Қазақша рефераттар

Игельстром деген кім

Мақсаты мен форматы

Негізгі мақсат

  • Ел тарихын білудің маңызын ұғындыру.
  • Қазақстан тарихы пәні бойынша білімді саралап, өзіндік көзқарас қалыптастыру.
  • Ой-өрісті дамыту, дәлелдеп сөйлеуге дағдыландыру.
  • Елжандылық пен отансүйгіштікке тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

  • Интерактивті тақта.
  • Сұрақтар жазылған парақтар.
  • Тұлғалардың портреттері.
  • Слайдтар.

Түрі

Сайыс сабағы: екі топтың білімін, логикасын және тарихи ойлау қабілетін жүйелі түрде сынайтын формат.

Топтық жұмыс • Сұрақ-жауап • Талдау

Сайыстың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Екі топты орналастыру.
  • Әділқазылар алқасын тағайындау.
  • Сайыс шарттарымен таныстыру.

1) Топтардың таныстыруы

Әр топ өз атын және ұранын таныстырады. Бұл бөлім командалық рухты көтеріп, сайысқа екпін береді.

2) «Өткенді білгің келсе — тарихты оқы»

Тарихи деректерді білу — бүгінді түсінудің және болашақты бағдарлаудың берік негізі. Бұл бөлімде оқушылардың жалпы тарихи сауаттылығы, дәлдігі мен ой тұжырымдау қабілеті бағаланады.

3) «Ұлт рухын ту етіп көтергендер»

А) Қазақтардың Е. Пугачев бастаған шаруалар көтерілісіне қатысуы

Ә) С. Датұлы бастаған қазақтардың ұлт-азаттық көтерілісі

  • Көтерілістің шығу себебі: саяси-әлеуметтік қысым, жер мәселесі, басқару жүйесіндегі қайшылықтар.
  • Барысы мен қозғаушы күші: халықтың белсенді қатысуы, ру-тайпалық бірлестіктердің рөлі.
  • Нәтижесі: тарихи сабақ, қоғамдық санаға ықпал, азаттық идеясының күшеюі.

4) «Ойланайық, ой қозғайық»

А) Тест тапсырмалары

Нақты білімді, дерек пен ұғымды дұрыс қолдануды тексереді.

Ә) Сәйкестендіру

Оқиға, тұлға, ұғым және анықтамаларды жүйелеп байланыстырады.

Топтық тапсырмалар: сұрақ-жауап

1-топ

  1. Аңырақай шайқасы қашан және қай жерде болды?
    1730 ж., Балқаш көлінің оңтүстік-батыс жағындағы Итішпес-Алакөл өңірінде.
  2. 1680–1718 жж. қазақ ханы кім?
    Тәуке хан (Жәңгір ханның ұлы).
  3. Абылайды жоңғар тұтқынынан босатуға қатысқан кім?
    Г. Миллер.
  4. XVIII ғасырда Қазақ хандығына қауіп төндірген мемлекет?
    Жоңғар хандығы.
  5. Игельстром деген кім?
    Кіші жүздегі хан билігін жоюға бағытталған реформаларды жүргізуге күш салған реформатор.
  6. XVIII ғасырдағы суырыпсалма ақындар?
    Көтеш, Шал.
  7. Е. Пугачев қашан және қайда қаза болды?
    Берілген мәтінде: «1975 ж., Мәскеуде Болотная алаңында дарға асылды» деп көрсетілген. Ескерту: Бұл дерек тарихи тұрғыдан күмәнді (Е. Пугачев XVIII ғасырда өмір сүрген). Қажет болса, деректі оқулық/сенімді дереккөз бойынша нақтылап түзетіңіз.
  8. Абылай ханға арналған ескерткіштер қай қалаларда тұрғызылған?
    Астана, Алматы, Қарағанды.
  9. «Ақ мешін жұты» қашан болды?
    1723 ж.
  10. Қабанбай батырдың жұбайының есімі?
    Гауһар.

2-топ

  1. Бұланты шайқасы қашан және қай жерде болды?
    1728 ж., Ұлытаудағы Бұланты өзені бойында, Қарасиыр деген жерде.
  2. Орбұлақ шайқасы қашан болды?
    1643 ж.
  3. Абылай ханның өмір сүрген жылдары?
    1711–1781 жж.
  4. Сырымды Орал казактарының тұтқынынан кім босатты?
    Нұралы хан.
  5. Е. Пугачев деген кім?
    Дон казагы, 1773–1775 жж. шаруалар көтерілісінің басшысы.
  6. Абылай ханның кеңесшісі?
    Бұқар жырау.
  7. С. Датұлы қашан және қайда қайтыс болды?
    1802 ж., Хиуада.
  8. Е. Пугачев музейі қайда орналасқан?
    Орал қаласында.
  9. «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» қашан болды?
    1723–1727 жж.
  10. Абылай сұлтанның қызының есімі?
    Айтолқын.

Тест тапсырмалары

Төмендегі сұрақтар тарихи деректі тану, ұғымды нақтылау және дұрыс жауапты таңдау дағдысын қалыптастырады.

  1. 1) Тәуке хан тұсындағы астана
    • A) Сығанақ
    • B) Түркістан
    • C) Отырар
  2. 2) Қабанбайдың азан шақырып қойған аты
    • A) Ерасыл
    • B) Нарбала
    • C) Қабылан
  3. 3) XVIII ғ. I жартысында Ресей үшін Қазақстанды «Азияға кіретін қақпа мен кілт» деп атаған
    • A) IV Иван
    • B) I Петр
    • C) А. Иоанновна
  4. 4) 1218 ж. Шыңғысханға ұрыссыз берілген қала
    • A) Сайрам
    • B) Баласағұн
    • C) Ашнас
  5. 5) Орта ғасырдағы «көпестер қаласы»
    • A) Тараз
    • B) Отырар
    • C) Түркістан
  6. 6) Қазақ халқының этникалық қалыптасуында басты рөл атқарған мемлекет
    • A) Ақ Орда
    • B) Моғолстан
    • C) Алтын Орда
  7. 7) Тас дәуірінің орта кезінде басталған
    • A) Қолға мал үйрету
    • B) Егіншілік
    • C) Қолөнер
  8. 8) Оғыздардың астанасы
    • A) Күнгіт
    • B) Суяб
    • C) Янгикент
  9. 9) Қ. Жалайри «Жылнамалар жинағы» еңбегін сыйға тартты
    • A) А. Иоанновнаға
    • B) I Петрге
    • C) Б. Годуновқа
  10. 10) «Тарих» еңбегінің авторы
    • A) Шах-Махмұд Шорас
    • B) Қ. Жалайри
    • C) Әбілғазы Бахадүр

Сәйкестендіру

Бұл бөлім кесте түрінде орындалады: ұғымдар мен анықтамаларды, оқиғалар мен даталарды немесе тұлға мен еңбегін сәйкестендіру.

Қорытынды және марапаттау

Қорытындылау

Қорытынды сөз әділқазылар алқасына беріледі: ұпайлар жарияланып, топтардың белсенділігі мен жауаптарының дәлдігі сараланады.

Марапаттау

Жеңімпаздар анықталып, қатысушылар марапатталады. Тыңдағандарыңызға рахмет!

Негізгі ұғымдар сөздігі

Тарихи мәтіндермен жұмыс істеуде жиі кездесетін терминдер мен анықтамалар.

Қазына
Түрлі бағалы заттар, дүние-мүлік, материалдық байлық.
Отар
Мемлекеттік тәуелсіздігінен айырылған ел.
Сепаратизм
Бөлініп шығуға, жеке билікке ұмтылу бағыты.
Қонтайшы
Жоңғар хандығы билеушісінің лауазымы.
Жайық
Орал өзенінің тарихи атауы.
Казактар
Ресейдің шет аймақтарында әскери қызмет атқарған топ.
Жасақ
Мемлекет пайдасына алынатын салық.
Старшын
Ру басшысы.
Расправа
Кіші жүзде ру ақсақалдары кіруге тиіс болған әкімшілік орган.
Боғдыхан
Қытай императорының моңғол тіліндегі атауы.