Жыл мезгілдерін ата. ЖАНУАРЛАР ӘЛЕМІ
Сабақ тақырыбы: Аңдар
Бұл сабақта оқушылар жануарлардың тірі табиғатқа жататынын түсініп, олардың тіршілігін жыл мезгілдеріне байланысты бақылауға негіз қалайды. Сонымен бірге табиғаттағы жануарлардың рөлі талданып, жан-жануарларға қамқорлық көрсету және қорғау мәдениеті қалыптастырылады.
Білімділік мақсат
Жануарлардың тірі табиғатқа жататыны туралы түсінікті кеңейту; тіршілігін жыл мезгілдеріне сай бақылауға бағыттау.
Дамытушылық мақсат
Жануарлардың табиғаттағы орнын түсіндіру арқылы қоршаған орта туралы білімді дамыту.
Тәрбиелік мақсат
Жануарларға қамқорлық жасауға, жан-жануарларды қорғауға және экологиялық мәдениетке тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
- Жануарлардың суреттері
- Бақылау күнделігі
- Интерактивті тақта, слайд
Пәнаралық байланыс
- Ана тілі
- Биология, зоология
- Бейнелеу өнері
Қолданылатын әдіс-тәсілдер
I. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық
Қуанамын мен де, Қуанасың сен де. Қуанайық, достарым, Әрбір өткен сәтке.
Сабаққа кіріспе сұрақтар
- Бүгін қай күн? Аптаның нешінші күні?
- Бүгін күн қандай? Ауа райы қандай?
Топқа бөлу және бағалау
Оқушылар 4 топқа бөлініп, сабақ бойы ұпай жинайды. Жеңімпаз топқа сыйлық беріледі.
II. Өткенді қайталау
Жыл мезгілдері бойынша сұрақтар
- Бір жылда неше ай бар?
- Жыл мезгілдерін ата.
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Қыс, көктем, жаз, күз айларын ата.
Табиғат туралы әңгіме
Табиғат — бізді қоршаған орта. Ол тірі табиғат және өлі табиғат болып бөлінеді.
Маңызды тұжырым: тірі табиғат өлі табиғатсыз өмір сүре алмайды.
Маусымдық бақылау
Күз мезгілі бөліктерге бөлінеді. Бүгін — күздің соңғы күндерінің бірі; жақын арада қыс басталып, желтоқсан айы кіреді.
III. Үй тапсырмасын тексеру: Өсімдіктердің көбеюі
Қайталау сұрақтары
- Өткен сабақтарда тірі табиғаттың қай бөлігімен таныстық?
- Өсімдіктер неше топқа бөлінеді?
- Өсімдіктер қалай көбейеді?
Негізгі жауаптар
- Тұқым арқылы
- Түйнек арқылы
- Жуашық арқылы
- Қалемше арқылы
Тест және экологиялық тәрбие
Үй тапсырмасы тест арқылы тексеріледі. Қосымша ретінде өсімдіктің пайдасы, өсімдікке күтім жасау және өсімдікті таптамау туралы пікірталас өткізіледі.
Ереже: Өсімдіктерді жұлуға, таптауға болмайды. Табиғатқа ұқыпты қарау — мәдениеттің белгісі.
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы оқушылардың зейіні қайта шоғырландырылады.
IV. Жаңа тақырып: Жануарлар әлемі. Аңдар
Тақырыпқа шығу
Бұған дейін тірі табиғаттың бір бөлігі — өсімдіктермен таныстық. Бүгін тірі табиғаттың келесі бөлігі — жануарлар туралы оқимыз.
Негізгі ұғымдар
- Жануарларға ұшатын құстар, жүгіретін аңдар, жүзетін балықтар, жәндіктер де жатады.
- Аңдар — терісі жүнмен немесе қылмен жабылған жануарлар.
- Мысалдар: сиыр, түйе, саршұнақ, тышқан, мысық және т.б.
Жабайы және үй жануарлары
Табиғатта өз бетімен тіршілік ететін жануарлар жабайы аңдар деп аталады. Адамдар күтіп-баптайтын жануарлар үй жануарлары деп аталады.
Түсіндіру
Кейбір жануарлар (мысалы, ит, мысық, сиыр, түйе) ерте кезде жабайы ортада тіршілік еткен. Уақыт өте адамдар оларды қолға үйретіп, үй жануарына айналдырған.
Сүтқоректілер туралы
Сүтқоректілер — төлін сүтпен қоректендіретін жануарлар. Аңдардың көпшілігі осы топқа жатады.
Оқу жұмысы
- Мәтінді мұғалімнің көрсетпелі оқуы
- Оқушылардың тізбек бойынша оқуы
- Дәптермен жұмыс
Бақылау күнделігі және жұмбақтар
Бақылау күнделігіндегі 4 жұмбақты топтар кезектесіп оқиды, шешуін табады, жауаптарын дәптерге жазады және бір жануардың суретін салады.
Ізденіс жұмысы
Әр топ алдын ала дайындаған аң туралы қысқаша мәліметін суреттерімен таныстырады. Қосымша ретінде жұмбақтар мен мақал-мәтелдер айтылады.
V. Бекіту
«Ойнайық та, ойлайық!» тапсырмалары
- Ботақан: Қай жануарлар қайда қыстайды?
- Қошақан: Қай аң немен қоректенеді?
- Құлыншақ: Үй жануарын тап.
- Балапан: Жабайы аңдар мен үй жануарларының айырмасын айт.
«Дауысынан таны» ойыны
Үй жануарының дыбысы тыңдатылады. Әр топ дыбыс қай жануарға тиесілі екенін айтады.
Дағды: тыңдау, салыстыру, тез жауап беру және топпен келісу.
VI. Қорытынды
Қорытынды сұрақтар
- Бүгін қандай тақырыппен таныстық?
- Табиғатта өз бетімен тіршілік ететін жануарларды қалай атаймыз?
- Қолда бағылатын жануарларды қалай атаймыз?
- «Сүтқоректі» дегенді қалай түсінесің?
- Жануарларға қандай қамқорлық қажет?
Экологиялық ой түю
Жануарларға қамқорлық жасау — табиғатты қорғаудың маңызды бөлігі. Олардың мекенін бұзбау, қажетсіз зиян келтірмеу, үй жануарларын дұрыс күтіп-бағу — әрқайсымыздың міндетіміз.
VII. Бағалау
Сабақ барысында жиналған ұпайлар саналып, нәтижесі жарияланады. Мысалы, «Балапан» және «Ботақан» топтары тең түсіп, «5» бағасын иеленуі мүмкін.
VIII. Үйге тапсырма
Оқу
«Аңдар» мәтінін оқу.
Жауап
Сұрақтарға жауап беру, мазмұндау.
Жаттау
Жұмбақтар мен мақал-мәтел жаттау.