Қазақша рефераттар

Ұяшықтарды бөлу командасы

Сабақтың тақырыбы

Мәтіндік редакторда кесте құру және формула енгізу (Microsoft Word).

Сабақ түрі: жаңа тақырыпты меңгерту. Сабақ типі: жеке және топтық жұмыс.

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

  • Microsoft Word туралы түсінікті кеңейту және өткен тақырыпты бекіту.
  • Теориялық білімді тәжірибеде қолдану: кесте құру, ұяшықтарды қосу/өшіру/біріктіру, кестені жиектеу.
  • Формула енгізу ұғымын түсіндіру және қолдану дағдысын қалыптастыру.

Дамытушылық

  • Информатикадағы жаңалықтарды ескере отырып, өмірмен байланысты тапсырмалар арқылы ойлау қабілетін дамыту.
  • Өз ойын еркін әрі нақты жеткізу, дәлелдеу мәдениетін қалыптастыру.

Тәрбиелік

  • Жеке және топпен жұмыс істеуге, ұйымшылдық пен жауапкершілікке тәрбиелеу.
  • Нәтижеге ұмтылу, ізденімпаздық және еңбекқорлық қасиеттерін дамыту.

Ұйымдастыру және оқу үдерісін жоспарлау

Оқыту технологиялары

  • Сын тұрғысынан ойлау стратегиялары: ЖИГСО, «Бес жол өлең».
  • Презентациялау және түсіндіру әдістері.

Ресурстар мен байланыстар

  • Көрнекіліктер: ДК, интербелсенді тақта, слайдтар, тапсырмалар, үлестірмелер, тесттер.
  • Пәнаралық байланыс: математика, физика, информатика.

Ұйымдастыру кезеңі

  • Студенттермен амандасу, электронды журналда түгендеу.
  • Сабақ босатқан студенттердің себептерін анықтау.
  • Сабаққа даярлығын тексеру, аудиторияның тазалығын қадағалау.

Үй тапсырмасын тексеру: «Хан талапай» арқылы топқа бөлу

Бүгінгі сабақ күнделікті сабақтан өзгеше ұйымдастырылады: үй тапсырмасын тексеруді қазақтың ұлттық ойыны «Хан талапай» үлгісінде өткіземіз. Бұл ойын топпен ойналады, негізгі құралы — асық. Қатысушылар санына шек қойылмайды.

Ойынның қысқаша тәртібі

  • Ойын жүргізуші айналасына қатысушылар жарты шеңбер құрып отырады.
  • Асық «хан талапай» деп ортаға шашылады.
  • Түскен асық түріне қарай әр студент өз тобын анықтайды.
  • Әр топ өз ішінен топ жетекшісін сайлайды.

Топта жұмыс істеу ережелері

  • Бір-бірін тыңдау.
  • Қарым-қатынаста шыншыл болу.
  • Топтағы талқылауды сыртқа шығармау.
  • Белсенді қатысу және сөйлеушіге құрмет көрсету.
  • Бір-бірін әділ бағалау.

Мотивация: экраннан құмырсқа туралы қысқа видеоролик көрсетіліп, бірлесе еңбек етудің маңызы талқыланады.

Үй тапсырмасының мазмұны

  • Шығармашылық жұмыс: «Мәтіндік редактор» тақырыбы бойынша жалпы сипаттама мен қызметі туралы қосымша мәлімет дайындау.
  • MS Word терезесінің элементтерін толықтыру.
  • MS Word редакторының мүмкіндіктерін көрсету.

Жаңа материал: сұрақ-жауап арқылы тақырыпты ашу

Жаңа тақырыпқа көшу үшін қысқа сұрақ-жауап жүргізіледі. Әр дұрыс жауап сабақ тақырыбының негізгі тіректерін нақтылауға көмектеседі.

Сұрақ Жауап (қысқаша)
Microsoft Word-ты қалай іске қосамыз? Пуск → Программа → MS Word
Құжат беттерін нөмірлеу қалай орындалады? Вставка → Номера страниц
Құжатты баспаға шығару үшін не істейміз? Файл → Печать
Абзац ішінде жаңа жолға көшу үшін қандай перне қолданылады? Shift + Enter
Меңзердің оң жағындағы символдарды жою үшін? Delete

Осы жауаптарға сүйене отырып, бүгінгі тақырып нақтыланады: Word мәтіндік редакторында кесте құру және формула енгізу.

Ой тастау: «Кестенің өмірдегі пайдасы қандай? Бұл тақырыптан нені білгіміз келеді?» — студенттер өз мақсаттарын тұжырымдайды.

Кестелермен жұмыс: негізгі ұғымдар және амалдар

Кесте деген не?

Кесте — жолдар мен бағандарда реттелген ақпарат. Жол мен баған қиылысқанда ұяшық пайда болады.

Кесте құрудың тәсілдері

  • Таблица → Добавить таблицу командасы арқылы.
  • Құралдар тақтасындағы «Добавить таблицу» батырмасы арқылы.
  • «Нарисовать таблицу» (қолмен сызу) арқылы.

Өлшемдер және навигация

  • Баған ені мен жол биіктігін шекараны мауспен жылжыту арқылы өзгерту.
  • Ұяшықтар арасында ауысу: маус немесе басқару пернелері арқылы.

Ұяшықтарды қосу, өшіру, біріктіру және бөлу

Қосу: Таблица → Добавить (ячейки/строки/столбцы). Ұяшық қосқанда деректердің ығысуын мұқият бақылау қажет.

Өшіру: Таблица → Удалить (ячейки/строки/столбцы).

Біріктіру: ұяшықтарды белгілеп, Таблица → Объединить ячейки.

Бөлу: ұяшықты белгілеп, Таблица → Разбить ячейки (баған/жол санын көрсету).

Жиектеу және мәтін бағыты

  • Кестені жиектеу/өзгерту: Формат → Границы и заливка.
  • Ұяшықтағы мәтін бағыты: ұяшықта оң жақ батырма → Направление текста.

Формула енгізу: Microsoft Equation

Формулалар редакторын іске қосу

Курсорды формула қойылатын жерге орналастырып, Кірістіру → Объект → Microsoft Equation 3.0 командасын орындаңыз (немесе құралдар жолағындағы Equation белгішесін басыңыз). Экранда «Формула» шаблондар панелі ашылады.

Мысал: квадрат теңдеу

Теңдеуді қарапайым мәтінмен де теруге болады (жоғарғы индекс арқылы): ax² + bx + c = 0. Ал түбірлер формуласын енгізу үшін көбіне Equation редакторы ыңғайлы.

Дискриминант

D = b² − 4ac

Түбірлер

x₁ = (−b + √D) / (2a)

x₂ = (−b − √D) / (2a)

Практика: тақтадағы формуланы компьютерде Equation көмегімен теріп көрсету.

Бекіту: техникалық диктант

Тақырыпты қаншалықты меңгергенін тексеру үшін қысқа техникалық диктант алынады. Жауап парақтары ауыстырылып, өзара тексеріледі.

Сұрақ Күтілетін жауап
1) Кесте даярлау үшін қай мәзір қолданылады? Кесте (Таблица) / Кесте қосу
2) Ұяшықтарды біріктіру үшін қандай команда қажет? Кесте → Біріктіру (Объединить)
3) «Кесте құру» батырмасы қай қатарда орналасқан? Стандартты құралдар қатары
4) Ұяшық дегеніміз не? Баған мен жолдың қиылысуы
5) Кестеге жақтау қою үшін қандай бөлім қолданылады? Формат → Шекара және Құю (Границы и заливка)
6) Жаңа жол қосуға жиі қолданылатын перне Tab (кесте ішінде)
7) Ұяшықтарды бөлу командасы Разбить (Бөлу)
8) Жолдарды кірістіру Кесте → Кірістіру → Жол қосу

Келесі қадам: жеке тапсырмалар арқылы тәжірибелік жұмысқа көшу.

Практикалық тапсырмалар (ДК-де)

Әр тапсырмада кестені құру, пішімдеу, ұяшықтармен амалдар орындау және қажет жерінде формула енгізу дағдылары бекітіледі. Қиындық туындаса, сұрақ қоюға болады.

1-тапсырма

«Менің сабақ кестем» атты кесте құрып, ішін толтырыңыз.

2-тапсырма

5 баған, 11 жолдан тұратын кесте құрыңыз. Ұяшық өлшемдерін өзгертіп, топ студенттерінің тізімін енгізіңіз. «Бағдарламалау тілі», «Математика», «Тарих» пәндерінен бағаларын жазыңыз. Пішімдеу амалдарымен кестені көркемдеңіз.

3-тапсырма

«Toyota центр орталығындағы машиналардың сатылу көрсеткіші» атты кесте құрыңыз. Бағандар: көліктің маркасы, моделі, шыққан жылы, бағасы, КПП, түсі.

4-тапсырма (қолмен сызу)

  1. Вид → Панели инструментов → Таблицы и границы арқылы «Нарисовать таблицу» құралын пайдаланып кесте салыңыз (сызық типі мен түсін таңдаңыз).
  2. Кестені мәтіндермен толтырыңыз.
  3. Формат → Направление текста арқылы 1-бағандағы мәтін бағытын өзгертіңіз.
  4. 1-жолды ортаға туралап, қалың және курсивпен пішімдеңіз.
  5. Кестенің оң жағына тағы 1 баған қосып, «Қолы» деген атау енгізіңіз.
  6. Tab пернесі арқылы 1 жол қосып, 4-ұяшықты біріктіріңіз.

5-тапсырма

  1. Стандартты құралдар қатарындағы «Кесте қосу» (Вставить таблицу) батырмасы арқылы кесте құрыңыз.
  2. 3 оқушы туралы мәлімет енгізіңіз: аты-жөні, туған жылы, мекенжайы, телефоны.
  3. Формат → Границы и заливка арқылы жиектеу орнатыңыз.

6-тапсырма (кеңейтілген пішімдеу)

  1. Қалауыңыз бойынша кесте құрыңыз.
  2. 1-баған мен 1-жолды сұр түске бояңыз.
  3. Тағы бір жол қосыңыз, соңғы жолды біріктіріңіз.
  4. Кестені екіге бөліңіз (Таблица → Разбить таблицу).
  5. Сызықтарды үзік сызыққа ауыстырыңыз; Автоформат үлгісін қолданыңыз.
  6. Торды жасырыңыз, өлшемдерді өзгертіңіз.
  7. Ішкі сызықтар көрінбейтіндей баптаңыз.
  8. Бос ұяшықты бөліңіз.

Бақылау сұрақтары

  1. Кесте құру әдістерін атаңыз.
  2. Объединить ячейки командасы не үшін қажет?
  3. Кестені қалай екіге бөлеміз?

7-тапсырма (үлгілік кесте)

Кестені құрып, толтырыңыз; тақырыпты қалың әріппен жазып, ортаға туралаңыз; баған тақырыптарын курсивпен беріңіз; 2–4-бағандарды ортаға теңестіріңіз.

Өлшем Өлшемнің белгіленуі Өлшем бірлік Белгілері
Масса m Килограмм, грамм, миллиграмм, тонна кг, г, мг, т
Жұмыс A Джоуль, килоджоуль, мегаджоуль Дж, кДж, МДж
Энергия E, W Ватт, киловатт, мегаватт Вт, кВт, МВт
Қуат H, N — —

8-тапсырма

Көбейту кестесін кесте түрінде сызыңыз.

9-тапсырма (Нарисовать таблицу)

  1. Таблица → Нарисовать таблицу командасын таңдаңыз.
  2. Таблицы и границы панелінен қарындаш құралын алыңыз.
  3. 7 баған және 17 жолдан тұратын тор сызыңыз.
  4. Артық сызықтарды өшіргішпен өшіріңіз.
  5. Тип линии бөлімінен қос сызықты таңдап, кестенің бірінші жолын белгілеңіз.
  6. Кестені сәйкесінше толтырыңыз.
  7. Формат → Направление текста арқылы жазу бағытын өзгертіңіз.
  8. Бағандар мен жолдарды үлгіге сай біріктіріңіз.
  9. Заливка түсін таңдап, қажетті ұяшықтарды бояңыз.
  10. Өзіңіз қосымша әрекеттерді орындап көріңіз.

Кезекшілер тізімі (үлгі деректер)

№ Фамилиясы Дүйсенбі Сейсенбі Сәрсенбі Бейсенбі Жұма
1Алекенова
2Алпеисова
3Ахметов
4Берекенов
5Бекжанов

Ескерту: тізім қысқартылып берілді (үлгі үшін).

10-тапсырма (шекара, бет және заливка)

  1. Өзгертілетін ұяшықты белгілеп, Формат → Границы и заливка командасын орындаңыз.
  2. Үш бөліммен жұмыс істеңіз: Граница, Страница, Заливка.
  3. Граница бөлімінде қажет жақтауларды белгілеп, «Все» типін таңдаңыз.
  4. «Тип» бөлімінен сызық үлгісін таңдаңыз.
  5. Заливка бөлімінде ұяшықтарға түс беріп көріңіз.

Тест сұрақтары

1) MS Word-та кесте құру үшін:

  1. Таблица → Вставить → Таблица
  2. Таблица → Вставить → Ячейки
  3. Таблица → Вставить → Столбцы
  4. Таблица → Вставить → Строки

2) MS Word-та кестеге жол қосу үшін:

  1. Таблица → Вставить → Таблица
  2. Таблица → Вставить → Ячейки
  3. Таблица → Вставить → Столбцы
  4. Таблица → Вставить → Строки

3) Кестелерді жиектеу үшін:

  1. Таблица → Вставить → Таблица
  2. Формат → Граница и заливка
  3. Вставка → Номера страниц
  4. Формат → Абзац

4) Кестеде ұяшықтарды жою үшін:

  1. Таблица → Удалить → Таблица
  2. Таблица → Удалить → Ячейки
  3. Таблица → Удалить → Столбцы
  4. Таблица → Удалить → Строки

5) Кестеде бағандарды жою үшін:

  1. Таблица → Удалить → Таблица
  2. Таблица → Удалить → Ячейки
  3. Таблица → Удалить → Столбцы
  4. Таблица → Удалить → Строки

Қорытынды: рефлексия, бағалау, үй тапсырмасы

Рефлексия

  • Менің білетінім…
  • Мен бүгінгі сабақтан үйрендім…
  • Менің білгім келеді…

Қосымша тәсіл: «ағашқа өрмелеп бара жатқан балалар» суретін бояу арқылы түсіну деңгейін көрсету.

Бағалау

Бағалау нәтижесін топ басшылары жариялайды:

  • Топтық баға
  • Жиынтық баға

Үй тапсырмасы

«Мәтіндік редакторда кесте құру, формула енгізу» тақырыбын қайталау. Қолданылған кітаптың авторын және бетін көрсету.

Қосымша: әртүрлі әдістермен кесте құрып, оны электронды түрде безендіріп келу.

Сабақ аяқталды. Қатысқандарыңызға рақмет!