Ұйымдастыру жиналысының міндеттері

Ата-анамен жұмыс: мәселе және өзектілік

Тәрбие саласында ата-анамен жағымды қарым-қатынасты қалыптастыру мен тұрақтандыруда ұстаз әрдайым түрлі қиындықтарға кездеседі. Қазіргі педагогикалық ойлау ата-анамен жұмысты жүйелі құрып, оны жаңаша ұйымдастыруды талап етеді.

Неліктен бұл маңызды?

Мектептегі тәрбие жұмысының нәтижелілігі көбіне ата-анамен ынтымақтастыққа байланысты. Баланың тәрбиесі мен дамуындағы басты рөлді отбасы атқарады, ал алғашқы тәрбиеші — ата-ана. Сондықтан мектеп пен отбасының бірлескен оқу-тәрбие үдерісі табысты болуы үшін жаңа факторлар кешенін енгізу — бүгінгі күннің талабы.

Бұл бағытта жаңа технологиялар мен заманауи ұйымдастыру тәсілдерін негізге ала отырып, ата-анамен жұмыстың өзекті мәселелерін қарастыру маңызды.

Мақсат, міндеттер және болжам

Мақсаты

Ата-аналарды мектеппен және қоғамдық ұйымдармен өзара белсенді әрекетке тарта отырып, қазақстандық ұлтжанды, төзімді, рухани құндылықтары берік, жігері шыңдалған, белсенді тұлға қалыптастыру.

Міндеттері

  • Ата-аналардың белсенді педагогикалық көзқарасын қалыптастыру.
  • Ата-аналарды педагогикалық білім мен білікке баулу.
  • Ата-аналарды бала тәрбиесіне белсенді қатыстыру.

Болжам

Егер мектеп, ата-ана және әлеуметтік орта оқушы тұлғасын қалыптастыруға бағытталған әрекеттерін үйлестіре алса, бәсекеге қабілетті, білімді, шығармашыл тұлғаны тәрбиелеуге мүмкіндік артады.

Күтілетін нәтижелер

  • Ата-ана өз баласына қатысты мазалаған сұрақтарға мұғаліммен бірге жауап табады.
  • Ата-ананың мектепке және мұғалімге деген сенімі нығаяды.
  • Мектеп пен ата-ана ынтымақтастығы нәтижесінде тәрбиелі, білімді, ұлтжанды, заман талабына сай тұлға қалыптасады.

Ұстаз бен ата-ана қарым-қатынасының функциялары

Тәрбиелік-дамытушылық

Бала тұлғасын дамытуға ортақ ықпал ету, дағды мен құндылықтарды қалыптастыру.

Қалыптастырушылық

Тәртіп, жауапкершілік, оқу мәдениеті сияқты қасиеттерді орнықтыру.

Бақылаушылық

Оқу үлгерімі, қатысу, мінез-құлықтағы өзгерістерді бірге қадағалау.

Тұрмыстық және хабарламалық

Күнделікті жағдайлар туралы ақпарат алмасу, дер кезінде түсіндіру және қолдау.

Педагогикалық ұжымның негізгі міндеттері

  • Ата-аналардың белсенді педагогикалық көзқарасын қалыптастыру.
  • Ата-аналарды педагогикалық білім мен білікке қаруландыру.
  • Ата-аналарды бала тәрбиесіне белсенді қатыстыру.

Ата-анамен жұмысты ұйымдастыру формалары

Педагогикалық және психологиялық білімді арттыру

  • Сыныптық ағарту жұмыстарын өткізу.
  • Тәрбие мәселелері бойынша мектептік/сыныптық конференциялар ұйымдастыру.
  • «Педагогикалық білім университеті» форматындағы кездесулер.
  • Педагогикалық, психологиялық, медициналық және құқықтық кеңес беру.
  • Тренингтер ұйымдастыру.

Ата-аналарды оқу-тәрбие үдерісіне тарту

  • Ата-аналар жиналыстары.
  • Біріккен шығармашылық істер.
  • Отбасылық және мектеп байқаулары.
  • Сынып жетекшісі ұйымдастырған сабақтан тыс іс-шараларға қатысу.
  • Жалпы мектептік дәстүрлі іс-шараларды ұйымдастыруға қатыстыру.

Мектепті басқару ісіне қатыстыру

  • Сынып кеңесі және сынып ата-аналар комитеті.
  • Мектеп кеңесі жұмысына қатысу.

Әлеуметтік қолдау және қоғамдық бақылау

  • Қиын балаларға және әлеуметтік жағдайы төмен отбасыларға көмек көрсету.
  • Қоғамдық бақылау комитетімен байланыс.

Отбасы мен мектептің өзара әрекетін ұйымдастыру

Отбасы мен мектептің нәтижелі серіктестігі үш өзара байланысты кезең арқылы құрылады: отбасын зерттеу, топтастыру және нәтижені талдау.

1) Отбасын зерттеу

Мақсаты: отбасының тәрбиелік мүмкіндігін және күш-қуатын анықтау.

2) Топтастыру

Мақсаты: отбасының тәрбиедегі бағытын, ұстанымын және қажеттілігін тану. Ата-анамен жұмыста дифференциалды ықпал жасау маңызды.

3) Талдау

Мақсаты: жүргізілген әрекеттер нәтижесін сараптап, келесі қадамдарды нақтылау.

Отбасын зерттеуде назар аударатын деректер

  • Отбасы құрамы, әлеуметтік-материалдық жағдайы, мектеп ісіне қызығушылығы туралы толық мәлімет.
  • Отбасындағы балалардың тәрбиелілік деңгейі.
  • Отбасының тәрбиелік мүмкіндіктері.

Сынып жетекшісіне арналған негізгі қағидалар

  • Ата-ана мен бала өздерін «зерттеу нысаны» ретінде сезінбеуі тиіс.
  • Зерттеу мақсатты, жоспарланған және жүйелі болуы қажет.
  • Зерттеу әдістері мен тәрбие әдістері өзара байланысты қолданылуы керек.
  • Психологиялық-педагогикалық әдістер әртүрлі және кешенді түрде қолданылғаны дұрыс.

Отбасын зерттеу педагогқа не береді?

Оқушы отбасын зерттеу педагогке отбасының тәрбиелік мүмкіндігін және күш-қуатының деңгейін анықтауға, соның негізінде бірлескен әрекеттің тиімді әдісі мен формасын таңдауға мүмкіндік береді. Бұл үшін мұғалім дәстүрлі педагогикалық-психологиялық диагностика әдістері кешенін қолданады. Отбасын зерттеу — кәсіби шеберлікті талап ететін күрделі процесс.

«Төрт одақ» қағидасы

Жұмысты жандандырудың негізгі өзегі — отбасы, бала, мұғалім және қоғам арасындағы өзара ықпалдастықты күшейту.

Ата-аналар жиналысы: маңызы, ережелері және түрлері

Ынтымақтастықты нығайтуда ата-аналар жиналысының орны ерекше. Ол мұғалімнің оқу-тәрбие міндеттерін жүзеге асыруына, ата-аналарды педагогикалық біліммен қаруландыруға және олардың белсенділігін арттыруға ықпал етеді.

Жиналыс тақырыптары мектептің жылдық жоспарындағы тәрбие іс-шараларына, сыныптың жас ерекшелігіне және ағымдағы міндеттерге сай таңдалып, өткізу кестесі алдын ала бекітіледі.

Жиналысты дайындаудың негізгі ережелері

  1. Тақырып өзекті болуы керек.
  2. Жиналыс ата-аналарға ыңғайлы уақытта өтуі тиіс.
  3. Жиналыстың жоспары алдын ала белгілі болуы қажет.
  4. Сыйластыққа негізделген қарым-қатынаста өтуі керек.
  5. Жоғары дайындықпен ұйымдастырылғаны маңызды.

Ата-аналар жиналысының түрлері

  • Ұйымдастыру жиналысы
  • Тақырыптық жиналыс
  • Қорытынды жиналыс

Ұйымдастыру ата-аналар жиналысы

Мақсаты: сынып оқушыларының ата-аналарымен танысу, ата-аналарды өзара таныстыру, оларды мектеп жұмысына тарту.

Міндеттері

  • Ата-аналардың қызығушылық басымдықтарын анықтау.
  • Сынып жетекшісінің шығармашылық және белсенді іс-әрекет жоспары туралы ақпарат беру.
  • Ата-аналар комитетін сайлау.

Жиналыста жиналатын ақпарат

  • Ата-ананың аты-жөні.
  • Туған жылы, білімі.
  • Мекенжайы, байланыс телефоны.
  • Мамандығы, қызметі.
  • Отбасындағы бала саны және жас ерекшеліктері.
  • Толық/толық емес отбасы туралы мәлімет.
  • Бала дамуының ерекшеліктері (жиі ауыру, созылмалы ауру, дәрігерлік есеп және т.б.).

Үлгі құрылымы

  1. Ата-аналар алдын ала дайындалған сауалнаманы толтырады.
  2. Сынып жетекшісінің кіріспе сөзі: тәжірибесі және сыныппен жұмыс жоспары.
  3. Ата-аналардың өзара танысуы.
  4. Ескерткіш кітапша/парақша тарату: тәрбие туралы нақыл сөздер, ұсыныс пен ой-пікір жазуға арналған.
  5. Жылдық жоспар және мектеп дәстүрлерімен таныстыру.
  6. Ата-аналардың сыныпқа үлес қоса алатын бағыттарын анықтау (үйірме, секция, студия, тәрбие сағаты, көмек түрлері).
  7. Ата-аналар комитетін сайлау.

Тақырыптық ата-аналар жиналысы (үлгі)

Тақырып

Адамның тұлғалық және мәдени қасиетін дамытудағы кітаптың рөлі

Формат

Дөңгелек үстел (оқушылармен бірге)

Нәтиже

Сауалнама қорытындысы сынып жетекшісінің келесі жұмысына негіз болады

Пікір алмасу бағыттары

  • Мектеп кітапханасының оқырмандар туралы қорытындысы, көп оқитын оқушыларды марапаттау.
  • Оқулықтарды сақтау мәдениеті және оған қойылатын талаптар (пән мұғалімдерінің пікірі).
  • Отбасындағы кітап қоры, оқу дәстүрі, баланың кітап оқуға көзқарасы.

Ата-аналарға арналған анкета сұрақтары

  1. Балаңыз кітап оқуды ұната ма?
  2. Балаңыз жақсы кітапты бағалы сыйлық ретінде қабылдай ма?
  3. Отбасыңызда қандай кітаптар оқылады?

Қорытынды ата-аналар жиналысы (үлгі)

Тақырыбы: Өткен оқу жылының қорытындысы — «Сынып парақтары»
Форматы: ауызша журнал (ата-аналар мен оқушылардың бірігуімен, салтанатты түрде)

Журнал парақтары

  1. Біздің сабақтардағы сәтіміз… (сабақтан фрагменттер)
  2. Біз үзіліс кезінде… (сергіту, ойындар)
  3. Сабақтан кейін… (жыл ішіндегі үздік іс-шаралар)
  4. Біздің шығармашылық… (көрме, үйірмелер)
  5. Біз және ата-аналарымыз… (белсенді ата-аналарға алғыс, марапат)
  6. Біздің жазғы жоспарларымыз…

Ұйымдастыру ұсынысы

Бұл кездесуді «жыл қорытындысын шығару» ғана емес, «ортақ жетістік мерекесі» ретінде құру тиімді: фото/бейне шолу, қысқа пікірлер, алғыс хаттар және келесі жылға ортақ жоспар.

Жұмыстардан күтілетін нәтижелер және тұлғалық диагностика

Ұйымдастырушылық нәтижелер

  • Отбасының әлеуметтік жағдайы туралы ақпарат базасы қалыптасады.
  • Ата-ана мектеп өміріне қатысуға қажеттілік сезінетіндей жағдай жасалады.
  • Тақырыптық кеңестер алуға мүмкіндік беріледі.
  • Шығармашылық кештер бағдарламасы жүзеге асады.
  • Қызығушылыққа сай отбасылық клубтар құрылады.
  • Әртүрлі типтегі отбасылар мен мектеп арасында кері байланыс арнасы күшейеді.

Бірлескен іс-әрекет нәтижесіндегі тұлғалық көрсеткіштер

  • Қарым-қатынас мәдениетін меңгерген.
  • Алған тәрбие мен білімін өмірінде қолдана алатын.
  • Отбасылық және этномәдени құндылықтарға сүйіспеншілігі бар.
  • Ата-ана мен Отан алдындағы перзенттік парызын сезінетін тұлға.

Қорытынды: табыстың кілті — ұстаным мен стиль

Сынып жетекшісінің ата-анамен жұмысының табысты немесе табыссыз болуы көбіне оның таңдаған ұстанымына, қарым-қатынас стиліне, педагогикалық шеберлігі мен кәсіби құзыреттілігіне байланысты. Қазіргі жағдайда тәрбие ісін жетілдіру отбасы мен мектептің бірлескен жұмысын жүйелі түрде дамыту және нығайту арқылы жүзеге асады.

Баланың тәрбиесіне әсер ететін негізгі орта

Отбасы

Ата-ана, жақын орта, отбасылық дәстүрлер

Мектеп

Мұғалім, оқу құралдары, тәрбиелік жүйе

Қоғам

Саяси-әлеуметтік жағдай, қоғамдық нормалар

Ақпарат құралдары

Газет, журнал, теледидар, театр, құндылық кеңістігі

Қоршаған орта

Табиғат, экология, өмірлік тәжірибе

Бала

Осы факторлардың тоғысындағы тұлғалық даму

Осы бағыттарды қамтитын ынтымақтастық құрылымы «төрт одақ» қағидасымен (отбасы–бала–мұғалім–қоғам) күшейеді.

Глоссарий

Отбасы
Бірлесіп күн көретін, некелік немесе туыстық қатынастармен байланысқан адамдар тобы; балалар тәрбиесін жүзеге асырып, қоғамдық мәні бар қажеттіліктерді қанағаттандыратын әлеуметтік бірлік.
Тәрбие (тәлім-тәрбие)
Жеке тұлғаның адамдық бейнесін, ұнамды мінез-құлқын қалыптастырып, өмірге бейімдеу мақсатында жүргізілетін жүйелі процесс.
Қоғам
Кең мағынада — мәдениеті ортақ, белгілі аумақта тұратын және өзін біртұтас бірлестік деп танитын адамдар тобы; тар мағынада — бұрыннан қалыптасқан ұлттық бірлестік.
Дифференциация
Нысанды танып-білу үшін деректерді бір-бірінен ажырату, ерекшелігін айқындау.
Сауалнама
Вербальді коммуникация негізінде бастапқы социологиялық және әлеуметтік-психологиялық ақпарат алуға арналған әдістеме.
Ұжым
Ортақ қоғамдық мақсаттар мен міндеттер біріктірген адамдар тобы; жоғары деңгейдегі бірлескен қызмет арқылы қалыптасады.
Ақпараттық технология (IT)
Объект, процесс немесе құбылыстың күйі туралы жаңа ақпарат алу үшін мәліметтерді жинау, өңдеу, жеткізу тәсілдері мен құралдары жиынтығын қолданатын процесс.
Педагогикалық ұжым
Педагогикалық көзқарастар мен іс-әрекеттер бірлігі негізінде ұйымдасқан оқу-тәрбие мекемесі қызметкерлері (мұғалімдер, тәрбиешілер, әкімшілік, мектеп дәрігері және т.б.) қауымдастығы.

Пайдаланылған әдебиеттер

  1. Б. И. Иманбекова, Ф. Т. Саметова. Бастауыш мектепте оқу-тәрбие үрдісін ұйымдастыру. Алматы, 2004.
  2. А. М. Исагулова. Ата-ана жиналысын тартымды өткізу — басты мәселе. Қарағанды, 2008.
  3. Тәрбие құралы, №2, 2006.
  4. Сынып жетекшісі, №1, 2005.
  5. Сынып жетекшісі, №3, 2005.
  6. Ф. З. Буланова. Сынып жетекшісі және ата-ана. Сынып жетекшісі, №4, 2004.
  7. Бастауыш мектеп, №10, 2001.
  8. Бастауыш мектеп, №7, 2005.
  9. Мұғалім, №1, 2009.
  10. Воспитание школьника, №5, 2009.
  11. Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар, №6, 2008.
  12. https://kk.wikipedia.org