−5=3, 8−3=5
- 4+4=8, 8−4=4
Кесінділердің ұзындығын салыстыру
Оқушылар 8 см және 7 см кесінділерді өлшеп, салыстырады; «ұзын», «қысқа», «айырмасы» ұғымдарын нақтылайды.
Сергіту сәті
Қимыл-қозғалыс арқылы оқушылардың зейіні жаңарып, шаршауы басылады.
Қол ұстасып, қане, біз
Дос болайық бәріміз.
Айтарым бар сендерге,
Тез тұрыңдар шеңберге.
Қандай жақсы дос болу,
Достарыңмен бір жүру.
Ой қозғау және шығармашылық тапсырма
Оқушылар тәжірибе арқылы мына ойға көз жеткізеді: санға +1 қосып, −0 азайтсақ, содан кейін −1 алсақ — бастапқы сан қайта шығады. Оқушылар теңдіктің себебін түсіндіріп, ауызша схема бойынша сөйлеуге дағдыланады.
Сөйлеу үлгісі
- Қызыл кесінді көк кесіндіден 1 см ұзын.
- Көк кесінді қызыл кесіндіден 1 см қысқа.
- Сары кесінді көк кесіндіден 2 см қысқа.
Логикалық тапсырма
Тордың, аквариумдардың және ұяның мәндерін табу; сәйкес «иелерін» анықтап, дұрыс орындарына орналастыру.
Дәптермен жұмыс
8 санының құрамын жазу, байланысты мысалдарды құрастыру және қысқа тапсырмаларды орындау.
Қорытынды және кері байланыс
Қорытынды сұрақтар
- Қай санның құрамын құрдық? (8)
- Неше балапанмен жұмыс істедік?
- Үйде нені бағуға болады?
- Сабақ несімен ұнады?
Бағалау және өзін-өзі бағалау
«Сұрақтар қоржыны»
Бүгінгі сабақтан алған әсерің қандай?
Оқушылар стикерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады.
«Бағдаршам» әдісі
Оқушылар алдарындағы стикерлерін жапсырып, өз жұмыстарын бағалайды.
Сабақ соңында оқушылар 8 санының құрамын сенімді құрастырып, қосу мен азайтудың байланысын мысалдар арқылы дәлелдеп, салыстыру тапсырмаларында математикалық тілмен дұрыс сөйлеуге дағдыланады.