Мәтіннің түрлерін ата
І. Ұйымдастыру кезеңі
Саламатсыздар ма, құрметті ұстаздар мен оқушылар! Қазақстан тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған «Жұлдызды жиырма күн» аясында өтетін «Біз, тәуелсіз елдің ертеңіміз!» сайысына қош келдіңіздер!
Тәуелсіздік тұғыры биік болсын! Еліміз тыныш, жұртымыз аман болсын!
Сабақты Мемлекеттік Гимнді орындаудан бастаймыз.
І бөлім. Тәуелсіздік толғауы
Кіріспе
Мұғалім Қазақстанның тәуелсіздік жылдарындағы жетістіктері мен бағындырған белестері туралы кіріспе сөз сөйлеп, интерактивті тақтадағы слайдтар арқылы таныстырады.
Өлең жолдары
Қазақ жері — қонажай, төрдің жері,
Қазақ жері — қас сақтай елдің елі.
Елі кедей болмаған — жері байтақ,
Едігедей, Бабырдай ерлер жері.
Қазақ жері көп шеккен қасіретті,
Қазақ елі өнерлі, өсиетті.
Египетті билеген Бейбарыстың
Елі текті, киелі, қасиетті.
Беріспей батыр бабам армандаған,
Арман күн ел-жұртына жалғанды аман.
Қаншама құрбандықпен жеткен күнді,
Әлдиле, байтақ елім, орман-далам!
Ән
«Елім менің»
Ән
«Қазақтың елі»
Кейіпкерлер сөзі
Бейбарыс
Туың қандай, ту қандай?
Тура аспаннан туғандай.
Ал аспанды қазақтың
Көңілімен жуғандай.
Туың қандай, ту қандай?
Таң нұрымен жуғандай.
Қыран құсын самғатып,
Күн құшақтап тұрғандай.
Атыңнан айналайын қазақ деген,
Қазағым, қайсарлығың ғажап дер ем.
Сақтапсың елдігіңді сағың сынбай,
Көрсең де талай қорлық, азаппенен.
Бір ата, бір ананың түлегіміз,
Бір болсын қайда жүрсек тілегіміз.
«Бірлік барда тірлік бар» деген бабам,
Бірлікпен бірге соққан жүрегіміз.
Жұртымды құшқан осынау Тәуелсіздік
Жыр болып жатсын түлеп жүрегімнен!
Толғаннан күні-түні ел үшін
Тілегі қабыл болсын Елбасының!
Сәния
Нұрын шашып, күліп атып таңдарым,
Көріп тұрмын бүршік қайта жарғанын.
Ту көтеріп бір шаңырақ астында,
Біздер көрдік бабалардың арманын.
Анар
Қандай бақыт, қуанышты күн бүгін —
Дәлелдеді Қазақстан елдігін.
Арман еткен күн де келді еліме,
Шашу болсын ән-құдірет бүгін де.
Ана тілім — күшім менің, қуатым,
Жырым сендік жүрегімнен туатын.
Тәуелсіз елімнің тыныштығы —
Халқымның бақыты үшін ең қымбат нығмет.
Туған жұртым, туған халқым, туған ұлым,
Сақтайық, жоғалтпайық қазақ салтын.
Тік ұстап туымызды, еңселі боп,
Орындайық бабалардың аманатын.
Хор
«Егеменді ел жастарының вальсі»
ІІ бөлім. Сайыс: «Біз, тәуелсіз елдің ертеңіміз!»
Әділқазылар алқасы
Әділқазылар алқасы сайланып, бағалау тәртібі түсіндіріледі.
І кезең. «Кел, танысайық!»
Сайыскерлер топ алдында сәлемдесіп, өздерін таныстырады. Бұл кезеңде қатысушылардың сөйлеу мәдениеті мен өзін ұстауы бағаланады.
ІІ кезең. «Бой сергіту»
Бұл кезеңде тапқырлық пен шапшаңдық сыналады: уақыт зымырап өте береді, сондықтан нақты әрі жылдам жауап маңызды.
- Қазақстан тәуелсіздігін қай жылы алды?
- Еліміздің рәміздерін ата.
- Тудың авторы кім?
- Мемлекеттік рәміздер қай жылы қабылданды?
- Тұңғыш Президентіміз кім?
- Оңтүстіктегі Астанамызды ата.
- Жаңа астанаға қай жылы көшірілді?
- Елтаңба авторлары кімдер?
- Гимннің авторларын ата.
- Биыл тәуелсіздігімізге неше жыл толады?
- Қазақстан жер көлемі жағынан дүниежүзінде нешінші орында?
- Киіз үйдің қабырғасы қалай аталады?
- Мектептегі ең жоғары баға қандай?
- Көше қиылысында жолды не көрсетеді?
- Жеті күн қалай аталады?
- Бір жылда неше күн бар?
- Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі қай тіл?
- Жылқы сүті қалай аталады?
- Жігіттің неше жұрты бар?
- Ауаның ластануы қандай мәселе?
ІІІ кезең. «Тіл жүйрігі»
Бұл кезеңде ұл мен қыздар тіл өнерін көрсетеді: ойландырғанды таң қалдырар дәлдік пен ұшқырлық қажет.
- Өнер алды — қызыл … (тіл).
- Даладай кімнің кең пейілі?
- Данадай кімнің мол мейірі? (ана).
- Оттан ыстық не? (Отан).
- Сөзі дана, үні жоқ; сөйлемейді, тілі жоқ. (кітап).
- Не қымбат — білу қиын? (білім).
- Қимылдаса қос шебер, қыруар-қыруар іс өнер. (қол).
- Ашу дұшпан болса, ақыл — … (дос).
- Жесең — ащы, көзіңнен жас шығарар. (пияз).
- Қанаты бар — ұшпайды, су астында қыстайды. (балық).
- Іші жұмсақ, сырты қатты, татқан жанды таңырқатты. (қарбыз).
- Суда қалқиды, жылыда балқиды. (мұз).
ІV кезең. «Мен сүйетін пәндер»
Қатысушылар таңдаған пәндер бойынша сұрақтарға жауап береді. Мақсат — білім аясын көрсету және жүйелі ойлау дағдысын дәлелдеу.
Ана тілі
- 10: Халық ауыз әдебиеті үлгілерін ата.
- 20: Ертегі мен аңыздың айырмашылығы неде?
- 30: «Қырдың жас түлегі» кім?
- 40: Айтыстың қандай түрлері бар?
- 50: «Аққу, Шортан һәм Шаян» қандай шығарма?
- 60: Ахмет Байтұрсынұлы туралы не білесің?
Қазақ тілі
- 10: Сөйлемнің құрамына қарай түрлерін ата.
- 20: Мәтіннің түрлерін ата.
- 30: Қарама-қарсы мағыналы сөздер дегеніміз не?
- 40: Сөйлемнің бірыңғай мүшелері деген не?
- 50: Қазақ тілінде дыбыстың неше түрі бар?
- 60: Сөйлем мүшелері туралы не білесің?
Математика
- 10: Мотоциклші 50 км/сағ жылдамдықпен жүрсе, 5 сағатта қанша км жүреді?
- 20: Көбейту және бөлу амалдарының компоненттерін ата.
- 30: 1 дм — 1 метрдің қандай бөлігі?
- 40: 1 тоннада неше центнер бар?
- 50: 9 санының квадратын айт.
- 60: 789456 санында неше бірлік, ондық, жүздік, мыңдық, ондық мың, жүздік мың бар?
Дүниетану
- 10: Адамды адам еткен не?
- 20: Түсті металл кендеріне нелер жатады?
- 30: Су қабаты жер бетінің қандай бөлігін алып жатыр?
- 40: Еліміздегі ең терең көлді ата.
- 50: Ауаны тазартудың ең тиімді жолын ата.
- 60: Темірқазық жұлдызы қай тұсты көрсетеді?
Жалпы сұрақтар
- 10: Дауыссыз дыбыстардың түрлерін ата.
- 20: Екі сабақтың ортасында не бар?
- 30: Апта күндері қалай аталады?
- 40: Адам өзіне қажетті жағдайларды қайдан алады?
- 50: Уақыт өлшем бірліктерін ата.
- 60: Аудан өлшем бірліктерін ата.
V кезең. «Жорға»
Үш тақырыптың бірі таңдалады. Оқушы өзі таңдаған тақырып бойынша эссе жазып, қорғайды.
- Тәуелсіз елім — менің мақтанышым
- Менің туған ауылым
- Мақтанышым — мектебім
Қорытынды
Ұпайлар саналып, жеңімпаздар анықталады. Үздік қатысушылар марапатталып, сайыс қорытындыланады.
Негізгі идея
Тәуелсіз елдің ертеңі — білімді, бірлігі мығым, ана тілін қадірлейтін ұрпақ.