Алдарыңда жауқазындай құлпырып, Балғын шақты біз бақытты балалар
Сайыстың мақсаты
- Ата-бабамыздан ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан ұлттық тәрбие туралы түсінік қалыптастыру.
- Өлеңдер мен мақал-мәтелдер арқылы тілдік қорды дамыту, өз ұлтына деген сүйіспеншілікті арттыру.
- Отбасы ішіндегі байланысты нығайтып, бір-бірін сыйлауға, қамқор болуға, әдептілікке тәрбиелеу.
Сайыс барысы
Бұл шарада оқушылар мен ата-аналар бірлесіп, ұлттық құндылықтарды дәріптейтін кезеңдер арқылы өзара ынтымақты, өнерді және тәрбиені танытады.
І жүргізуші
Армысыздар, мұғалімдер, әз жандар,
Білім іздеп, инемен құдық қазғандар.
Құшақ жая қарсы аламыз сіздерді —
Би биленіп, ән бүгін шырқалар.
ІІ жүргізуші
Армысыздар, ақ жаулықты аналар,
Жүздеріңізден мейіріммен нұр тамар.
Алдарыңызда жауқазындай құлпырып,
Балғын шақты біз — бақытты балалар!
Мұғалімнің құттықтауы
Құрметті ұстаздар, ата-аналар, қадірлі қонақтар! Бүгін сіздерді оқушылар мен ата-аналар бірлесіп дайындаған «Шаңырақ сыны» сайысын тамашалауға шақырамыз. Сайысқа қатысатын жанұя мүшелерін таныстырып, әділқазылар алқасын жариялаймыз.
Ұлттық құндылыққа үндеу
Егеменді ел болып қалыптастық,
Өркениетке қадамды нық бастық.
Келешекте кемшілік болмас үшін,
Салт-дәстүрді таныта жүрейік.
Кері кетудің есігін ашпайық,
Шаңыраққа ортақ ұран тастайық.
Ең алғашқы кезегіміз — беташар,
Қанеки, сайысты бастайық!
Кезеңдер
І кезең — Таныстыру
Әр отбасы өзін таныстырады. Әділқазылар әр кезең сайын бағалап отырады.
ІІ кезең — Баланы еркелету
Төрт түлік пен құстарға байланысты еркелету сөздері арқылы тіл байлығы мен ұлттық таным көрсетіледі.
Ән:
«Бала тілегі»
ІІІ кезең — «Ата мұрат — асыл қазынаң»
Салт-дәстүр мен әдет-ғұрыпқа байланысты тапсырмалар. Әр сұрақ ұлттық тәрбие мазмұнын ашады.
№1 — Байғазы
Мағынасы: балалар мен жастардың жаңа киімі үшін берілетін ақшалай не заттай сыйлық. Байғазы көбіне жансыз дүние үшін беріледі.
№2 — Жасау
Мағынасы: ұзатылатын қызға берілетін дүние-мүлік. Халық жасауға кілем, текемет, ыдыс-аяқ, төсек-орын, киім-кешек, әшекей бұйымдар берген. Ауқатты адамдар ақ отау тігіп ұзатқан.
№3 — Қырқынан шығару
Мағынасы: сәби туғанына 40 күн толғанда, 41 қасық су құйылған ыдыспен шомылдыратын рәсім. Үлкен әжелер мен әйелдер қатысып, дастарқан жайылады. Сәбидің қарын шашы мен тырнағы алынып, матаға оралып, киіміне тігіліп қойылады.
№4 — Ерулік
Мағынасы: ауылға жаңа үй көшіп келіп қоныстанса, көрші-қолаң ас әзірлеп, табақ тартатын дәстүр. Бұл — жаңа келгендерді жатсындырмай, ортаға тартудың, сыйластықтың белгісі.
№5 — Тәбәрік
Мағынасы: той-томалақта, бәйгеде, жүлдеде олжа алған адам жанындағы жұртқа үлес беретін ғұрып. «Тәбәрік бер» деп сұрағанға беру — әдеп, бермеу — сараңдық әрі дәстүрді сыйламау саналады.
№6 — Көрімдік
Мағынасы: жаңа туған сәбиге, жас келінге, құдаға, күйеуге берілетін сый. Бұл тек сыйлық беру емес, жақын-жуықтың ниеті мен кеңпейілдігін танытатын белгі. Көрімдік адамға беріледі.
Музыкалық сәлем:
Би — «Қара жорға»
IV кезең — Өнер көрсету
Әр отбасы өз өнерін ортаға салады: ән, би, күй, көрініс немесе шығармашылық нөмірлер.
Жарайсыңдар, өрендерім — өрісің кең болсын,
Өнерің өрлеп, шабытың шалқысын.
Тамашалап, риза болып көрелік,
Шаңырақтың берекелі даусын.
V кезең — Мақал-мәтел сайысы
Ата-аналар тәрбие туралы, ал балалар оқу-білім туралы мақал-мәтел айтады. Ата-аналар алдымен қағазға түсіріп, кейін оқиды; балалар бірден, жатқа айтады.
Музыкалық сәлем:
«Ана туралы жыр»
VI кезең — Дастарқан таныстыру
Дастарқан — берекенің, сыйластықтың нышаны. Бұл кезеңде әр жанұя өздерінің мерекелік дастарқаны мен мәзірін таныстырады.
Жүргізуші сөзі:
Дастарқан-ау, дастарқан —
Берекелі дастарқан,
Мерекелі дастарқан.
Қорытынды бөлім
Әділқазылар қорытынды шығарғанша, музыкалық сәлем қабыл алыңыздар: шағын концерттік нөмірлер ұсынылады.