Психология бойынша, мотивация - Адамды белгілі бір мақсатқа тарту күші немесе қажеттілік
Ағылшын тілі мұғалімі
Амантаева Айгүл Нұрланқызы
Бұл жазбада сабақтағы оқушы іс-әрекетінің мотивациясы, оның мәні және оны дамыту үшін мұғалім жасай алатын жағдайлар қарастырылады.
Оқушылардың сабақтағы іс-әрекет мотивациясы және оны жүзеге асыру үшін жағдай жасау
1) Мотивация дегеніміз не?
Мотивация (ағылш. motivation) — қолданылуына қарай қазақ тіліндегі «ниет», «түрткі», «кірісу», «жігерлену» ұғымдарына жақын мағына береді. Бұл термин қазіргі мәдениетте және гуманитарлық ғылымдарда кең қолданылады.
Латын тіліндегі moveo сөзі «қозғалу, әрекет ету» дегенді білдіреді. Осыдан motivation сөзбе-сөз мағынада «қозғалту, әрекетке келтіру» ұғымын береді. Дегенмен қазіргі қолданыста ол көбіне ауыспалы, кеңейтілген мағынада түсіндіріледі.
Бұл ұғымды неміс философы А. Шопенгауэр өз еңбектерінде «жеткілікті төрт негіздің» бірі ретінде қарастырғаны айтылады.
Мотивация — адамның белгілі бір әрекетке кірісуіне түрткі болатын ішкі және сыртқы қозғаушы күштердің жиынтығы. Ол әрекеттің бағытын, формасын, шекарасын айқындап, нақты мақсаттарға жетуге бағыттайды.
Психологияда мотивация — адамды белгілі бір мақсатқа жетелейтін қажеттілік пен ұмтылыс күші ретінде қарастырылады.
2) Қажеттілік және мотив
Қажеттілік — адамның ішінде пайда болатын ішкі күй. Ол көп адамға ортақ болуы мүмкін, бірақ әр адамда дара түрде айқын сезіледі.
Мотив — адамды нақты әрекеттерге итермелейтін ішкі себеп.
- Мотив адамның ішінде қалыптасады және мінез-құлыққа белгілі бір бағыт береді.
- Ол адамның ішкі және сыртқы жағдайларына, сондай-ақ қатар әсер ететін басқа мотивтерге тәуелді болуы мүмкін.
- Адам өз мотивіне ықпал ете алады: оны күшейтіп, маңызын арттырады немесе бәсекелес мотивтердің әсерін азайтады.
Оқыту үдерісінде мотивацияны дамыту да, оны іске асыру да — ең алдымен мұғалімнің кәсіби әрекетіне байланысты.
3) Ағылшын тілі сабағындағы негізгі мақсат
Ағылшын тілін оқытудың басты мақсаты — оқушылардың тілдік қарым-қатынас жасай алу біліктілігін жетілдіру. Осыған сәйкес сабақтағы негізгі міндетім — оқушылардың оқу, ойлау және сөйлеу мотивациясын жүйелі түрде дамыту.
4) Мотивацияны арттыруға қолданылатын әдістер
Сабақ барысында оқушыларды белсенді әрекетке тарту үшін төмендегі тәсілдерді қолданамын:
- Сұрақ–жауап
- Сөйлеу дағдыларын дамыту
- Мәтін мазмұнын айтқызу
- Аударма жұмыстары
- Кітаппен жұмыс
- Мәтіндік тапсырмалар
- Диалогтік оқыту
- Буынға бөліп оқу
- Рөлдік ойындар
- Проблемалық сұрақтар
- Сөзжұмбақ шешу және құрастыру
- Жаңа сөздермен жұмыс
Ескерту: бастапқы мәтінде «Слайдын жүктеу» деген белгі бар. Егер бұл бөлімге презентация сілтемесін немесе файлды қосу қажет болса, оны бөлек жолмен енгізуге болады.