Тастың меншікті жылу сыйымдылығы
8-сынып
Сабақ тақырыбы: «Жылу құбылыстары» тақырыбы бойынша есептер шығару
Бұл сабақта оқушылар «Жылу құбылыстары» тарауындағы негізгі ұғымдар мен формулаларды есептер шығару арқылы бекітеді.
Мақсаты
- Білімділік: «Жылу құбылыстары» тарауы бойынша алған теориялық білімді есеп шығаруда қолдану дағдыларын қалыптастыру.
- Дамытушылық: өз бетімен ғылыми қорытынды жасай білуге дағдыландыру.
- Тәрбиелік: жауапкершілікке, тиянақтылыққа, ізденімпаздыққа тәрбиелеу.
Қажетті құрал-жабдықтар
Деңгейлік тапсырмалар.
Ескерту
Есептерді шығару кезінде шамаларды ХБЖ (SI) жүйесіне келтіріп, өлшем бірліктерін міндетті түрде көрсетіңіз.
Сабақ барысы
- I Ұйымдастыру кезеңі
- II Есептер шығару
- III Қорытындылау
- IV Бағалау
- V Үй тапсырмасы: тақырыпты қайталау
Есептер шығару
Деңгейлік тапсырмалар
1-деңгей
Негізгі формулаларды қолдану және шамаларды дұрыс түрлендіру.
- Массасы 1 кг қорғасынды 100 °C-қа дейін қыздыру үшін 13 000 Дж жылу жұмсалды. Қорғасынның меншікті жылу сыйымдылығын анықтаңыз.
- 15 °C-тағы суды 100 °C-қа дейін қыздырғанда, оның ішкі энергиясы 178,8 кДж-ге артты. Судың массасын анықтаңыз.
- 100 °C-тағы көлемі 5 л қайнаған су қоршаған ауаға 1680 кДж энергия берді. Су қандай температураға дейін салқындайды?
- 100 кг антрацит толық жанғанда қанша жылу мөлшері бөлінеді?
- Қарағанды көмірінің 100 кг-ы толық жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін анықтаңыз.
- Q (Дж) энергия алу үшін жағылатын тас көмірдің массасын анықтаңыз. (q — Дж/кг)
2-деңгей
Бірнеше қадамнан тұратын есептер: жану жылуы, көлем/масса байланысы.
- Сыйымдылығы 5 л ыдыс бензинмен толтырылған. Толық жануы кезінде 2,3 × 108 Дж энергия алу үшін осы бензин мөлшері жеткілікті ме?
- 4,4 × 109 Дж энергия алу үшін Қарашығанақта өндірілетін табиғи газдың қандай мөлшерін жағу керек?
- Массасы 200 г керосин толық жанғанда қанша жылу мөлшері бөлінеді?
3-деңгей
Күрделірек тапсырмалар: қоспа температурасы, жылу балансы, параметрлермен жұмыс.
- Массасы 5 кг қызған тас 2 К-ге салқындап, қоршаған ортаға 4200 Дж жылу береді. Тастың меншікті жылу сыйымдылығын анықтаңыз.
- Массасы m = 90 г су t1 = 100 °C-тан t2 = 50 °C-қа дейін салқындағанда бөлінетін жылу мөлшерін Q табыңыз. (cсу = 4200 Дж/(кг·°C))
- Массасы m = 23 г суды t1 = 20 °C-тан t2 = 80 °C-қа дейін қыздыру үшін қажет жылу мөлшерін Q табыңыз. (cсу = 4200 Дж/(кг·°C))
- t1 = 40 °C-тағы 200 г суды t2 = 20 °C-тағы 100 г сумен араластырамыз. Қоспаның тепе-теңдік температурасын анықтаңыз.
Қорытындылау және бағалау
Қорытындылау
Негізгі ұғымдар: меншікті жылу сыйымдылығы, жылу мөлшері, ішкі энергияның өзгерісі, жану жылуы, жылу балансы.
Бағалау
Оқушылардың есеп шығару алгоритмін сақтауы, шамаларды дұрыс түрлендіруі және жауаптың өлшем бірліктерін көрсетуі ескеріледі.