Талдау жасап, шешімін қабылдау
Блум таксономиясын қолдана отырып, оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру
Қазіргі таңда әлемде көптеген өзгерістер болып жатыр. Бұл өзгерістерден мемлекетіміз де, білім беру саласы да шет қала алмайды. Заман талабына сай оқытудың жаңа тәсілдері қарастырылып, тәжірибеге енгізілуде.
Мақсаты
- Оқушыларды өздігінен жұмыс істеуге үйрету.
- Бір-бірінің білімін бағалауға дағдыландыру.
- Жетістіктерін тиімді қолдана білуге тәрбиелеу.
- Талабын ұштап, қиялын дамыту.
- Жұпта және топта жұмыс жасай білуге үйрету.
- Оқушыларды ұйымшылдыққа, сыйластыққа баулу.
- Өз нәтижесін көре білуге және оны бағалай білуге дағдыландыру.
- Тез әрі нақты ойлап, дұрыс шешім қабылдау, тапқырлық пен тиянақтылық дағдыларын дамыту.
- Алған білімді пайдалана отырып, жаңа қорытынды жасау дағдыларын қалыптастыру.
Қызығушылық пен ойлауды дамыту — басты міндет
«Қазақстанның болашағы — білімді ұрпақ» деген ойға сүйене отырып, бүгінгі күннің ең маңызды мәселелерінің бірі — оқушылардың білім деңгейін жетілдіру. Мұндағы басты мақсат — пәнге қызығушылық тудыру, шығармашылық белсенділікті арттыру, ойлау қабілетін тереңдету.
Маңызды ұстаным: «Мені үйрет» емес, «өзім жасауым үшін маған көмектес» (Мария Монтессори).
Халық даналығы да осыны қуаттайды: «Тісі шыққан балаға шайнап берген ас болмас». Демек, ең берік білім — адамның өз қолымен жасаған еңбегі арқылы қалыптасады.
Сондықтан «Мен айтып берсем, шәкірт түсінеді» деген біржақты ұстанымнан гөрі, оқушыны әрекетке жетелейтін тәсілдер тиімдірек. Оқушының білімді жай ғана иеленуі емес, оны орынды жерде қолдана алуы — басты назарда болуы тиіс.
Блум таксономиясы дегеніміз не?
Блум таксономиясы — білім беру мақсаттарын жіктеу жүйесі. 1956 жылы америкалық психолог Бенджамин Блум ұсынған. Бұл жүйе ойлау дағдыларын бірізді түрде дамытуды көздейді және сабақ мақсатын нақты қоюға көмектеседі.
Білу
1-деңгейОқу материалын және қажетті деректерді еске түсіру: анықтамаларды, атауларды қайталау.
Түсіну
2-деңгейОқу материалын өз сөзімен түсіндіру, қысқаша сипаттау және мағынасын ашу.
Қолдану
3-деңгейБілімді жаңа жағдайларда қолдану: ережелер, формулалар, заңдар, теориялар арқылы есептер мен проблемаларды шешу.
Талдау
4-деңгейМатериалды құрамдас бөліктерге жіктеу, бөліктер арасындағы байланысты анықтау, ойды әрі қарай дамыту.
Синтез
5-деңгейШығармашылық тұрғыдан жаңа мазмұн құрастыру: баяндама, эссе жазу, жоспар немесе схема жасау.
Бағалау
6-деңгейМатериалдың маңызын бағалау: салыстыру, айырмашылықты айқындау, дәлелдеу арқылы шешім қабылдау.
Ескерту: Бағалау синтезбен тығыз байланысты. Сондықтан оқушының белгілі бір мәселе бойынша таңдауы мен шешімі мүмкіндігінше жазбаша түрде негізделіп, дәлелденуі тиіс.
Шәкірт қалай үйренеді?
Оқушы өздігінен, тек белсенді әрекет арқылы үйренеді. Сондықтан әр сабақта оқушыларды әрекетке тарту — ұстаздың негізгі мақсаты болуы қажет. Білімнің құндылығы оны нақты өмірлік және оқу жағдайларында орынды қолдана алумен өлшенеді.
Өздік жұмыс
Оқушы жауапкершілікті өз мойнына алып, нәтижеге өзі жетеді.
Жұптық/топтық әрекет
Тыңдау, дәлелдеу, келісу және бірлесіп шешім қабылдау дағдылары дамиды.
Рефлексия және бағалау
Оқушы өз нәтижесін көріп, бағалап, келесі қадамын жоспарлайды.