Механикалық энергияның түрлерін ата
«Тапқыр достар» сайысы
Бұл сайыс 9 «А» және 9 «Б» сынып оқушыларының физика пәні бойынша білімін тереңдетуге, ой-өрісін кеңейтуге және ұжыммен жұмыс жасау дағдыларын дамытуға бағытталған. Қатысушылар өз ойын ашық жеткізіп, тапқырлық танытуға тәрбиеленеді.
Негізгі мақсат
Физикадан білімді тереңдету және ойлау көкжиегін кеңейту.
Дамытушылық
Танымдық қабілетті, бірлескен жұмысты және жауапкершілікті дамыту.
Тәрбиелік бағыт
Ойды еркін жеткізуге, жылдам шешім қабылдауға және тапқырлыққа баулу.
Құрал-жабдықтар
- Интерактивті тақта
- Физикалық шамалар және өлшем бірліктері жазылған карталар
- Ұлы ғалымдардың қанатты сөздері
Сайыс форматы
Сайысқа 9 «А» және 9 «Б» сыныптарынан әрқайсысынан 6 оқушы қатысады. Ойын бірнеше бөлімнен тұрады және әр кезеңде білім, тапқырлық, жылдамдық пен командалық үйлесім сыналады.
Кезеңдер
- Таныстыру (эмблема/газет қорғау)
- Сергіту (10 сұрақ)
- Көрініс (физикалық көрініс)
- Мәреге жету (шама/өлшем бірлік)
- Ойлан тап (формула құрастыру)
- Кім жылдам (жанкүйерлер сайысы)
- Қорытынды
Уақыт тәртібі
- Таныстыру: 5 минут
- Мәреге жету: 5 минут
- Ойлан тап: 3 минут
Жүргізушінің кіріспе сөзі
Армысыздар, қадірлі ұстаздар, оқушылар, қонақтар! Бүгінгі «Тапқыр достар» атты сайысымызға қош келдіңіздер! Халқымызда «жақсы бастама жалғасын тапса — сәтті болғаны» деген сөз бар. Ендеше бүгінгі көңілді сайыс сіздерге қуаныш сыйлап, жарқын бастамаларға ұйытқы болсын!
«Ғалымдардың патшасы» атанғансың, Ньютон, Архимедтен бата алғансың. Ақыл-ойды тәртіпке келтіретін нағыз пән — физика, — деп, сайысымызды бастайық.
Командалар
І топ
9 «А» сыныбы
ІІ топ
9 «Б» сыныбы
І тур: Таныстыру
Бұл турда әр топ өздерін таныстырады және эмблема/газеттерін қорғайды. Уақыт — 5 минут.
Жас достарым, мұны жақсы ұғайық: физика — құрметтеуге лайық. Дүниедегі құбылыстың мәнінде, табиғаттағы қозғалыстың бәрінде физикасыз түсіну мүмкін емес. Бүгін физика — дүниенің кілті.
ІІ тур: Сергіту
Әр топқа 10 сұрақтан беріледі. Мақсат — білімді жылдам әрі нақты көрсету.
9 «А» сыныбына сұрақтар
- Механиканың негізгі бөлімдерін атаңыз.
- Дененің салмағы дегеніміз не?
- Ньютонның екінші заңы қандай?
- Механикалық энергияның түрлерін атаңыз.
- Материя дегеніміз не?
- Траектория деген не?
- Диффузия деген не?
- Бірінші ғарыштық жылдамдық нешеуге тең?
- Гук заңын тұжырымдаңыз.
- Бүкіләлемдік тартылыс заңын кім ашты?
9 «Б» сыныбына сұрақтар
- Толқын дегеніміз не?
- Период деген не?
- Амплитуда дегеніміз не?
- Физика нені зерттейді?
- Ауырлық күші деген не?
- Импульс деген не?
- Паскаль заңын тұжырымдаңыз.
- Күшті өлшейтін құрал қандай?
- Ток күшін немен өлшейді?
- Кемпірқосақ қалай пайда болады?
Түсіріп аспан заңын жұмыр жерге, бақтырып жұлдыздарды ескен желге. Жансызға жан бітіріп, қолға салып — физика кереметті көрсетті елге.
Бірі өшіп, кітаптардың бірі тозған… Қай жүйрік Архимедті басып озған? Жалынды патриот, батыр, ғалым — ғасырлар түкпірінен қолын созған.
ІІІ тур: Көрініс
Бұл кезеңде қатысушылар физикалық ұғымдар мен заңдылықтарды көрініс арқылы бейнелейді: идеяны түсінікті жеткізу, шығармашылық және командалық үйлесім бағаланады.
«Балалар, бұл жол — даналыққа бастар жол. Келіңдер, байқап қарайық. Даналық — өшпес байлық, кетпес жарық. Жүріңдер, іздеп тауып алайық», — деп А. Байтұрсынұлы айтқандай, келесі кезеңге өтейік.
IV тур: Мәреге жету
І топ: Үйден мектепке
Тапсырмаларды орындау үшін физикалық шамалардың атауларын дұрыс айту қажет.
ІІ топ: Жерден Айға
Өлшем бірліктерін табу және сәйкестендіру қажет. Уақыт — 5 минут.
Табиғат сырын аштырған, текпен қазан астырып, миллион гектар астықты комбайнмен бастырған — физика емей немене? Шындықты алғаш таратқан, жыл мен күніңді санатқан, ғажап жаңалық тапқан — физика емей немене?
V тур: Ойлан тап
Берілген әріптерден физикалық формула құрастырылады. Уақыт — 3 минут.
Данагөй ғалым Фарадей танытқан, физиканы күш қылған, зерек жанға ұқтырған — білімге ұмтылыс әрдайым бағалы.
VI тур: Кім жылдам?
Екі топтың жетекшілері ортаға шығады. Берілген сөздерді жанкүйерлерге атын атамай түсіндіреді, ал жанкүйерлер оның не екенін табуы керек.
І топ жетекшісіне сөздер
ІІ топ жетекшісіне сөздер
VII бөлім: Қорытынды
«Өмір дегенде, тіршілікте, сірә, жетер ме ой. Жарық сәуледен басқаның бәрі бекер ғой… Өмір дегенің бір күндік сәуле екен ғой…» — деген М. Мақатаев жырларындай, күндеріңіз әрдайым шуақты, жылулы болсын.
Ендігі сөз әділқазылар алқасына беріледі.