Сабақтың түрі. Кіріктірілген сабақ
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Сабақтың форматы
- Сабақтың түрі:Кіріктірілген сабақ
- Сабақтың типі:Жаңа материалды меңгеру
- Сабақтың әдісі:Түсіндірмелі-иллюстративті, баяндау, сұрақ-жауап
- Көрнекіліктер:Абай портреттері, аудио/бейне материалдар, аспап сүйемелі
Эпиграф
Құлақтан кіріп бойды алар
Әсем ән мен тәтті күй,
Көңілге түрлі ой салар.
«Әнді сүйсең, менше сүй», —
деп Абай атамыз айтқандай, бүгінгі музыка сабағына қош келдіңіздер!
Тақырып
Абай салған сырлы әндер
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларға ұлы сазгер Абайдың өмірі, қазақ музыка өнеріндегі орны және әндерінің ерекшелігі туралы музыкалық білім беру.
Тәрбиелік
Абай мұрасын жалғастыратын саналы, өнерлі, білімді тұлға тәрбиелеу; әндері арқылы эстетикалық және адамгершілік тәрбие беру.
Дамытушылық
Музыкалық сөз қорын байыту, музыканы тыңдап түсіне білу дағдысын қалыптастыру, ән айту қабілеттерін жетілдіру.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылардың сабаққа қатысуын белгілеу.
- Оқу құралдарын тексеру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Тақырып: Жаяу Мұса Байжанұлы, «Ақ сиса» әні және зерттеу жұмыстары.
III. Жаңа сабақ
А) Қызығушылықты ояту
«Абай» деген сөзді естігенде ойларыңа не келеді? Оқушылар өз ойларын қағазға түсіреді.
Ә) Мағынаны тану
Бастауыш сынып мұғалімінің түсіндіруі арқылы Абайдың туған жері мен өмірі туралы мәлімет беріледі (тақтада Абайдың суреттері көрсетіледі).
Абай Құнанбаев (1845–1904) — ақын, ағартушы, композитор, аудармашы. Ол шығармаларында адам бойындағы жағымсыз мінез-құлықтарды сынап, адамдықты, ақыл мен білімді биік қойды. Сонымен қатар өзге халықтардың мәдениеті мен өнерін тануға үндеді.
Абай — сазгер
Абай қазақ музыка мәдениетіне зор үлес қосты. Оның әндерінде махаббат, табиғат көріністері, жыл мезгілдері кеңінен жырланады.
Ән мұрасы туралы
Зерттеулерде Абайдың бізге жеткен әндері мен нұсқалары әртүрлі аталады. Кей деректерде белгілі әндердің бірнеше нұсқасы (варианты) бар екені айтылады.
Естелік пен зерттеу
Ұлының — Тұрағұлдың естелігі бойынша, Абай өлеңін кейде ыңылдап отырып жазған. Бұл дерек оның бізге жетпеген әуендері болуы мүмкін деген ойға жетелейді.
Танымал әндері
Аударма және музыка
Абай Пушкин, Лермонтов, Крылов шығармаларын қазақ тіліне аударып қана қоймай, кейбіріне музыка жазып, халыққа кең таратты.
«Көзімнің қарасы» — әлемге жеткен ән
Абайдың «Көзімнің қарасы» әні ғарышта орындалып, миллиондаған тыңдарманға жеткені туралы айтылады. Әннің байсалды сипаты, кең тынысты әуені мен жай екпіні қазақ болмысын танытатын әсер қалдырады.
Ғарыштағы орындалуы
Әнді алғаш ғарышта қазақ ғарышкері Талғат Мұсабаев орындағаны айтылады.
Шетелдік орындаушылар
Бұл әнді шетелдік музыканттар да орындайды. Мысалы, италиялық сазгер әрі әнші Сон Паскаль.
Музыка тыңдау
Тыңдалатын шығарма: «Көзімнің қарасы»
Өлең мәтіні
Көзімнің қарасы,
Көңілімнің санасы,
Бітпейді іштегі
Ғашықтық жарасы.
Қазақтың данасы,
Жасы үлкен ағасы,
«Бар» демес сендей бір
Адамның баласы.
Жылайын, жырлайын,
Ағызып көз майын,
Айтуға келгенде
Қалқама сөз дайын.
Жүректен қозғайын,
Әдептен озбайын,
Өзі де білмей ме,
Көп сөйлеп созбайын.
Ән үйрену: «Көзімнің қарасы»
- Дыбыс жаттығуларын орындау.
- Әнді хормен, аспап сүйемелімен орындау.
Сахналық көрініс
Көрініс арқылы әннің мазмұнын ашу, эмоциялық әсерін күшейту.
Сабақты бекіту
Оқушылармен жұмыс
Сұрақ-жауап, пікір алмасу, негізгі ұғымдарды қорытындылау.
Сөзжұмбақ
Абай өмірі мен шығармашылығына қатысты ұғымдарды бекітуге арналған тапсырма.
Бағалау және үй тапсырмасы
Бағалау
Белсенділік, тыңдау мәдениеті, ән орындау және талдау дағдысы бойынша бағалау.
Үйге тапсырма
- Абайдың бір әні туралы қысқаша мәлімет дайындау.
- «Көзімнің қарасы» мәтінін мәнерлеп оқу және/немесе жаттау.