Төрт түліктің пайдасы
Сабақ жоспары
Үй жануарларын бағу және өсіру, өлкеміздегі мал шаруашылығы
Оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып, шаруашылық салалары туралы білімін жүйелеуге бағытталған сабақ.
Фокус
Төрт түлік және өнімдері
Құндылық
Еңбекке құрмет, қамқорлық
Сабақтың мақсаттары
Білімдік
Үй жануарларын бағу және өсіру ерекшеліктерімен таныстыру, сондай-ақ өлкеміздегі мал шаруашылығының дамуы туралы түсінік қалыптастыру.
Дамытушылық
Танымдық жұмысты жандандыру, белсенділікті арттыру және шаруашылық салалары туралы білімді кеңейту.
Тәрбиелік
Еңбекқорлыққа, төзімділікке тәрбиелеу; еңбек адамдарына құрметпен қарауға баулу және қамқорлық сезімін ояту.
Көрнекілік пен техникалық құралдар
Көрнекіліктер
- Суреттер
- Бүктемелер
- «Ғажайып киіз үй»
- Асықтар
Техникалық құралдар
- Интерактивті тақта
- Слайд-презентация
Әдістер және пәнаралық байланыс
Қолданылатын әдістер
Топтастыру, ойын арқылы оқыту, сұрақ-жауап, мәтінмен жұмыс.
Пәнаралық байланыс
Биология, география, тарих, халықтық педагогика.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық: сыныпты жұмысқа жұмылдыру, ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.
2) Жаңа сабаққа кіріспе: жұмбақтар шешу
Жұмбақ 1
Өзі үлкен жануар, үстінде екі тауы бар.
Жауабы: Түйе
Жұмбақ 2
Кішкене ғана бойы бар, айналдырып киген тоны бар.
Жауабы: Қой
Жұмбақ 3
Дауысы азанда, жақсылығы қазанда.
Жауабы: Сиыр
Жұмбақ 4
Таптым-таптым тап жорға, табаны жалпақ боз жорға.
Жауабы: Түйе
Шаруашылық түрлерін ажырату
- Құс өсіру
- Құс шаруашылығы
- Ара өсіру
- Омарташылық
- Балық өсіру
- Балық шаруашылығы
- Мал өсіру
- Мал шаруашылығы
Тақтада көрсетілетін материалдар
- Жайылым суреті
- Шабындық жер
- Төрт түлік төлдерімен жайлаудағы мал көрінісі
Жылқы шаруашылығы
Ақтөбе, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстарында жақсы дамыған.
Сиыр (ірі қара)
Қазақстанның барлық өңірінде өсіріледі және кең таралған мал түрі.
Түйе
Батыс аймақтарда жақсы дамыған. Атырау, Ақтөбе, Қызылорда, Жамбыл, Маңғыстау және Алматы облыстарында өсіріледі.
3) «Адасқан төлдер» ойыны
Оқушылар төлдерді өз иесімен (пірімен) және шақыру сөздерімен сәйкестендіреді.
Төлдер
- Құлыншақ
- Ботақан
- Бұзауқан
- Қошақан
Пірлері
- Қамбар ата
- Ойсыл қара
- Зеңгі баба
- Шопан ата
Шақыру сөздері
- Құрау-құрау
- Көс-көс
- Әукім-әукім
- Пұшайт-пұшайт
4) Мәтінмен жұмыс
Мәтінді оқып, негізгі ойды анықтау, төрт түліктің пайдасын дәлелдермен айту және сөздік қорды байыту.
5) Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы зейінді қайта шоғырландыру.
«Ғажайып киіз үй» тапсырмалары
Әр асық белгілі бір тапсырманы білдіреді. Оқушылар кезекпен таңдап, тапсырманы орындайды.
1 асық
Төрт түлік туралы қандай өлең немесе ән білесіңдер?
2 асық
Мақал-мәтел айтыңдар.
3 асық
Малдың пайдасын айтыңдар.
4 асық
Сүттен жасалатын тағамдарды атаңдар.
Жылқы өнімдері
Қазы, қарта, жал, жая,
Сүр ет, шұжық — балдай, ә?!
Қақтыратын таңдайды,
Бал қымызы қандайды!
Түйе өнімдері
Маң-маң басқан, маң басқан,
Шудаларын шаң басқан,
Шөл даланың кемесі —
Төрт түліктің төресі.
Дертке дауа болатын,
Шұбаты бар — киелі.
Қой өнімдері
Мал өсірсең — қой өсір,
Өнімі оның көл-көсір.
Кисең — киім, ішсең — ас,
Іздесең мұндай табылмас.
Сиыр өнімдері
Ыстық-ыстық сүт ішсең,
Дәмі кетпес таңдайдан.
Бой жадырап кенеттен,
Буы шығар маңдайдан.
Малды бақсаң — сиыр бақ,
Сүт кетпейді шарадан.
Жұмыс парағы
- 1 Мал шаруашылығы туралы негізгі ұғымдарды жазу.
- 2 Суреттер бойынша әңгімелеу және талдау жасау.
- 3 Төрт түліктің пайдасын жүйелеу.
7) Дәптермен жұмыс
Төрт түліктен алынатын өнімдерді жазу және толықтыру: ет, жүн, тері, сүт. Мұғалім әр оқушының жауабын нақтылап, толықтырып отырады.
Қорытынды, үйге тапсырма және бағалау
8) Сабақты қорытындылау
- Бүгінгі сабақта қандай шаруашылық түрімен таныстық?
- Төрт түліктің қандай пайдасы бар?
- Мал шаруашылығына нелер жатады?
Негізгі салалар: қой шаруашылығы, жылқы шаруашылығы, түйе шаруашылығы, сиыр шаруашылығы.
9) Үйге тапсырма
Мәтінді түсініп оқу, сұрақтарға толық жауап беру.
10) Бағалау
Оқушылардың белсенділігі, тапсырмаларға қатысуы және жауаптарының нақтылығы бойынша бағалау жүргізіледі.
Есте сақтайық
Мал шаруашылығы — ел тұрмысымен, дәстүрімен және еңбек мәдениетімен сабақтас сала. Төрт түлікті күтіп-бағу — жауапкершілік пен қамқорлықты талап ететін еңбек.