Суретке назар аударайықшы, балалар
Пішінмен жұмыс істейміз
Бұл сабақта оқушылар гүлді салуды, оны өрнек арқылы түрлендіруді және симметрия ұғымын практикалық жұмыс барысында түсінуді үйренеді. Негізгі үлгі ретінде түймедағы гүлі алынады, ал бояу ретінде акварель қолданылады.
Негізгі мақсат
Түймедағы гүлін әртүрлі өрнекпен түрлендіріп, симметриялы композиция құра отырып қағаз бетіне әсем бейнелеу.
Дамытушылық бағыт
Шығармашылық тапсырмалар арқылы ойлау қабілетін дамыту, ұқыптылық пен эстетикалық талғамды қалыптастыру.
Тәрбиелік мәні
Әсемдікке баулу, табиғаттың нәзік үйлесімін байқай білуге жаттықтыру, қоршаған ортаға сүйіспеншілік сезімін ояту.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың назарын сабаққа аудару, жұмысқа қажетті құралдарын дайындау, сабақтың мақсаты мен күтілетін нәтижесін қысқаша айту.
II. Үй тапсырмасын тексеру және кіріспе
Мұғалім оқушыларға гүлдердің суреттерін ұсынып, табиғаттағы таныс гүлдерді еске түсіруге бағыттайды. Бүгінгі сабақта гүлді әшекейлеу және оны өрнек арқылы түрлендіру үйретілетіні айтылады.
Қайталау сұрақтары: Өткен сабақта қандай тақырып өттік? Симметрия дегеніміз не?
Егер бейнені тең ортасынан бүктесек немесе бөлсек, екі бөлігі бір-бірімен дәл беттессе, оны симметриялы дейміз. Ал затты жоғарыдан төмен қарай тең екіге бөліп тұрған елестетілген сызық симметрия осі деп аталады. Симметрияны өсімдіктерден, гүлдерден, жануарлардан және адамның дене құрылымынан көруге болады.
Жұмбақтар
- 1 Гүлден гүлге қонады, ара емес. Ақ, сары боп бау-бақшаға сән береді. (Көбелек)
- 2 Көктемде көктеп шығады, күзде сарғайып түседі. (Жапырақ)
Көбелек туралы шағын мәлімет
Көбелектің түрі өте көп. Ол гүл шырынымен қоректенеді: гүл түбіндегі шырынды ұзын тұмсығымен сорады. Гүлдің иісін мұртшалары арқылы сезеді. Көбелек гүлден гүлге ұшып жүріп өсімдіктерді тозаңдандырады, яғни табиғатқа пайдалы қызмет атқарады.
Сұрақ: Көбелек қонуы үшін не керек? Жауап: Гүл.
III. Негізгі бөлім
Бүгінгі тақырып — пішінмен жұмыс. Бұл сабақта пішін ретінде гүлді алып, гүлдің құрылымын (ортасы, күлтелері, сабағы, жапырағы) негізге ала отырып, оны өз қиялымызбен әшекейлейміз.
Мысал ретінде түймедағы алынады: ортасы домалақ, айналасында ұзынша келген күлтелері орналасқан таныс гүл. Енді осы қарапайым пішінді өрнектер мен өзгерістер арқылы ерекше гүлге айналдырамыз.
Ынталандыру
Көбелекке көмектескен оқушыларға сабақ барысында белсенділігіне қарай мұғалім «сиқырлы көбелек» белгілерін беріп отырады.
IV. Практикалық бөлім: гүлді түрлендіріп салу
Тақтадағы үлгі суреттерді негізге ала отырып, түймедағы гүлін салыңдар. Қалаған оқушыға өз композициясын ойлап табуға да рұқсат етіледі.
Ортасын түрлендір
Алдымен гүлдің ортаңғы бөлігін өзгерт: пішінін, ішкі өрнегін немесе құрылымын ерекше етіп жаса.
Шеңбер бойымен өрнек орналастыр
Шеңбер бойымен біркелкі етіп дөңгелек немесе басқа өрнектерді орналастыр.
Өрнекті еркін түрлендір
Өрнектерді өз қалауыңша өзгерте аласың: ұсақта, үлкейт, қайтала, алмастыр.
Күлтелерін өзгертіп көр
Күлтелерін әртүрлі пішінде жаса: ұзын-қысқа, сүйір, домалақ, толқынды.
Түске жұмыс
Акварельмен жұмыс кезінде түстердің үйлесіміне, ашық реңктердің таза шығуына және бояудың қағазға біркелкі жағылуына назар аударыңдар.
Сергіту сәті: «Сөз қума»
«Кім шапшаң, кім тапқыр?» ойыны: әріптері араласып кеткен сөздерді ретке келтіру немесе қиылған сурет бөліктерін жылдам құрастырып, дұрыс нұсқасын табу.
V. Бағалау
Оқушылар бір-бірін бағалау үшін өлшемдер таңдайды. Әр өлшем бойынша сәйкес болса «+», сәйкес болмаса «-» белгіленеді.
- Гүлдің альбом бетіне дұрыс орналасуы
- Гүлге ұқсастығы және өрнектердің тепе-теңдігі (симметрияны сақтау)
- Түстердің сәтті таңдалуы
- Жұмыстың әдемі әрі таза орындалуы
4 «+»
«5» (өте жақсы)
3 «+»
«4» (жақсы)
2 «+»
«3» (қанағаттанарлық)
VI. Қорытынды
Сабақ сұрақ-жауап арқылы қорытындыланады. Соңында оқушылар «Сиқырлы гүлдер әлемі» атты шағын көрмеге шақырылады: онда әр оқушы өз салған жұмыстарының топтамасын таныстырып, бір-бірінің жұмыстарын тамашалайды.
VII. Үй тапсырмасы
Раушан гүлін әртүрлі тәсілмен салып келу (пішінін, өрнегін, түс үйлесімін өзгертіп көру).
Негізгі ұғымдар
Симметрия
Бейнені тең екіге бөлгенде екі бөліктің бір-бірімен дәл беттесуі.
Симметрия осі
Затты ойша тең екіге бөліп тұрған тік сызық.
Өрнектеу
Негізгі пішінді қайталанатын элементтермен толықтырып, көркемдеу.