Қандай сөз
Сабақ жоспары: Қазақстан суқоймалары және тәуелдік жалғау (4-сынып)
Бұл сабақта оқушылар Қазақстандағы суқоймалар туралы сөздік қорын кеңейтіп, сөйлем құрау дағдыларын дамытады және тәуелдік жалғауды қайталап, бекітеді.
Сынып
4-сынып
Тақырып
Қазақстан суқоймалары. Тәуелдік жалғау
Мақсат
Өткенді қайталау арқылы лексикалық және грамматикалық тақырыптарды бекіту.
Нені білуіміз керек?
- «Қазақстан суқоймалары» тақырыбына қатысты сөздер мен сөз тіркестерін білу.
- Тақырып бойынша сөйлем құрастыру.
- Тәуелдік жалғауды қайталау және бекіту.
- Мәтін мазмұнын толық игеру.
I. Ұйымдастыру кезеңі
1) Сәлемдесу және түгендеу
Сабақ басында оқушылармен амандасып, қатысымды тексеру.
2) Психологиялық ахуал
Сыныпты сабаққа жұмылдыру үшін қысқа өлең жолдары айтылады:
Жадыраған көңілмен,
Мейірімді жүрекпен,
Сабақты біз бастайық,
Ақ тілекті айтайық.
Әр оқушы сабақтың тақырыбы мен мақсатын қысқаша айтып өтеді.
3) Фонетикалық жаттығу
- Қатаң дауыссыздарды бір бағанға, ұяң дауыссыздарды екінші бағанға топтау.
- «Қандай сөз?» сұрағына жауап беру: тақтадағы сөздерді сипаттау. Мысал: өзен — жіңішке сөз, өйткені ө, е — жіңішке дауысты дыбыстар.
II. Үй жұмысын тексеру
«Мылқау диктант»
Тақтада көрсетілген суреттердің атауын жазу. Уақыт санағы беріліп, оқушылар сол уақыт ішінде орындап үлгеруі тиіс.
- Жұмысты жұппен немесе көршісімен алмастырып тексеру.
- Бағалау парағы арқылы нәтижені белгілеу.
III. Білімдерін жан-жақты тексеру
3.1. Кесте арқылы тәуелдік жалғауды қайталау
Тәуелдік жалғауларды кестемен қайталап, мысалдар арқылы бекіту.
3.2. Мәтінді тыңдау және тәуелді сөздерді белгілеу
Тыңдалым барысында тәуелді сөздерді тауып, жалғауларын белгілеу.
Тыңдалым мәтіні
Қазақстан суқоймаларына өзендер, көлдер, теңіздер жатады. Қазақстанда Каспий мен Арал теңіздері, Ертіс, Есіл, Сырдария, Жайық сияқты өзендер, Балқаш, Алакөл, Марқакөл, Қарасор және тағы басқа көлдер бар. Осы мол суды есепсіз жұмсауға болмайды. Халық «Судың да сұрауы бар» дейді. Су — тіршілік көзі. Арал теңізінің экологиясы — үлкен проблема. Теңіздің суы күннен-күнге азайып барады. Осы мәселені шешу үшін «Аралға араша» қоры жұмыс істейді.
3.3. Сұрақ–жауап
Сұрақ: Қазақстанда қандай суқоймалары бар?
- Өзендер: …
- Көлдер: …
- Теңіздер: …
3.4. Бағандарды толтыру
Берілген атауларды түрлеріне қарай орналастыру: Алакөл, Қарасор, Каспий, Марқакөл, Арал, Жайық, Ертіс, Балқаш, Сырдария, Есіл.
- Халық су туралы не дейді?
- Мол суды есепсіз жұмсауға бола ма?
- Қай теңіздің суы күннен-күнге тартылып барады?
- Оны қорғау үшін қандай қор жұмыс істейді?
3.5. Шығыс Қазақстан облысының суқоймалары
«Шеңберді толтыру» тапсырмасы: Шығыс Қазақстан облысына қатысты суқоймаларын таңдап, белгілеу. Қате таңдалған сөздер шеңбер ішінде қалып қояды.
3.6. «Біздің өңіріміздің суқоймалары» мәтінін құрастыру
Берілген үлгі бойынша мәтінді толықтырып жазу.
Шығыс Қазақстан облысында … көп. Олар: … өзендері, … т.б. көлдері. Біздің қала … өзенінің бойында орналасқан. Бұл өзеннің бойында тағы … қалалары орналасқан. Біздің өңіріміздің табиғаты өте тамаша!
Керекті сөздер
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы оқушылардың зейінін сергіту.
IV. «Даналық ағашы» ойыны
Ойын арқылы білімді бекіту: лексикалық тақырып бойынша 5 сұрақ, грамматикалық тақырып бойынша 5 сұрақ беріледі. Ұпай санына қарай сұрақтар күрделене түседі.
Бағалау қағидасы
- Дұрыс жауапқа ұпай беріледі.
- Ұпай артқан сайын тапсырма деңгейі жоғарылайды.
V. Тест жұмысы
Қысқа тест арқылы тақырыптарды қорытындылау. Оқушылар өзін-өзі тексеріп, нәтижесін бағалау парағына түсіреді.
VI. Үй тапсырмасы
Үйде тәуелдік жалғауға қатысты жаттығулар орындау және Қазақстан суқоймалары тақырыбы бойынша қысқа мәтін құрастыру.