Диаметр радиустан ұзын
Математика (6-сынып): Шеңбердің ұзындығы
Бұл сабақта шеңбердің ұзындығын табу жолдарын үйреніп, негізгі ұғымдарды жүйелеп, практикалық тәжірибе арқылы бекітеміз.
Сабақтың мақсаты
- Шеңбердің ұзындығын есептей білу дағдысын қалыптастыру және жаңа ұғымдарды терең меңгерту.
- Математикалық мәдениеттілікті дамыту, білімді қолдануға үйрету; ұқыптылық пен көпшілдікке тәрбиелеу.
- Әр оқушының ойлау қабілетінің дамуына және шығармашылық әлеуетін ашуға жағдай жасау.
Көрнекіліктер
- Тестік карточкалар және плакаттар
- Интерактивті тақта
- Тәжірибеге қажетті құралдар
Сабақ құрылымы
- I Ұйымдастыру
- II Үй тапсырмасын еске түсіру және пысықтау
- III Жаңа сабақ: «Шеңбердің ұзындығы»
II. Үй тапсырмасын пысықтау
«Толықтыру тесті» (ауызша)
Төмендегі сөйлемдердегі бос орындарды тиісті сөздермен толықтырыңыз.
1) Центрге қатысты шеңбердің нүктелері _____ қашықтықта орналасады.
2) Шеңбердің (дөңгелектің) радиусы — _____ қосатын кесінді.
3) Шеңбердің (дөңгелектің) диаметрі — _____ қосатын кесінді.
4) Диаметр радиустан _____ ұзын.
5) Центрден дөңгелектің кез келген нүктесіне дейінгі арақашықтық _____ артпайды.
Қорытынды: анықтамаларды ауызша тұжырымдап, шеңбер мен дөңгелекке қатысты негізгі ұғымдарды (центр, радиус, диаметр) еске түсіріңіз.
III. Жаңа сабақ: «Шеңбердің ұзындығы»
а) Мысал келтіру және тәжірибе жасау
Әртүрлі өлшемдегі шеңберлермен жұмыс жасап, олардың ұзындығын өлшеу арқылы заңдылықты байқаймыз: шеңбер ұзындығы диаметрмен тығыз байланысты.
- Шеңбердің диаметрін өлшеу
- Жіпті (немесе лентаны) шеңбер бойымен жүргізіп, ұзындығын анықтау
- Өлшенген мәндерді салыстырып, қатынасты талдау
б) Жаңа ұғым: π (пи)
Дәл математикалық тұжырым бойынша кез келген шеңбердің ұзындығы өзінің диаметрінен бір тұрақты сан есе артық болады. Бұл тұрақты сан грек әрпімен π (пи) арқылы белгіленеді.
Маңызды: π санының нақты мәні шектеусіз ондық бөлшек түрінде жазылады, яғни оның цифрлары бітпейді және қайталану периоды болмайды.
Идея: Шеңбер ұзындығы ↔ Диаметр арасындағы қатынас тұрақты.