Қазақша рефераттар

Оқушылардың көңіл - күйлерін анықтау

Сабақ тақырыбы: Сөйлеу мәдениеті

Ұзақтығы: 2 сағат. Сабақ практикалық форматта өткізіліп, алынған білімді жетілдіруге бағытталады. Оқытуда ДОТ элементтері, сұрақ-жауап, ситуациялық сұрақтар және топтастыру әдістері қолданылады.

Сабақтың мақсаты

Білімділігі

Оқушылардың сөйлеу мәдениеті туралы білімін жетілдіру; оқу-танымдық құзыреттілігін арттыру үшін ситуациялық сұрақтар мен дидактикалық ойындарды қолдану; мәтінді дұрыс оқып, көркем жазуға үйрету.

Тәрбиелілігі

Үлкенді сыйлауға, құрмет көрсетуге, дөрекі сөз айтпауға тәрбиелеу; адамгершілік құндылықтарын нығайту.

Дамытушылығы

Жылдам ойлауға, кез келген жағдайда кедергіден өтіп, пікірін еркін әрі дәл жеткізе білуге дағдыландыру.

Көрнекіліктер мен ресурстар

Қызығушылықты арттыратын құралдар

  • Көңіл күй фишкасы
  • Бағалау фишкасы

Дидактикалық ойын материалдары

  • «Тез ойла, сөз ойла»
  • «Әжеге көмек»
  • «Күн нұрының шапағы» (суреті/үлгісі)

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Қоңырауға дейін сынып тазалығын ретке келтіру, сабаққа қажетті материалдарды дайындау.
  • Оқушылардың құрал-жабдықтарын тексеру.
  • Сәлемдесу, түгендеу.

II. Кіріспе (қызығушылық кезеңі)

Психологиялық дайындық

Үлкенге де сіз,
Кішіге де сіз,
Сәлем бердік сіздерге
Құрметпенен біз!

Оқушылардың көңіл күйін анықтау үшін түрлі кейіптегі балақай суреттері көрсетіледі. Қайсысы өз көңіл күйіне сәйкес келсе, қол көтереді.

Сабақ бойы осы бейнелер бағалау фишкасы ретінде қолданылады.

III. Үй тапсырмасын тексеру

Үйде жазған мәтіндерін 5–6 оқушыға оқыту арқылы тыңдап, мазмұны мен тілдік нормаларын талдау.

IV. Танымдық-операционалдық кезең (негізгі бөлім)

Өткенді қайталау

Сөйлеу мәдениеті — қазақ тілін дұрыс әрі орынды қолдану. Ата-анаңмен, мұғаліммен, құрбыларыңмен сөйлескенде сөзді дәл, әдепті және мәнді таңдай білу қажет. Өз ана тілімізде де, басқа тілде де сауатты сөйлей білу адамның мәдениетін көрсетеді. Әдеби тіл — дұрыс сөйлеудің үлгісі.

Ситуациялық жағдаяттар

  1. 1-жағдаят

    Көлікте орын жоқ. Қария мінді, ал сен орындықта отырсың. Не істейсің? Үлгі жауап: Орнымнан тұрып: «Ата, мына жерге отырыңыз», — деп орнымды ұсынамын.

  2. 2-жағдаят

    Көшеде бір әже ауыр сөмке көтеріп келеді. Сен аулада ойнап жүрсің. Не істейсің? Үлгі жауап: «Әже, маған беріңіз, көмектесейін», — деп сөмкесін көтерісіп, үйіне дейін жеткізіп саламын.

  3. 3-жағдаят

    Жақын досың ауырып қалды. Не істейсің? Үлгі жауап: Досымның үйіне барып, халін сұраймын және жақсы көретін кітабын апарып беремін.

Дәптермен жұмыс

1-жаттығу

  • Жаттығуды тыңдап/оқып, мазмұнын түсіну деңгейін сұрақтар арқылы тексеру.
  • Талқылау сұрағы: «Ана тілін шұбарлап сөйлейді» дегенді қалай түсінесің?
  • Жазылым: Асыл сияқты балаларға пайдалы кеңес жазу (3–4 оқушы оқиды).

2-жаттығу

  • Мақалды оқыту, мағынасын талқылау және қорытынды шығару.
  • Ойын: «Үздік мақалшы» Мақсаты: жылдам ойлау және есте сақтау қабілетін дамыту. Ереже: әр қатардан бір оқушы шығып, «Отан» тақырыбына мақалдарды кезекпен айтып жарысады.

Қорытынды: сыныптың мақал-мәтел білу деңгейі мадақталады. Үздік нәтиже көрсеткен оқушыға алғыс хат тапсырылады.

3-жаттығу

  • Әңгімені мәнерлеп оқу, түсінгенін сұрақ арқылы тексеру.
  • Талқылау: «Уәлидің орнында болсаң, сен қалай жауап берер едің?»
  • Оқушылар әңгімені сахналайды.
  • Ойын: «Күн нұрының шапағы» Мақсаты: адамгершілікке, сыйластыққа, ілтипаттылыққа тәрбиелеу. Ереже: күннің шапақтарына сыпайы сөздер жазып, хормен қайталайды.

Қорытынды: оқушылардың сыпайы, кішіпейіл, инабатты сөздерді орнымен қолдана алатыны бекітіледі.

5-жаттығу

  • Өлеңді мәнерлеп оқу.
  • Оқушылар Ысқаққа ауызша мінездеме береді.

V. Қорытынды және рефлексия

Ойын арқылы қорытынды: «Әжеге көмек»

Мақсаты: үлкенді сыйлауға және көмек көрсетуге үйрету, сабақ мазмұнын қызықты форматта бекіту, білімді тексеру.

Шарты

Әже құдықтан шелекке су толтырып алған. Біз әжеге көмектесіп, шелекті үйіне жеткізіп беруіміз керек. Ол үшін шелектің артындағы сұрақтарға толық әрі нақты жауап беріледі. Жауап берген оқушы шелекті әженің жанына апарып қояды.

Қорытынды: барлық сұрақтарға дұрыс жауап беріп, әжеге нақты көмек көрсетілгені атап өтіледі.

Сабақты бекіту: топтық жұмыс

Ойын: «Тез ойла, сөз ойла». Әр топқа бүгінгі тақырыпқа қатысты бір сөз беріледі. Оқушылар қысқа уақыт ішінде сол сөзден мүмкіндігінше көп жаңа сөз құрастырады. Көп сөз тапқан топ жеңімпаз атанады.

1-топ: Сыйластық

Мысалдар: сыйла, тас, ас, тал, сыйлы…

2-топ: Кішіпейілділік

Мысалдар: кіші, ішік, пейіл, іл, іш…

3-топ: Инабаттылық

Мысалдар: ана, ат, инабат, ит, балық…

Бағалау және үй тапсырмасы

Бағалау критерийі

Сабаққа белсене қатысып, тапсырмаларды уақытында орындап, ойындарға қызыға араласқан оқушылар фишка арқылы бағаланады:

  • Қызыл фишка көп — баға: 5
  • Көк фишка — баға: 4
  • Сары фишка — баға: 3

Үй тапсырмасы

  • 6-жаттығуды жазып келу.
  • Ысқаққа мінездеме беру.