Қазақ деген мал баққан елміз, Ешкімге соқтықпай жай жатқан елміз
Ашық тәрбие сағатының тақырыбы
«Қазақ деген мал баққан елміз, ешкімге соқтықпай жай жатқан елміз».
Бағыты
Ұлттық құндылық, бірлік, татулық, еңбек
Әдісі
Деңгейлік бағдарлама негізінде топтық жұмыс
Нысан
Төрт түлік ішінен қойдың пайдасы мен емдік қасиеттері
Түсінік хат
Тәрбие — жеке тұлғаның адамдық бейнесін қалыптастырып, ұнамды мінез-құлқын дамытып, өмірге бейімдеуге бағытталған жүйелі үдеріс. Білім ошағы тек білім берумен шектелмей, тәрбиені қатар ұштастыра отырып, жас ұрпақты ата-бабалар аманатына сай өсіруге жауапты.
Ұлттық құндылықты жоғалтпай, оны саналы түрде бойға сіңіру — ата-ана мен ұстаз алдындағы ортақ міндет. Осы мақсатта ұсынылып отырған ашық тәрбие сағаты оқушыларды топтық жұмыс арқылы ұжымшылдыққа, бірлікте әрекет етуге және бірін-бірі тыңдап, пікір алмасуға бағыттайды.
Тақырып және мақсат
Тақырыбы
«Қазақ деген мал баққан елміз, ешкімге соқтықпай жай жатқан елміз».
Мақал-мәтелдер арқылы бірлік, татулық және еңбек құндылықтарын танытып, қойдың тұрмыс-тіршіліктегі орнына назар аударту.
Мақсаты
- Қазақ халқының бірлікті сақтай білген, татулықты ту еткен ел екенін ұғындыру.
- Ешкімді жатсынбай бауыр басқан қонақжай болмысын таныстыру.
- Төрт түлікке қатысты ұлттық танымды және мал мінезіне қатысты ұғымдарды түсіндіру.
- Қойдың сүті, еті, жүні, терісі мен майының пайдасы туралы білімді толықтыру.
Көрнекілігі
Сабақтың барысы
1) Амандасу
«Сәлеметсіздер ме, оқушылар! Мен Жалау Мыңбаев атындағы мектеп-гимназиясының мұғалімі Деменова Нұргүлмін».
2) Шаттық шеңбері
Оқушылар шеңбер құрып, бір-біріне жылы лебіз айтады.
Үлгі сөйлем:
«Сені көргеніме қуаныштымын, себебі…»
3) Топқа бөліну (мақал-мәтелді толықтыру)
Таратпа қағаздардағы сөйлемдерді аяқтау арқылы оқушылар топтарға бөлінеді.
1-топ
«Бірлік — … түбі — береке»
2-топ
«Татулық — … елге — тыныштық, тоқшылық нәсіп»
3-топ
«Еңбек — … қылсаң ерінбей, тояды қарның тіленбей»
4) Әңгіме: Қонақжайлық, еңбек және төрт түлік
Ешкімді жатсынбай, бауырына басып, кең дастарханын жайып, қонағын құрметпен төрге оздыратын қазақтың жайсаң мінезі — бүгін де көпке үлгі. Елімізде өмір сүретін түрлі ұлт өкілдері қазақ халқының кеңпейіл болмысын, еңбекқорлығын жоғары бағалайды.
Бұл еңбекқорлықтың бір көрінісі — төрт түлікті бағып-қағу мәдениеті. Көшпенді тұрмыста төрт түлік тіршіліктің тірегіне айналды. Соның ішінде қой малына айрықша мән берілген. Қазақ «қой үстінде бозторғай жұмыртқалаған заман» деп тыныштық пен берекені сипаттаса, «қой мінезді момақан» деп татулыққа ұмтылған.
Сұрақтар:
- Биыл қай жыл?
- Қойдың жасы туралы не білесіңдер?
5) Топтық жұмыс: Қойдың емдік және пайдалы қасиеттері
Әр топ қойға қатысты пайдалы тұстарын атап, дерек жинақтайды және қорытындылайды.
1-топ: Құйрық майы мен жүн
- Құйрық майын шыжғырып, жылы күйінде аз мөлшерде қолдану жөтелді басып, қақырық түсіруге көмектеседі.
- Баланы қойдың майымен сылау туралы халық тәжірибесінде «жел тиюден сақтайды» деген түсінік бар.
- Қойдың еті мен майын «ауыр» деу кездескенімен, ата-баба тәжірибесінде оның тағамдық әрі тұрмыстық маңызы кең болған.
Талқылау үшін
Халық емін қолдануда қауіпсіздік, мөлшер және дәрігер кеңесі туралы қандай қорытынды жасауға болады?
Назар аудару
Қойдың сүті, еті, жүні мен терісі — тағамдық, тұрмыстық және мәдени құндылықтардың бір бөлігі. Тапсырма барысында оқушылар әрқайсысының қолданылу аясын нақты мысалмен толықтырады.
Жұмыс форматы:
- А3 қағазына постер жасау
- Негізгі ұғымдарды стикермен белгілеу
- Қорғау кезінде дәлел мен мысал келтіру