Сендер ғарышкер болуға дайынсыңдар
Бұл материал — балаларға арналған мерекелік-танымдық іс-шараның мазмұны. Мақсатымыз — ғарыш туралы түсінікті кеңейту, ептілік пен шапшаңдықты дамыту, қимыл-қозғалысты үйлестіру қабілетін арттыру және Жер ғаламшарына сүйіспеншілік тәрбиелеу.
Таным
Ғарыш, ғаламшарлар, тарихтағы маңызды оқиғалар.
Қозғалыс
Жүгіру, кедергіден өту, дәлдік пен жылдамдық.
Тәрбие
Жерді қорғау, табиғатты аялау туралы ой қалыптастыру.
Ғарыш күні және тарихи деректер
Жүргізуші балалар мен қонақтарды қарсы алып, 12 сәуір — бүкіләлемдік ғарышкерлік және авиация күні екенін еске салады.
1957 жылы С. П. Королевтің басшылығымен адамзат тарихында алғаш рет жасанды Жер серігі ғарышқа ұшырылды. Бұл ғылымдағы бұрын-соңды болмаған үлкен жетістік еді.
1961 жылы 12 сәуірде Юрий Гагарин «Восток» кемесімен ғарыш кеңістігіне көтеріліп, тұңғыш ғарышкер атанды.
Қазақ халқының тұңғыш ғарышкері Тоқтар Әубәкіров 1991 жылғы 2 қазанда ғарышқа самғады. Жүргізуші балалардан: «Сендер де Тоқтар атаң сияқты ғарышкер болғыларың келе ме?» деп сұрайды.
Саяхаттың ұраны
«Біз ғарышкер боламыз!» — үлкен саяхатқа дайынбыз. Кері санаймыз: 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, 0 — ұштық!
Ұйымдастыру: комиссия, капитандар, экипаж
Саяхат басталар алдында ғарышкерлік комиссия таңдалады: олар ойын барысын бақылап, әділ бағалайды. Әр экипажға капитан сайланады — ол жаттыққан, ержүрек және күшті болуы тиіс.
Экипаждар орындарына жайғасып, зымыранға «отырады». Алда — әр аялдамада қызықты сынақтар.
Сайыстар бағдарламасы
I сайыс — «Капитандар»
Сұрақ: «Қандай ұшатын аппараттарды білесіңдер?» Капитандар кезекпен жауап береді. Кім көп атаса — сол жеңімпаз.
II сайыс — «Ұшақтар»
Әр бала қағаз ұшақты кезектесіп ұшырады. Ең биік әрі алыс ұшқан ұшақтарға ұпай беріледі.
Бірінші аялдама: Ай ғаламшары
Ай — ғарыштағы ең жақын көршіміз. Ол Жерді айнала қозғалатындықтан, Жердің серігі деп аталады. Айдағы тартылыс күші Жердегіден әлдеқайда аз.
Қонуға дайындалыңдар — Айда серуен басталады.
III сайыс — «Айдағы серуен»
Команда мүшелері бір-бірін қолдап, бірге жүгіріп өтеді. Ең маңыздысы — экипаждың бірде-бір мүшесі қалып қоймауы.
IV сайыс — «Ұзынша қиық кедергі»
Екі шеңбер бір сызықпен қосылады. Әр ойыншы сызық бойымен бір шеңберден екіншісіне өтеді, орында тұрып 5 рет айналады да командасына қайта оралады. Барлық мүшелер орындап шығады. Сызықтан шықпай, бірінші аяқтаған команда жеңеді.
Айдағы тапсырмалар аяқталды — зымыранға қайта мінеміз. Келесі бағыт: Нептун.
Екінші аялдама: Нептун
Нептун — Күннен алыс орналасқан алып ғаламшар. Алыстан қарағанда әлсіз жұлдыздай болып көрінуі мүмкін.
V сайыс — «Газетпен адымдау»
Ойыншы екі газетті алма-кезек ауыстырып, белгіге дейін адымдап барады. Содан кейін кері жүгіріп келіп, келесі ойыншыға береді. Ең жылдам команда жеңеді.
VI сайыс — «Айдағы волейбол»
Алаң ортасынан сызықпен бөлінеді. Балалар әуе шарын ұрып ойнайды. Әуе шары қай команданың алаңына түссе — сол команда ұтылады.
Нептун да артта қалды. Келесі аялдама — Шолпан.
Үшінші аялдама: Шолпан
Шолпанның ерекшелігі — ол өз осінен Жер сияқты емес, шығыстан батысқа қарай айналады.
Ұзақ жолдан кейін экипаждардың қарны ашқандай. Ғарышкерлердің қалай тамақтанатынын көрген шығарсыңдар: салмақсыздықта бәрі «ұшып» жүреді.
VII сайыс — «Ғарыштағы ас»
Командалар бананды тістеп жейді. Қай командада банан аз қалса — сол команда жеңеді.
VIII сайыс — «Иіс арқылы тап»
Иіс сезу арқылы жеміс-жидектерді тауып, атау.
IX сайыс — «Музыкамен печенье»
Музыка қосылғанда экипаж мүшелері печенье жейді. Жеп болған соң капитан ысқырықпен белгі береді.
Шолпандағы сынақтар аяқталды — зымыранға қайта ораламыз. Келесі аялдама: Марс.
Төртінші аялдама: Марс
Марс — қазақша «Аңырақай» немесе «Қызыл жұлдыз». Ол Жерден шамамен екі есе кіші.
Бұл жерде балаларға ерекше би ұсынылады.
X би сайысы
- «Күшіктер биі»
- «Маймылдар биі»
Үйге қайту: Жерге бағыт
Марспен қоштасатын уақыт келді. Экипаждар орындарына жайғасады — Жер ғаламшарына бағыт аламыз.
Жер — ең әдемі ғаламшар. Ғарышкерлердің айтуынша, ғарыштан Жер көгілдір болып көрінеді, себебі оның басым бөлігі мұхит, теңіз және көлдерден тұрады.
Негізгі ой: Жерді қорғау
- Көлдерді, өзендерді, теңіздерді ластамау.
- Атмосфераға зиянды заттарды шығармауға тырысу.
Қорытынды бөлім
Міне, біз Жердеміз. Ғарышалаңға шығамыз — бізді достарымыз және комиссия қарсы алады. Сөз комиссия төрағасына беріледі.
Соңында барлық балалар бірге «Мен космонавт боламын» әнін орындайды. Жүргізуші балаларды белсенді қатысқаны үшін мақтап, олардың ғарышкер болуға дайын екеніне сенім білдіреді.
Саяхатымыз осымен аяқталды. Сау болыңдар!