Қазақша рефераттар

Педагогикалық технологияның тиімділігі

Бастауыш сыныпта оқытудың жаңа технологияларын қолдану

Бала дамуының ең шарықтау шегі — тіл мен ойдың шығармашылығы (Л. С. Выготский). Халқымыздың «Адам ұрпағымен мың жасайды» деуі де тегін емес: ұрпақ жалғастығы арқылы адамзат баласы мың емес, миллиондаған жылдар бойы өмірін жалғап келеді.

Жақсылыққа бастайтын жарық жұлдыз — оқу. «Надан жұрттың күні — қараң, келешегі — тұман», — деп М. Дулатов айтқандай, егемен еліміздің берік тірегі — білімді ұрпақ.

Құрғақ, сусыз, көлеңкелі жерге себілген дән өнбейтіні секілді, жас ұрпаққа дұрыс тәрбие мен сапалы білім бермесек, олардың да әлеуеті ашылмайды. Бүгінгі мектеп мұғалімдерінің алдындағы басты міндет — оқушылардың шығармашылық білім мен дағдыларын қалыптастыру.

Ұрпақ тәрбиесі — мемлекеттік маңызы бар іс

Шәкәрім Құдайбердіұлы адамның жақсы өмір сүруіне негіз болатын үш сапаны атап көрсетеді: адал еңбек, мінсіз ақыл, таза жүрек. Бұл қасиеттер адамды дүниеге келген күннен бастап тәрбиелеудің өзегі екенін меңзейді.

Ұрпақ тәрбиесі — болашақтың тірегі, мемлекеттік маңызы бар іс. Өз ұрпағының өнегелі, өнерлі, еңбексүйгіш, абзал азамат болып қалыптасуы үшін халық педагогикасының құндылықтарын оқу-тәрбие үдерісіне шығармашылықпен енгізу — әрбір ұстаздың кәсіби парызы.

Қазіргі кезеңде ұстаздар қауымына жүктелер міндет ерекше: білім мазмұнын жаңарту ғана емес, оқушының ойлау мәдениетін, дербестігін және шығармашылық әлеуетін жүйелі түрде дамыту.

Неліктен жаңа технологиялар қажет?

Бүгінгі таңда жас ұрпаққа пәнді тиімді ұғындырудың маңызды жолдарының бірі — жаңа технологияларды оқу үдерісіне енгізу. Білім беру саласындағы ауқымды өзгерістер тың бастамалар мен жаңашылдықтарға кеңінен жол ашып отыр.

Осыған байланысты әлеуметтік-педагогикалық қызметтің тиімділігін арттыру және оны жаңа сапада ұйымдастыру қажеттігі туындайды. Ол үшін мұғалімдер инновациялық іс-әрекеттің ғылыми-педагогикалық негіздерін меңгеруі тиіс.

Жаңа технологиялар міндетті деңгейдегі білімді қалыптастырып қана қоймай, оқушыны мүмкіндіктер деңгейіне дейін жетелеуге ықпал етеді. Сондықтан бастауыш сынып мұғалімдерінің біліктілігін арттыруда және шығармашылық-педагогикалық әрекетін ұйымдастыруда қазіргі педагогикалық технологияларды меңгерудің маңызы зор.

Педагогикалық технология ұғымы

Оқытудың жаңа технологиялары туралы сөз қозғағанда, алдымен педагогикалық технология ұғымын нақты түсіну қажет. Оқыту тәжірибесі педагогикалық үдерістің сапасын үнемі арттыруды талап етеді. Осыған байланысты ғылым мен тәжірибеде оқыту сапасын көтерудің мол тәжірибесі жинақталған.

«Технология» сөзі techne — өнер, шеберлік, шығармашылық және logos — ілім деген ұғымдардан өрбиді.

Авторлар берген түсіндірмелер

  • В. М. Шепель: технология — өзгерту, өңдеу әдістері туралы, шеберлік пен іскерлік жөніндегі ғылыми білімдер жиынтығы.
  • Б. Т. Лихачев: педагогикалық технология — оқыту мен тәрбиелеудің құралдарын, әдістері мен тәсілдерін үйлестіретін, айқындайтын психологиялық-педагогикалық ұстанымдар жүйесі.
  • И. П. Волков: педагогикалық технология — жоспарланған оқыту нәтижелеріне жету процесін сипаттау.
  • Педагогикалық технологиялардың даму сатыларын жан-жақты зерттеген ғалымдар қатарында Ф. А. Фрадкин, Е. Ю. Рогачева, Л. И. Богомолова, С. И. Мезенцева, Г. Н. Осухова, Л. А. Кирсанова және т.б. бар.

Жалпы алғанда, педагогикалық технология — педагогикалық мақсатқа жету үшін қолданылатын барлық инструменталдық және әдістемелік құралдардың қолданылу реті мен жүйесін білдіреді.

Педагогикалық технологияның тиімділігі

  1. Оқушы өздігінен жұмыс істеуге мүмкіндік алып, дербестікке дағдыланады.
  2. Оқушының жеке қабілеттері анықталады.
  3. Іштей бір-бірінен қалмауға ұмтылып, талпынады.
  4. Тапсырмалардың күрделену деңгейіне сай ойлау және орындау қабілеті артады.
  5. Өзін-өзі тексеруге дағдыланады.
  6. Мұғалім жекелеген оқушыларға мақсатты түрде көмектесе алады.
  7. Оқушы орындау деңгейіне қарай әділ бағаланады.

Бастауыш білім берудегі басым бағыттар

Бастауыш білім — үздіксіз білім берудің алғашқы баспалдағы. Мұғалімнің негізгі мақсаты — білімнің жаңа үлгісін қалыптастырып, белгілі бір көлемдегі білім, білік және дағдыларды меңгерту; оқу мен тәрбие үдерісін ұйымдастырудың тиімді әдіс-тәсілдерін іздестіру; жаңа технологияларды сабақта орынды қолдану арқылы оқу үдерісін дамыту.

Бұл тұжырымды Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауында айтылған: «ХХІ ғасырда білімін дамыта алмаған елдің тығырыққа тірелері анық» деген пікірі де нақтылай түседі.

Бүгінгі білім беру ісінің мақсаты — тек білім мен дағдыны меңгерту емес, сонымен қатар өзін-өзі дамытуға ұмтылатын, ой-өрісі кең, ақпарат көздерін өз бетімен қолдана алатын қабілетті де талантты тұлғаны тәрбиелеу.

Үнемі дамып, өзгеріп отыратын баланың ішкі болмысы мен табиғатын қалыптастыруда мұғалім ықпалы ерекше. Жаңа технологияны тиімді іске асыру үшін әр мұғалім оқушының жас ерекшелігін ескеріп, педагогикалық мақсат-мүддесіне және өз шеберлігіне сай әдісті таңдай білуі қажет.

Бұл үдерісте мұғалімнің белсенділігі, шығармашылық ізденісі, мамандығына сүйіспеншілігі және шәкіртін бағалай білуі шешуші орын алады. Жалпы алғанда, жаңа технологиялардың 40-тан астам түрі бар. Олардың оқушы тұлғасының дамуына және қабілетінің артуына ықпалы айқын, әрі бұл — білім беру жүйесінің маңызды даму бағыты.

Модульдік оқыту технологиясы

Модуль — белгілі бір жүйенің өзіндік бөлшегі (С. И. Ожегов). Модульдік оқыту технологиясының ерекшелігі — тұлғаның танымдық қабілеттерін және танымдық үдерістерін арнайы жасалған оқу-танымдық жағдайлар арқылы дамытуға, оқушының қажеттіліктерін қанағаттандыруға және белсенді сөздік қорын байытуға бағытталуы.

Бұл технология тұлға дамуы туралы психологиялық ғылым деректеріне, қызығушылық аясын кеңейтуге және танымдық құрылымды дамыту ерекшеліктеріне негізделеді.