Шар бетінің ауданы

Оқушыларды ҰБТ-ға дайындауда геометрия есептерін тиімді тәсілдермен шешу

Жаңаөзен қаласы, Маңғыстау облысы, №7 орта мектептің математика пәнінің мұғалімі Маңғытай Қадиша Ысқаққызы. Бұл материалда оқушыларды ҰБТ-ға дайындау барысында геометрия есептерін тиімді тәсілдермен шешу жолдарына назар аударылады.

ҰБТ форматы және дайындықтың негізгі мақсаты

1999 жылдан бастап еліміздің жоғары оқу орындарына қабылдау жаңа үлгіде жүзеге асырылады. Атап айтқанда, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің құрылымындағы ұлттық орталық ұйымдастыратын ҰБТ және кешенді тест сынағы арқылы өткізіледі.

Сондықтан 11-сынып оқушыларында математикадан тест есептерін жылдам әрі дәл шешу дағдысын қалыптастыру үшін мектептерде түрлі дайындық шаралары ұйымдастырылады.

Негізгі мақсат

Оқушыларды ҰБТ-ға математикадан дайындаудың басты мақсаты — математикалық есептерді тиімді тәсілдермен шығарып үйрену және шешімнің логикасын нақты құру.

Әр мұғалімнің көпжылдық тәжірибеде қалыптасқан өзіндік әдіс-тәсілдері бар. Семинар барысында геометриялық есептерді шығарудың бірнеше амалын ұсынып, олардың есеп шығару үдерісінде қалай қолданылатынын көрсетемін.

Тақырып: Шар және қима

Анықтама

Шар — жарты дөңгелекті оны шектейтін диаметрдің бойымен айналдырғанда пайда болатын кеңістіктегі фигура.

Есептер жинағы

Төмендегі тапсырмалар шар, қима және олардың өлшемдерін қолдану дағдыларын бекітуге арналған.

  1. №1. Шардың радиусы 8 см-ге тең, ал қиманың радиусы … см-ге тең. Шардың центрінен қима жазықтығына дейінгі қашықтықты табыңыз.

    Ескерту: қима радиусы мәні берілмегендіктен, есептің шартын нақтылау қажет.

  2. №2. Радиусы 41 см шар центрінен 9 см қашықтықтағы жазықтықпен қиылған. Қиманың ауданын табыңыз.

  3. №3. Шар бетінің ауданы 36-ға тең. Шардың көлемін табыңыз.

    Ескерту: ауданның өлшем бірлігі көрсетілмеген (мысалы, см²). Жауапты сол бірлікке сәйкес шығарыңыз.

  4. №4. Радиусы 17 см шар оның центрінен 15 см қашықтықтағы жазықтықпен қиылысады. Қиманың ауданын табыңыз.

  5. №5. Шар секторының табанындағы шеңбердің радиусы … см-ге, ал шардың радиусы 3 см-ге тең. Шар секторының көлемін табыңыз.

    Ескерту: табан шеңберінің радиусы мәні берілмегендіктен, есептің шартын нақтылау қажет.