Қазақша рефераттар

Мен және басқалар

Сабақтың бағыты

Тақырып

Мен және басқалар. Әдептілік.

Сабақ түрі

Жаңа сабақ.

Көрнекіліктер

Суреттер, қанатты сөздер.

Әдістер

Сұрақ-жауап, түсіндіру, сәйкестендіру.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Адамдардың бір-бірімен қарым-қатынасы туралы түсіндіру, әдептіліктің адамгершілік құндылық ретіндегі мәнін ашу.

Дамытушылық

Оқушылардың танымдық және шығармашылық қабілеттерін дамыту; жүйелі сөйлеуге, өз ойын еркін жеткізуге дағдыландыру. Дыбыстарды анық айтып, байланыстырып сөйлеу дағдысын жетілдіру.

Тәрбиелік

Ізеттілікке, сыпайылыққа, әдептілікке және достыққа тәрбиелеу.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Мұғалім

«Сәлеметсіңдер ме, балалар? Бүгін сыныпта кім кезекші? Кім жоқ?»

Сабақ басталмас бұрын оқу құралдарын түгелдеп, дайындығын тексереді.

Оқушылар

«Сәлеметсіз бе!»

«Түгел.»

II. Үй тапсырмасын тексеру

Үйге «Сыйға — сый» тақырыбындағы сурет бойынша әңгіме құрастыру тапсырылды. Оқушылар кезекпен баяндап шығады.

Үлгі әңгіме

Жаз мезгілі. Ауа райы тамаша. Осындай шуақты күні Арман мен Жазира далаға шығып, айналаны тазартып жүрді. Сол кезде олар Айдос есімді достарының орынсыз әрекетін байқайды: ол жас талды сындырып қойған еді. Арман мен Жазира жақындап: «Айдос, мына талға не істедің? Бұл әдемі тал еді ғой. Неге сындырдың? Ағаштар жерімізді көркейтіп тұр емес пе?» — деп түсіндіреді. Айдос қателігін түсініп, бұдан былай мұндай іс жасамайтынын айтады. Енді талдарды баптап, өзі де ағаш отырғызуға уәде береді.

III. Жаңа сабақ: Әдептілік туралы түсінік

Сабақ басталар алдында оқушылардан: «Әдептілік дегенді қалай түсінесіңдер?» — деп сұралады.

Әдептілік — тәрбиелілік, көрегенділік, мәдениеттілік. Ол — адамның бойындағы жағымды қасиет және қоғамда қабылданған әдеп нормаларын саналы түрде орындауы.

Қанатты сөздер

  • «Әдептілік иесі — иіліп сәлем бергені.»
  • «Ұлық болсаң — кішік бол.»
  • «Кішіпейілдік — кішілік емес, кісілік.»

Ұлттық тәрбие өзегі

Қазақ халқына тән қонақжайлылық, үлкенді құрметтеу, ағайынға бауырмалдық, ата-ананы сыйлау, адал болу және өтірік айтпау — әдептіліктің тірегі. Сондай-ақ үлкеннің алдын кесіп өтпеу, сабаққа кешікпеу, сыныпта айқайламау сияқты тәртіп нормалары да осы ұғыммен сабақтас.

Оқулықпен жұмыс: мәтінді тізбектей оқу

«Ана, мен “бес” алдым!» — деп, Ілияс өз табысын мақтанышпен хабарлады. Апасы қуанып: «Үлкен азамат бол, құлыным!» — деді.

Баласы жағымсыз қылық жасаса, анасы ренжиді, баланың да көңіл-күйі бұзылады. Егер бала қателігін түсінсе, кешірім сұрауы дұрыс. Сол кезде ол анасын құрметтегенін көрсетіп, ризашылығына бөленеді. Бала ата-анаға берген уәдесін әрдайым орындауға тырысуы қажет.

Топтық жұмыс: сұрақтар

  1. Ең жақын досыңды не үшін жақсы көретінің туралы әңгімеле.
  2. Кімді және неліктен сыйлайтыныңды айт.

Негізгі ой

Сыйластық ережелерін орындау — бір сәттік әрекет емес, күнделікті дағдыға айналуы тиіс. Әдептілік — үлкенді сыйлау, әділ болу, өтірік айтпау, жалқаулықтан сақтану, кішіге қамқор болу.

Сыйластық ережелері

  • 1) Үлкенге жол беру

    Қоғамдық жерде кішінің міндеті — құрмет көрсету.

  • 2) Автобуста орын ұсыну

    Қарттарға, жүкті жандарға, кішкентай балалы адамдарға.

  • 3) «Сіз» деп сөйлесу

    Сыпайылық — сөйлеуден басталады.

  • 4) Уәдені орындау

    Сенімділік — сыйластықтың белгісі.

  • 5) Басқаның пікірін тыңдау

    Сөзін бөлмей, сабырмен тыңдай білу.

  • 6) Кешірім сұрау

    Реніш тудыратын сөз айтсаң, түзетуге ұмтыл.

  • 7) Алдымен сәлем беру

    Ізеттілік — бірінші қадамнан көрінеді.

  • 8) Әдепті әдеттер

    Есінегенде, жөтелгенде ауызды орамалмен жабу.

Сергіту сәті

Жақсы оқып сабақты,
Әдеп сақтау — сәніміз.
Сәлем бердік сіздерге,
Басымызды иіп бәріміз.

Ойын: «Не істеуге болмайды?»

Толықтыру тапсырмасы

  • Үлкендердің алдынан кесіп өтуге болмайды.
  • Кішкентай баланы жылатуға болмайды.
  • Құстарды атуға болмайды.
  • Қыз баланы ренжітуге не ұруға болмайды.
  • Сыныпта айқайлауға болмайды.
  • Сабақтан кешігуге болмайды.

Мағынасы

Бұл ойын шектеуді жаттатудан бұрын, оның себебін ұғындыруға көмектеседі: қауіпсіздік, құрмет, жауапкершілік және ортақ тәртіп.

IV. Дәптермен жұмыс (шығармашылық тапсырма)

1-топ: Жақсы әрекеттер

  • Таза жүру және ұқыпты болу.
  • Білмеген адамға көмектесу.
  • Жығылып қалған адамға жәрдем беру.
  • Жасы кіші баланы көше қиылысынан өтуге көмектесу.

2-топ: Жағымсыз әрекеттер

  • Досыңның іс-әрекетін келемеждеу, мазақтау.
  • Қоғамдық орында және көшеде қатты дауыспен сөйлеу.
  • Үнемі сағыз шайнау.
  • Дастарқанда тамақ ішіп отырып сөйлесу.

V–VIII. Бекіту, қорытынды, үй тапсырмасы және бағалау

Сабақты бекіту

«Әдептілік дегеніміз не?» сұрағы арқылы негізгі ұғым қайталанады.

Сабақты қорыту

  • Тақырып: «Мен және басқалар. Әдептілік».
  • Үйренгеніміз: әдепті болу, үлкенді сыйлау, қамқорлық көрсету, мейірімді болу, әділдікке ұмтылу, жақсы мен жаманды ажырата білу.

Үй тапсырмасы

Тақырып бойынша түсінік айту және сабақта қарастырылған ережелерді өмірмен байланыстырып мысал келтіру.

Бағалау

Сабаққа белсене қатысқан, сөйлеу мәдениетін сақтап, анық әрі еркін сөйлеген оқушылар мадақталып, бағаланады.