Солтүстік Қазақстан облысы астықты өлке
Петропавл қаласы • №17 «Ұлттық өркендеу» орта мектеп-кешені
Мұғалім: Мұхамеджанова Гүлнұр Абайқызы • 5-сынып
Сабақтың тақырыбы
Солтүстік Қазақстан өңірінің ғажайып табиғаты
Грамматикалық тақырып
Сын есім
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Солтүстік Қазақстан өңірінің табиғатымен таныстыру және сын есім туралы бастапқы білім қалыптастыру.
Дамытушылық
Ауызекі сөйлеу, сұраққа жауап беру дағдыларын, сөздік қорды, логикалық ойлау мен шығармашылық қабілеттерді дамыту.
Тәрбиелік
Туған жер табиғатын сүюге баулу, табиғатқа аялы көзқарас пен жауапкершілік қалыптастыру.
Сабақ форматы
Әдіс-тәсілдер
- Практикалық, іздендіру, көрнекілік
- Слайд топтамасы, интербелсенді тақта
- Диалог, топтастыру, «Кубизм» стратегиясы
- АРТ технологиясы (мәтінмен жұмыс)
Ұйымдастыру және байланыстар
- Мотивация: іздендіру, шығармашылық тапсырмалар
- Формасы: жеке, жұптық (топтық талқылаумен)
- Типі: жаңа білімді меңгерту
- Пәнаралық байланыс: орыс тілі, география
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық арқылы оқушылардың назарын сабаққа аудару, сынып ережесін еске түсіру, бағалау парағымен таныстыру.
Психологиялық дайындық (өлең)
Қайырлы таң, балалар, Қайырлы күн болсын. Жұманың әр кезі, Сәттілікке толсын.
Оқушылар бір-біріне қысқаша тілек айтып, сабаққа жағымды көңіл күй қалыптастырады.
Үй тапсырмасын тексеру: «Кубизм» стратегиясы
Өткен тақырып бойынша қысқа сұрақтар арқылы білімді еске түсіру және сөйлеу дағдысын белсендіру.
- 1 Солтүстік Қазақстан облысының орталығы қай қала?
- 2 Петропавл қаласы қай жылы қаланған?
- 3 Солтүстік Қазақстан облысы қай жылы құрылды?
- 4 Петропавл қаласының негізгі көшесі қалай аталады?
- 5 Облыста неше аудан бар?
- 6 Петропавл қаласы қай өзеннің жағасында орналасқан?
Жаңа сабақ: тақырыпты ашу және «Миға шабуыл»
Қазақстан табиғаты туралы бейнематериал қаралып, көрген-білгенді сөзбен сипаттау арқылы сабақ тақырыбы анықталады.
Талқылау сұрақтары
- Не көрдіңдер? (ағаш, шөп, құс, тау және т.б.)
- Осылардың барлығын бір сөзбен қалай атаймыз?
- Бүгін біз өзіміз тұратын өңірдің табиғаты туралы не айта аламыз?
Негізгі ой
Қазақстан табиғаты алуан түрлі. Бүгінгі назарымыз — Солтүстік Қазақстан өңірінің ғажайып табиғаты.
Тілдік мақсат
Табиғатты әсерлі сипаттау үшін сын есімдерді қолдануды үйренеміз.
Сын есім: мәні мен қолданылуы
Анықтама мен сұрақтарын қайталау (орыс тілімен байланыс), сөздерді топтастыру және сөйлемдерді салыстыру арқылы түсіндіру.
Сөйлемдерді салыстыру
1) Елімнің сұлу табиғатына мақтанамын.
2) Елімнің табиғатына мақтанамын.
Сын есім сөйлемді көркемдеп, ойды нақты әрі әсерлі жеткізуге көмектеседі.
Сөздік жұмысы: жаңа сөздер
Айтылым, тыңдалым, жазылым дағдыларын қатар дамыту: сөздерді түсіну, дұрыс айту, тіркес пен сөйлем құрау.
Тапсырма
Жаңа сөздермен сөз тіркестерін құрастырыңдар және сын есімді қолданып 1–2 сөйлем жазыңдар.
Сергіту сәті
Қимыл-қозғалыс арқылы зейінді қайта шоғырландыру және сабақ ырғағын жаңарту.
Табиғаты көрікті, Оңға, солға қарайсың. Жүгірсең де, секіріп, Шаршамайсың ешқашан. Бір отырып, бір тұрып, Жаттығуды жасаймыз. Туған жердің тынысы, Жеткізер бізді биікке.
Мәтінмен жұмыс (АРТ технологиясы)
Мәтінді мәнерлеп оқу, мазмұнын түсіндіру, сын есімдерді тауып сұрақ қою арқылы тілдік талдау жасау.
1-бөлік
Мен Солтүстік Қазақстан облысында тұрамын. Біздің облысымыздың табиғаты өте әдемі. Солтүстік Қазақстан облысы — астықты өлке. Бізде ғажайып ормандар бар. Оның ішінде аққайыңды ормандар көп кездеседі, сондықтан бұл өңірді «Аққайыңдар өлкесі» деп атайды.
2-бөлік
Петропавл қаласы Есіл өзенінің бойында орналасқан. Біздің облысымызда қорықтар бар. Онда Қызыл кітапқа енген әр алуан өсімдіктер мен жануарларды кездестіруге болады.
3-бөлік
Табиғат — халық қазынасы. Сондықтан біз оның байлығын орнымен пайдаланып, қорғай білуіміз қажет. Азайып бара жатқан жануарлар мен құстарды, өсімдіктерді қамқорлыққа алуымыз керек.
Тапсырма бағыты
- Сын есімдерді теріп жазып, сұрақ қойыңдар (қандай? қай?).
- Мәтін мазмұнын қысқаша өз сөзіңмен жеткізіңдер.
Дәптермен жұмыс: деңгейлік тапсырмалар
Оқушының дайындығына қарай тапсырманы саралау: І, ІІ, ІІІ деңгей.
І деңгей
- Сын есімдерді теріп жаз: табиғат, астықты, азайып бара жатқан, өзен, қорықтар, өсімдіктер, қызыл, жануар, әр алуан.
- Сөйлемдерді аяқта:
- Солтүстік Қазақстан облысы — астықты ...
- Біздің облысымызда ...
- Табиғат — ол ...
ІІ деңгей
- Сөз құрамына талда: астықты, қорықтар, өсімдіктерді.
- Сын есімдерді жақшадағы сөздермен тіркестір:
- әдемі (природа)
- әр алуан (птицы)
- астықты (край)
- қызыл (книга)
- азайып бара жатқан (животные)
ІІІ деңгей
- Тәуелдеулі сөздерді сызық арқылы бір-біріне қос.
- Сөйлемдегі сын есімді тауып, мағынасына қарай басқа сын есіммен ауыстыр:
- Біздің облысымыздың табиғаты өте әдемі. (тамаша, қызыл, жуан)
- Аққайыңды ормандар көп кездеседі. (ғажайып, әдемі, жасыл)
- Солтүстік Қазақстан облысы астықты өлке. (егінді, жаңбырлы, тәтті)
Қорытынды диалог
Сұрақ: Солтүстік Қазақстан облысының табиғаты қандай?
Үй жұмысы
Жаңа сөздерді бекіту және зерттеу дағдысын дамытуға бағытталған тапсырмалар.
- 1 Сөздіктегі сөздерді жаттап, сын есімдерді қолданып сөйлем құрастыр.
- 2 «Қорықтар» тақырыбы бойынша қысқаша презентация дайында.
Рефлексия және бағалау
Оқушылар стикерге сабақтан алған әсерін жазып, бағалау парағы бойынша қорытынды баға шығарылады.
Бағалау критерийлері
- Өткен сабақ бойынша қайталау
- Жаңа тақырыпты аша білу
- Топ ережесін сақтау
- Топпен/жұппен жұмыс істеу
- Деңгейлік тапсырмаларды орындау
5 (өте жақсы)
25–30 ұпай
4 (жақсы)
20–24 ұпай
3 (қанағаттанарлық)
15–19 ұпай
Бағалау парағы (үлгі)
| Аты-жөні | Тапсырма түрлері | 5 | 4 | 3 | Қорытынды |
|---|---|---|---|---|---|
| ________________ |
1) Қайталау 2) Жаңа тақырып 3) Ереже сақтау 4) Бірлескен жұмыс 5) Деңгейлік тапсырмалар |
Стикерге рефлексия
«Бүгін мен білдім…», «Маған қызық болды…», «Маған қиын болды…», «Мен келесі сабақта…» сөйлемдерін жалғастырып жаз.