Техникалық жаттығу кезеңі

Сабақ туралы жалпы мәлімет

Сабақтың тақырыбы: Гамма мен этюдтарды орындау арқылы оқушының техникасын дамыту
Пәні: Жеке сабақ (баян)
Сабақтың түрі: Ашық сабақ
Көрнекілігі: Стендтер, буклеттер, пайдаланылатын кітаптар

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

Негізгі мақсат

Гамма мен этюдтарды үйрету арқылы оқушылардың күрделі шығармаларды орындауға қызығушылығын арттыру.

Әдіс-тәсілдер

Гаммаларды үш позицияда орындауды қалыптастыру.
Оң қолмен арпеджио мен аккордтарды орындауды үйрету.
Теорияны қысқа түсіндіріп, міндетті түрде аспапта көрсету арқылы бекіту.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушының дайындығын тексеру, жұмыс барысын жоспарлау және сабақтың мақсатын нақтылау.
II. Техникалық жаттығу кезеңі

До мажор, фа мажор және соль мажор гаммаларын әртүрлі штрихтармен орындату; қол қою (аппликатура) мен дыбыс сапасына назар аудару.

Негізгі фокус

Тазалық, ырғақ тұрақтылығы, динамика, саусақтардың ретті қозғалысы және артикуляция.
III. Үй тапсырмасын тексеру

Өткен материалдың орындалуын тыңдау, қиын тұстарын анықтау және нақты түзетулер беру.
IV. Жаңа сабақ

Жаңа гамма, арпеджио немесе этюд материалын енгізу: қысқа түсіндіру, ұстаздың үлгі көрсетуі және оқушының қайталап орындауы арқылы бекіту.
V. Қорытынды

Сабақта орындалған жұмысқа шолу жасап, келесі қадамдарды нақтылау.
VI. Бағалау

Техникалық ілгерілеу, музыкалық мәнер, тәртіп және үй тапсырмасын орындау сапасы бойынша бағалау.

Педагогикалық ұстаным

Сырнай (баян) сыныбын жүргізетін ұстаздың негізгі мақсаты — музыкант тәрбиелеу. Аспапта ойнауды үйретумен қатар оқушыға эстетикалық тәрбие беріліп, көркем шығармалардағы әдемілікті сезінуі, музыкалық қабілетін дамытуы және орындаушылық шеберлігін жетілдіруі қолдау табады.

Музыкалық көркем шығарманың мәнін терең түсінбей, музыкант тәрбиелеу мүмкін емес. Аспаптың техникалық және көркемдік мүмкіндіктерін білу, оны шығарма мазмұнын ашуға тиімді пайдалану — болашақ кәсіби немесе әуесқой музыканттың шығармашылық жұмысының нәтижелі болуына негіз болады.

Маңызды қағида

Оқушыны ұстаздың жетекшілігімен тапсырманы орындауға бағыттай отырып, өздігінен жұмыс істеуге үйрету қажет. Бұл ойлау қабілетін дамытып, шығармашылық белсенділікті арттырады және техникалық қиындықтарды жеңуге көмектеседі.

Түсіндіру және көрсету: нәтижелі тәсіл

Қысқа теория, нақты әрекет

Балалар сөзге қарағанда қимылды тез қабылдайды. Сондықтан теориялық түсіндірме қысқа әрі тұжырымды болып, міндетті түрде аспапта орындап көрсету арқылы толықтырылуы керек.

Жаңа шығармамен жұмыс

Әр жаңа шығарманы мұқият түсіндірумен ғана шектелмей, оқушыға бірден орындатып, тәжірибе арқылы ұғындырған жөн. Бұл орындаушылық сенімділікті тез қалыптастырады.

Гамма мен арпеджионы кезең-кезеңімен енгізу

Дыбыс қатарын (гамма мен арпеджио) оқушыға нота үйрене бастаған кезеңнен-ақ таныстырған дұрыс. Дегенмен тәжірибеде жалаң техникалық жаттығуларды жаңа бастап жүрген оқушыларға үздіксіз орындата беру кейде олардың музыкаға деген ынтасын төмендетуі мүмкін.

Тиімді шешім

Алғашқы кезеңде дыбыс қатары мен аккорд дыбыстарына негізделген қысқа әуендерді беру пайдалы. Мұндай материал техниканы да, музыкалық ойлауды да қатар дамытады.

а) Дыбыс қатарына негізделген әуен

Дыбыс қатары мен арпеджиоға сүйеніп жазылған әуендер оқушыны мәнерлі, «поэзиялық» ойлау негізінде оқытуға мүмкіндік береді. Бұл аппликатураны дұрыс ұйымдастырып, саусақтардың ретті орындау дағдысын қалыптастыруға жол ашады.