Оқушылардың сабаққа дайындығын пысықтау

Сабақтың тақырыбы

«Бақыт құсы» (4-сынып)

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Хохлома нақышымен таныстыру; пішіні күрделі заттарды бейнелеуде графикалық біліктердің дамуына ықпал ету.

Дамытушылық

Бейнелеу өнерін еңбек және дүниетану сабақтарымен байланыстыра отырып, шығармашылық ойлауын дамыту.

Тәрбиелік

Қоршаған шындық пен өнерге эстетикалық қарым-қатынасты қалыптастыру; эстетикалық танымды тереңдету.

Сабаққа қажет материалдар

Мұғалім үшін

  • Көрнекі материал: хохлома нақышымен безендірілген бұйымдар немесе фотосуреттер
  • Хохлома нақышының үлгілері
  • Құс суретін салу кезеңдерінің кестелері

Оқушылар үшін

  • Альбом
  • Жай қарындаш, өшіргіш
  • Акварель бояуы, қылқалам
  • Су құюға арналған ыдыс

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру, құралдарын реттеу, жұмыс орнын ұйымдастыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

1) Иллюстрация дегеніміз не?

Иллюстрация — мәтінді көрнекі түрде бейнелеу.

2) Иллюстрация қандай міндет атқарады?

Мәтіннің не туралы екенін түсінуге көмектеседі, мазмұнын ашады және ойды көрнекі түрде жеткізеді.

III. Жаңа сабақты түсіндіру

Сәндік өнер өте ерте заманнан бері дамып келеді. Адамдар тұрмыстық заттарды әшекейлеу арқылы тек әдемілікке ұмтылысын ғана емес, дүниетанымын да білдірген. Халық арасынан шыққан шеберлер бұйымның қолданбалы қызметімен қатар, оның көркемдік сапасына да ерекше мән берген.

«Декор» сөзі латын тілінен аударғанда «сәндеу» деген мағынаны білдіреді. Сабақта біз хохлома нақышымен безендірілген бұйымдарды қарап, олардың ерекшеліктерін талдаймыз: қандай материалдан жасалғанын, қандай бояулар қолданылғанын, өрнектің композициялық құрылымын және ырғақтылығын байқаймыз.

Маңызды байқау

Сәндік өнерде бейне көбіне шартты түрде, жинақталып беріледі. Дегенмен халық шеберлері өсімдік пен жануар пішінін стильдендіргенде оны мүлде өзгертіп жібермейді — сондықтан өрнектен қарақат, раушангүл немесе түймедағы сияқты бейнелерді оңай тануға болады.

Өсімдік элементтерімен қатар құстардың, жәндіктердің сұлбасына ұқсатылып жасалған өрнектер де жиі кездеседі. Бүгінгі тапсырмада оқушылар құстың дене бітіміне негізделген сәндік композиция жасап көреді.

Стильдендіру

Нысанның ең негізгі, өзіне тән ерекшеліктерін айқындап көрсету арқылы бейнені ықшамдап, көркем тілге келтіру.

Жинақтау

Ұқсас нысандарға ортақ белгілерді топтастырып, ең жалпы қасиеттерін көрсету.

Практикалық жұмыс

  1. 1) Кезең-кезеңмен түсіндіру

    Сәндік өрнекті салу ретін мұғалім тақтада кезең-кезеңімен көрсетіп түсіндіреді.

  2. 2) Қылқаламмен жұмыс техникасы

    Хохлома нақышы алдын ала сызылған контурсыз, қылқаламмен орындалады. Қылқаламды безендірілетін жазық бетке перпендикуляр ұстау құс, гүл және жапырақ пішіндерін түсіруді жеңілдетеді.

  3. 3) Штрих пен қысым күшін реттеу

    Соңғы элементтерді қылқаламды бояуға батырып, қажетіне қарай қаттырақ немесе жеңіл жүргізу арқылы салуға болады.

  4. 4) Қол жаттықтыру

    Тақтадағы әдістерді көрген кезде оқушылар өрнек элементтерінің шағын нұсқаларын салып, қолдарын жаттықтырады.

  5. 5) Фон дайындау және композиция ойластыру

    Келесі кезең — қағаз бетіне алтын түстес немесе сары түспен реңк беру. Фон кепкенше оқушылар өз нақышының композициясын жоспарлайды. Уақыт жеткілікті болса, альбомға қарындашпен нобай әзірлейді.

  6. 6) Өзіндік жұмыс барысындағы бақылау

    Өзіндік жұмыс кезінде қылқаламды дұрыс ұстау, өрнек ырғағын сақтау, қосалқы детальдарды шамадан тыс ерекшелеуден аулақ болу және композиция тұтастығын жоғалтпауға назар аударылады.

Қорытындылау және бағалау

Сабақ соңында оқушылар жұмыстары бойынша шағын көрме ұйымдастыруға болады. Бірлесіп талқылау кезінде сабақ міндеттерінің қаншалықты орындалғанына назар аударылады.

Сабақтың қорытындысы

Оқушылардың жұмысына талдау жасалып, бағаланады.

Үй тапсырмасы

Хохлома нақышы бар суреттің үлгісін бейнелеу.