Бұ дүние көлеңкедей ойнайды: қусаң - қашар, қашсаң - сенен қалмайды
Өмір туралы ойлар: уақыт, еңбек, үміт және адамдық
Төмендегі нақылдар мен үзінділер өмірдің өткіншілігін, үміттің қуатын, еңбектің қадірін, махаббат пен достықтың мәнін, әділет пен жауапкершіліктің салмағын әр қырынан көрсетеді. Оқып отырып, өзіңізге ең жақын ойды белгілеңіз: кейде бір сөйлем ұзақ ойлануға жетелейді.
Өмірдің өткіншілігі
Уақыт тоқтамайды. Дәуірлер де, замандар да өтеді. Өмірдің нәзіктігін сезіну — өзіңді үрейге емес, мәнге жетелейді: бүгінгі күннің салмағын түсінген адам ұсаққа малынбайды.
«Бұл дүние көлеңкедей: қусаң — қашады, қашсаң — сенен қалмайды.»
«Уақытты тоқтатар шамаң бар ма? Бәрі өтеді: дәуірлер де, замандар да.»
«Өмір ұзақтығымен өлшенбейді, мазмұнымен өлшенеді.»
«Адам өмірі — қылдан нәзік.»
Жас туралы ишара
Жастың «мәні» санмен өлшенбейді, бірақ әр кезеңнің өз сабағы бар екенін еске салады.
«Елу — ердің жасы, жетпіс — оттың басы, сексен — шоқтың қасы.»
«Алпыс жаста өмірдің дәмі кетеді.»
Үміт пен төзім
Қараңғылық қоюланғанда адамның ішкі тірегі сыналады. Үміт — жағдайдың «жеңілдігі» емес, адамның берілмеу дағдысы.
«Жақындап ажал тұрса да, жанына қылыш ұрса да, қалжырап көңіл қарайып, қарауытып көзі тұрса да — үмітін жоймас адамзат!»
«Өмір бойы ұстанған қағидам: “Тырысу керек, тағы да тырысу керек — бірақ ешқашан берілмеу керек!”»
«Өзгелер қаламаған нәрсені бүгін жаса, ертең басқалардың қолынан келмейтін өмірді сүресің.»
«Кездейсоқтыққа сенетін адам өз өмірін лотереяға айналдырады.»
Еңбек және тәртіп
Өмірдің «әдемі» бөлігі көбіне көрінбейтін тәртіптен басталады: күн сайынғы еңбек, ұқып, өзіңді баптау. Бұл — таланттан бұрын тұратын негіз.
«Өмір сүру мен үшін еңбек ету деген сөз.»
«Өмірдің бірінші қажеті еңбек болатындай етіп құра біл. Еңбексіз адал, жарқын өмір жоқ.»
«Жақсы өмір сүру дегеніміз — жақсы жұмыс істеу.»
«Адам кім болса да еңбек етіп, терге шомып жұмыс істеуі тиіс: өмірдің мәні мен мұраты, бақыты мен мақсаты — осында.»
Өзін-өзі тәрбиелеу
«Дүниеде көбірек тұрғың келсе, өзіңді-өзің бапта; кеткің келсе, былапытта.»
«Әлсіз адамдар өмірді түсінбейді, ал ержүректер оны меңгеріп алады.»
Әділет, жауапкершілік, азаматтық ұстаным
Қоғамдағы әділет — сыртқы талап қана емес, ішкі ұстаным. Өмірдің сапасы көп жағдайда «өзгені кінәлау» әдетіне емес, өз амалыңды түзетуге байланысты.
«Өмірім — халқымдыкі, өлімім ғана — өзімдікі.»
«Адамдар әділ болса, өмір әрқашан әділ.»
«Халықтың бір бөлігін өмір бойы алдауға болады, барша халықты біршама уақыт алдауға болады, бірақ бар халықты өмір бойы алдау мүмкін емес.»
«Өмірің — өз амалыңның жемісі. Өзіңнен басқаны кінәлаушы болма.»
Берудің мәдениеті
«Өмірдің қуанышы көп алуда емес, басқаларға көп беруде; білім мен тәжірибені халыққа таратуда.»
«Өмірден қайткенде көп қарпып алу — тоғышарлық, ал қоғамға қайткенде көп беру — күрескердің ісі.»
Махаббат, достық, отбасы
Адамды адам ететін байланыстар — махаббат, достық, жанашырлық. Олар өмірге салмақ қана емес, жарық береді. Бірақ сол жарықты сақтау үшін мінез де, мәдениет те керек.
«Екі адам бірін-бірі жақсы көріп, бірінсіз-бірі өмір сүре алмайтын екі аққуға ұқсаса — міне, сонда ғана олар шын ғашықтар.»
«Махаббат — өмірдің өлең-жыры, жарық күні.»
«Достық — өмір үшін ең қажетті нәрсе: өйткені ешкім барлық игілікке ие болса да, достарсыз өмірді қаламайды.»
«Отбасылық өмірде ірі зілзаладан аман қалу ұсақ-түйек кикілжіңнен құтылудан әлдеқайда оңай.»
Білім, ой, мінез
Өмір — ең үлкен мектеп. Бірақ ол сабақтарын әркімге әртүрлі береді: біреуге қателік арқылы, біреуге ұстаз арқылы, біреуге кітап арқылы. Ең қиыны — біле тұра іске асырмау.
«Ең жақсы мектеп — өмір мектебі.»
«Кітап — өмір ұстазы. Сондықтан жастар кітап оқуды күнделікті әдетке айналдыруы тиіс: кітап оқымай өмірді тану, білім алу мүмкін емес.»
«Қателіктер өмірдің тыныс белгілері секілді. Олар болмаса, мәтіндегі сияқты, өмірдің де мәні болмайды.»
«Адамдар сөйлеуді жақсы көреді, бірақ айтқанымен амал етуді, үйренгенімен тіршілік етуді кейінге ысырады.»
Ұстаз ықпалы
«Егер мұғалім өте беделді болса, оның әсерінің ізі кейбір адамдардың бойында бүкіл өмір бойы сақталып қалады. Сондықтан мұғалімнің өзіне ұқыпты болуы, мінез-құлқы мен іс-әрекетін ерекше бақылауда ұстайтынын сезінуі өте маңызды.»
Ақша, уақыт, денсаулық: шынайы құндылықтар
Кейде біз құндылықты орынсыз жерде іздейміз: ақшаны құрал емес, мақсатқа айналдырамыз; уақыттың бағасын кеш түсінеміз; денсаулықты «үнсіз» тұрған кезде елемейміз.
«Әдетте егде жастағылар жастарға ақша жинауға кеңес береді. Бұл — нашар кеңес. Бес тиындықты жинай бермеңдер: мен қырық жасқа дейін өмірімде бірде-бір рет доллар жинап көрмеппін.»
«Ақша қымбат, адам өмірі одан да қымбат, ал уақыт — бәрінен қымбат.»
«Организмімізге немқұрайлық танытқандықтан, өз өмірімізді өзіміз қысқартамыз.»
«Сақтауға қажетті асыл нәрсе болса — алдымен жүрегіңді сақта, өйткені өмірдің бастауы — сол жүрек.»
Қысқа түйін
Өтпейтін ештеңе жоқ
Өмірдің өткіншілігі — үмітті әлсірету үшін емес, бүгіннің қадірін арттыру үшін берілген ескерту.
Берілмеу — дағды
Күрделі күндер адамды «сындырмайды», дұрыс ұстаным болса — өсіреді.
Еңбек — тіректің аты
Жарқын өмірдің артында көбіне күнделікті тәртіп, ұқып және маңдай тер тұрады.
Адамдық — таңдау
Әділет, достық, махаббат — «сәттілік» емес, күн сайынғы таңдаудан құралатын мінез.
Қосымша ойлар (үзінділер)
«Алжығанда келген атақ абырой әпермейді.»
«Пайдасыз өмір сүру — мезгілсіз өлумен тең.»
«Ең басты ғажабымыз — өмір сүріп жатқанымыз.»
«Тумақ — сүннет, өлмек — парыз.»
«Су жоқ жерде өмір жоқ — бұл ақиқат.»
«Адам жиырма жасындағы көзқараспен елу жаста да қарай берсе, өз өмірінің отыз жылын жоғалтқан.»
Өзіңізге бір сұрақ
Бүгін сіздің өміріңізді «мазмұндырақ» ететін бір әрекет қандай: біреуге көмектесу ме, бір істі соңына жеткізу ме, денсаулыққа көңіл бөлу ме, әлде артық сөздің орнына нақты қадам жасау ма?