Нобайларды мұқият қарап шық
Сабақтың тақырыбы
Күзгі гүл шоғы натюрмортының композициясы.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Пән бойынша білім, білік және дағдыларды қалыптастыру.
Дамытушылық
Жеке тұлғаның шығармашылық қабілетін дамыту.
Тәрбиелілік
Сұлулықты сезіне білуге тәрбиелеу, эстетикалық талғам қалыптастыру.
Құрал-жабдықтар және көрнекіліктер
- Түрлі-түсті қарындаштар
- Фломастер
- Акварель
- Қылқалам, палитра
- Ақ қағаз
- Күз көрінісі бейнеленген натюрморт композициялары
Сабақтың өту барысы
- 1 Ұйымдастыру кезеңі
- 2 Үй тапсырмасын тексеру
- 3 Жаңа тақырыпты түсіндіру
- 4 Практикалық тапсырмаларды орындау
- 5 Сабақты бекіту (талқылау, қорытындылау)
- 6 Үйге тапсырма
Теориялық бөлім: түс, тон және колорит
Сабақ барысында оқушыларға түстік тон мен түстердің үйлесуі туралы тереңірек мағлұмат беріледі. Живописьтік шешім — тек бояудың түсі ғана емес, сонымен бірге әртүрлі түсті заттардың бір кеңістікте орналасуынан туындайтын күрделі үйлесімділік.
Колорит деген не?
Живописьтік шығармада түстердің өзара үйлесіп, жарасып келуі колорит деп аталады. «Колорит» — латын тілінен шыққан сөз, мағынасы «бояу түсі».
Шығарманың көз тартарлық, әсерлі болуы, сезімді тербейтін тұсы көбіне түстердің бір-бірімен табиғи үйлесім табуына байланысты.
Түстердің жақындығы мен қарама-қайшылығы
Суретші кейде жұмысты ортақ бір түстік көңіл күйге бағындыру үшін бір-біріне жақын түстерді қолданады. Ал композицияны жандандырып, назарды күшейту қажет болғанда қарама-қайшы түстерді әдейі кірістіреді.
Қажетті түсті дәл тапқан суретші көрерменге ықпал ететін әсерді айтарлықтай күшейте алады. Живописьтік шешім тек түс пен реңге ғана емес, сонымен қатар басқа да көркем құралдарға сүйенеді.
Практикалық бөлім: композиция құрастыру және нобай жасау
Парақ пішімі мен өлшемін таңдау
Композицияның сәтті шығуына парақтың өлшемі мен пішімін дұрыс таңдау ерекше маңызды. Ол үшін әртүрлі пішімге бірнеше нобай жасап көр.
- Пішіні мен өлшемдері әртүрлі құмыраның бірнеше нұсқасын сал.
- Заттардың парақ пішіміне сай орналасуын қадағала.
- Гүл шоқтарының әртүрлі нұсқасын қарастыр.
Көрнекіліктермен жұмыс
Оқушылар күзгі бояулармен, бау-бақша өсімдіктерімен және көкөніс түрлерімен танысады. Көрнекі құралдарды қарап, жалпы көріністен нақты бөлшектерге назар аударылады: мысалы, суретте өсіп тұрған күзгі жемістердің түстері мен пішін ерекшеліктері.
Қажет болса, қосымша суретші жұмыстарын да көрсетуге болады: бұл түстер гаммасын таңдауға және композицияны көркем шешуге көмектеседі.
Ең сәтті нобайды таңдау
Нобайларды мұқият қарап шық. Ішіндегі ең сәттісін таңда. Ұнаған нобайды көшірме қағаз арқылы бірнеше рет қайталап салып, әртүрлі түстер гаммасымен бірнеше нұсқа жаса.
Жақын түстер гаммасы
Жұмсақ, тыныш көңіл күй қалыптастырады; тұтастықты күшейтеді.
Қарама-қайшы түстер гаммасы
Акцент береді; әсерді арттырып, басты нүктені айқындайды.
Әрбір нобайдың көңіл күйін анықта: осы тапсырмада түстер таңдауы — композицияның негізгі кілті.
Жүзім жапырағын салуға дайындық
Енді жүзімнің жапырағын ерекше мұқият бақыла. Сурет салуға кіріспес бұрын қағаз бетіне дұрыс орналастыруды ойластыр.
- 1 Қарындашпен өте жеңіл сызықтар жүргізіп, жапырақтың жалпы пішінін белгіле.
- 2 Жиектерін және негізгі тармақтарын (тамырларын) нақтылa.
- 3 Түстік шешімге өткенде жылы және суық реңдердің қатынасын бақыла.
Қорытынды жұмыс
Түсті нобаймен жұмысты аяқтаған соң, композицияларды қайта талқыла. Ең ұнаған нұсқаны таңдап, үлкен өлшемде натюрморт жаз.
Үйге тапсырма
Суық және жылы түстерді қолдана отырып, күзгі гүл шоғы натюрмортын бейнелеу.
Мақсат: түстердің үйлесімін сақтай отырып, колоритті анық көрсету.