Адам баласына осы төрт тәрбие тегіс берілсе, оның тәрбиесі түгел болғаны Денсаулық адам баласының бақытты болуының ажырамас негізгі бөлігі
Дене шынықтыру мен спорттың адам өміріндегі маңызы
Адамның сергек, көңілді жүріп, жұмыс істеу қабілетін жоғары деңгейде сақтауына дене шынықтыру мен спорттың ықпалы зор. Тұрақты қимыл-қозғалыс адам бойындағы тапқырлық, батылдық, жігер, тәртіп және ұжымшылдық сияқты қасиеттерді нығайтады.
Жүрек-қан тамырлары жүйесіне әсері
Дене жаттығуларымен үнемі айналысатын адамның жүрегі тиімді жұмыс істейді: ағзаның оттегімен қамтамасыз етілуі күшейеді, қандағы эритроциттер мен гемоглобин мөлшері артады. Жаттығу көңіл күйді көтеріп қана қоймай, қанайналым жүйесін жақсартып, қан қысымының тұрақтануына ықпал етеді және жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алуға көмектеседі.
Нәтиже
Қанайналым жақсарады, төзімділік артады.
Алдын алу
Қан қысымы мен жүрек-қан тамырлары дерттерінің қаупі төмендейді.
Бұлшық ет, ми және жүйке жүйесі
Адам денесінде шамамен 600-ге жуық бұлшық ет бар, ал бұлшық еттер тұрақты жаттықтыруды талап етеді. Бұлшық еттер шыныққан сайын ми жұмысы жақсарып, жүйке импульстерін жеткізу қызметі күшейеді. Қимыл-қозғалыс кезінде ағза эндорфин (қуаныш пен ләззат гормоны) мен пайдалы ақуыздарды бөліп шығарады, олар жүйке жүйесі мен миға тарайды. Соның нәтижесінде ойлау қабілеті ұшталып, есте сақтау жақсарып, жалпы көңіл күй тұрақтанады.
Негізгі түйін
Қозғалыс — тек күш емес; ол ми белсенділігін, эмоционалдық жай-күйді және күйзеліске төзімділікті арттыратын табиғи тетік.
Сүйек, буын және дәнекер тіндер
Дене шынықтыру мен спорт сүйекке, буынға және дәнекер тіндерге елеулі пайда береді. Ғылыми деректер жүйелі жаттығудың сүйекті ірілендіріп, салмағын арттырып, беріктігін күшейтетінімен қатар, оны кальциймен байытуға ықпал ететінін дәлелдейді.
Тәрбие және тұтас даму
Халқымыздың біртуар ұлы, ақын Мағжан Жұмабаев «Педагогика» еңбегінде тәрбиені төрт түрге бөледі: дене тәрбиесі, ақыл тәрбиесі, сұлулық тәрбиесі және мінез-құлық тәрбиесі. Осы төрт тәрбие тең берілсе, адамның тәрбиесі толыққанды болады.
Тән саулығы
Қозғалыс, күш, төзімділік, дене мүмкіндіктерінің үйлесімді дамуы.
Жан саулығы
Күйзелісті басқару, эмоционалдық тепе-теңдік, жігер мен сенім.
Қоғамдық жауапкершілік және салауатты өмір салты
Денсаулық — адамның бақытты өмір сүруінің ажырамас негізі. «Он екі мүшең сау болса, жарлымын деме» деген қанатты сөз денсаулықтың өмірдегі айрықша орнын айқындайды. Егер жастар әлсіз, денсаулығы нашар, зиянды әдеттерге әуес, жалқау әрі тәрбиесіз болса, бұл — елдің де әлсіреуіне апаратын қауіпті үрдіс.
Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың халыққа Жолдауында 2030 жылға дейін экономикалық және әлеуметтік биіктерге жету үшін рухани байлық пен денсаулықтың маңызы атап көрсетілген. Мықты экономиканы дені сау, саналы азаматтар қалыптастырады. Сондықтан салауатты өмір салтын кеңінен насихаттау, әсіресе жас ұрпақтың бойына тазалық пен сергектікті орнықтыру — ортақ азаматтық міндет.
Спорт — сергектік пен қуаттың көзі
Күні бойы өзіңді сергек сезінудің тиімді тәсілдерінің бірі — спорт. Ғалымдардың зерттеулеріне сүйенсек, тұрақты спортпен айналысу адамның қуанышты, мағыналы өмір сүруіне ықпал етеді. Олимпиадалық қозғалыстың белсенді қайраткері Пьер де Кубертеннің «О, спорт! Сен — түгел ғаламсың» деуі де бекер емес.
Қорытынды ой
Тән саулығы — жан саулығының тірегі. Баланың жан-жақты дамуы тәрбие түрлерінің үйлесіміне байланысты, ал соның ішінде дене тәрбиесі тәндік және рухани жетілудің өзара байланысын қалыптастыратын ең қуатты құралдардың бірі.