Қазақша рефераттар

Таңдаған мамандықтар бойынша грантқа түсу өту баллдарын анықта

Мамандық таңдаудың сыры неде?

Бұл жазба мамандық таңдаудың мәнін түсіндіруге, ойды кеңейтуге және дұрыс шешім қабылдауға көмектесетін негізгі қағидаларды жүйелеуге арналған. Мақсат — мамандықтар әлемі туралы түсінікті тереңдетіп, оқушыларды өз көзқарасын дәл әрі еркін жеткізуге баулу.

Сабақ форматы

Кездесу сабағы, пікірталас

Құралдар

Презентация, нақыл сөздер, бейнематериалдар

Негізгі ой

Дұрыс таңдау — болашаққа салынған берік іргетас

Кіріспе: Неліктен таңдау қиын?

Әлемде 40 мыңға жуық әртүрлі мамандық бар. Зерттеулерге сүйенсек, жыл сайын миллиондаған адам жұмыс орнын ауыстырады, ал кейбірі бастапқы қызметіне қайта оралады. Бұл — «бәрі қателеседі» деген сөз емес; көбіне адамның өз болашағындағы кәсіби қызметке жеткілікті дайындалмауынан немесе таңдаудың эмоциямен жасалуынан болады.

Демек, басты сұрақ: қоғамға және өзіңе пайдалы, жүрекке жақын мамандықты қалай таңдауға болады?

Тренинг: «Мен және менің таңдауым»

Әр адам өз есімін айтып, болашақта таңдаған мамандығын қысқаша таныстырады. Бұл жаттығу мақсатты нақтылауға және өз ойын көпшілік алдында еркін айтуға көмектеседі.

Сен қай мамандықты таңдайсың?

Мақсатқа жету әр адамның еркіне, өмірге құштарлығына байланысты. Ал мамандық таңдау көбіне үш тірекке сүйенеді: қызығушылық, қабілет, қажеттілік.

Білгім келеді

  • Қызығушылық — белгілі бір салаға құмарлық, танып-білуге ұмтылыс.
  • Бейімділік — белгілі бір іспен айналысуға икем.

Қолымнан келеді

  • Қабілет — істі орындаудағы жеке мүмкіндіктер, шығармашылық әлеует.
  • Денсаулық — жұмыс режимі мен талаптарына төтеп беру мүмкіндігі.

Маған керек

  • Қажеттілік — жеке өмір жоспарымен үйлесуі.
  • Сұраныс — еңбек нарығындағы қажеттілік, тұрақты мүмкіндік.

«Мамандық» ұғымы

Профессия — латын тіліндегі professio сөзінен шыққан, «анықталған іс, кәсіп» деген мағына береді.

Мамандық — өмір сүрудің маңызды көзі бола алатын, арнайы дайындық пен жауапкершілікті талап ететін еңбек қызметі.

Өзіңе қоятын сұрақтар

  1. Мамандық таңдауды қалай түсінемін? Ол не үшін керек?
  2. Мақсатқа жету үшін алдымен қандай қадам қажет?
  3. Таңдау мені қорқыта ма, әлде шабыттандыра ма?
  4. Қате таңдау келешекке қалай әсер етеді?
  5. Таңдаған мамандығым қаншалықты сұраныста?
  6. Осы салада жұмыс табатыныма сенімдімін бе?
  7. Таңдауыма басқа адамдардың ықпалы бар ма?
  8. Қазір қандай мамандықтар қажет деп ойлаймын?

Мектеп түлегінің моделі

Ел болашағы жастардың қолында. Сондықтан бәсекеге қабілетті болу үшін мамандықты дұрыс таңдап, оны сапалы игеру — маңызды міндет.

Дұрыс таңдай алатын түлек қандай болуы керек?

  • Өзіне сенімді және ішкі уәжі тұрақты
  • Жұмысын ұйымдастыра алады
  • Жауапкершілікті сезінеді
  • Өзін-өзі оқытуға бейім
  • Ұжымға үлес қоса біледі
  • Пікірталаста ойын дәлелдеп, орнын қорғай алады
  • Тәжірибеден пайдалысын ала алады
  • Мәселені шешуге дағдыланған
  • Өз бетімен шешім қабылдай алады

Болашақ мамандығыңды ақылмен таңда

1) Алдымен кім болғың келетінін анықта

Ең дұрыс шешім — әуелі мамандық бағытын, соған сәйкес ҰБТ-дағы бейіндік пәнді таңдау. Алдымен «қайда түсем?» емес, «кім болам?» деген сұраққа жауап бер.

Өзіңе сұрақ қой: немен айналысқан ұнайды? 25 жасыңды елестет: қайдасың, қандай жұмыс істеп жүрсің, сол іс өзіңе ұнай ма, адамдарға пайдасы бар ма?

2) Қызықтырған мамандықтардың тізімін жаса

Мамандықтар тізімін қарап, бейіндік пәнді ескере отырып, өзіңе ұнайтын бағыттарды жазып шық.

3) Өту баллын және бәсекені зертте

Таңдаған мамандықтарың бойынша грантқа түсу үшін қажет өту балын және өткен жылдардың нәтижелерін қарастыр. Бұл — эмоцияны азайтып, нақты есепке сүйенуге көмектеседі.

4) Түйін шығар: 4 мамандық стратегиясы

Грантқа өтініш беру кезінде әдетте 4 мамандық таңдау мүмкіндігі болады. Сол тізімді алдын ала ойластырып құрастырған дұрыс.

  1. 1-таңдау: жүрекке ең жақын мамандық (өту балы жоғары болуы мүмкін).
  2. 2-таңдау: маңызды, бірақ өту балы сенің нәтижемен тең немесе сәл төмен болсын.
  3. 3-таңдау: түсу ықтималдығы өте жоғары, сенің балың өту балынан едәуір жоғары бағыт.
  4. 4-таңдау: 3-таңдау логикасымен сақтандыру нұсқасы.

Егер ауыл квотасына құқығың болса, 3 және 4 таңдау үшін сол квота аясындағы мамандықтарды қарастыр.

Егер «Алтын белгі» иегері болсаң, грант конкурсында мүмкіндігің артады. Ал балл төмен болса, бәсекесі тым жоғары бағыттарға сақтықпен қара.

Қазіргі заман маманына қойылатын талаптар

  • Компьютерлік сауаттылық
  • Бірнеше тіл білу, әсіресе ағылшын тілі
  • Адамдармен тиімді қарым-қатынас жасай алу
  • Өз өнімін немесе қызметін ұсына және сата білу
  • Тез шешім қабылдау және бастамашылық таныту
  • Үздіксіз білім алу, қайта оқуға дайын болу

Қорытынды

Адам мамандықты жүрегінің қалауымен таңдағанда ғана өз ісін жауапкершілікпен атқарып, ішкі қанағат табады. Ал жан дүниең қабылдамайтын кәсіп ұзақ жолда шаршатуы мүмкін. Сондықтан мамандық таңдау — жасөспірім шақтағы ең маңызды шешімдердің бірі.

Екі таңдауда қателеспе

«Адам өз өмірінде екі нәрсені таңдауда қателеспеуі керек: біреуі — жар таңдау, екіншісі — мамандық таңдау» деген ой — жауапкершіліктің салмағын еске салады.

Алға ұмтыл

Абайдың «Болмасаң да ұқсап бақ…» деген өсиеті — ғылымға, еңбекке, биік мақсатқа ұмтылуға шақыру. Үлгі тұтар тұлғалардан үйреніп, өз бағытыңды табуға талпын.

Бұл кездесу-ойталқы әрқайсыңа өз қызығушылығың мен қабілетіңе сай мамандықты анықтауға, ал кейбіріңе нақты таңдау жасауға көмектеседі деген сенім бар.