Үстелдердегі сілтемелер
Сабақтың тақырыбы: Қазақстан қорықтары
Сабақ құрылымы ойын элементтері арқылы оқушылардың экологиялық сауаттылығын арттыруға, ақпаратты талдап жеткізуге және өз ойын дәлелдеуге бағытталған.
Сабақтың мақсаты
Не білу керек:
- Қазақстан, оның табиғаты, өсімдіктері мен жануарлары туралы түсінік қалыптастыру.
- Картадағы көкжиек бағыттарын білу.
- Алған мәліметтерін жеткізу және өз ойын дәлелдей алу.
Не істей білу керек:
- Қазақстан қорықтарын атай алу және топтай білу.
- Экологиялық белгілерді ажырату.
- Қазақстан картасын кескіндей алу, сызба мен кестелерді қажетті мәліметпен толтыру.
- Мәнерлеп оқу дағдысын меңгеру және өз бетімен білім алуға үйрену.
Ұйымдастыру және әдістер
- Сабақтың түрі
- Оқыта-үйрету ойыны
- Қолданылатын технология
- Модульдік оқыту технологиясы (М. Жанпейісова)
- Сабақ тәсілдері
- Әңгімелеу, болжау, топпен, жұппен және жеке жұмыс
- Топқа бөлу
-
Оқушылар үстел үстіндегі ұнаған суретті таңдау арқылы 3 топқа бөлінеді:
- І топ: Табиғат қорғаушылары
- ІІ топ: Табиғат жанашырлары
- ІІІ топ: Жас экологтар
І. Дайындық алаңы: «Брейн-ринг» оқыта-үйрету ойыны
Ойын барысында тапсырмалар деңгейіне қарай орындалады, дұрыс жауаптарға сәйкес фишкалар беріледі. Мақсат — білімді бекіту және жылдам ойлау дағдысын дамыту.
Құрал-жабдықтар
- Фишкалар: сары (3), жасыл (4), көк (5), сондай-ақ толықтыру жасағандарға арналған көк жарты фишка.
- Үстелдердегі сілтемелер
- Ортақ бағалау парағы
- Тапсырмалар жазылған сары, жасыл, көк карточкалар
Ойынның жүру тәртібі
- 1Сынып 8 адамнан 3 топқа бөлінеді.
- 2Бір үстелге сары, жасыл, көк карточкалар қойылады.
- 3Топ алдымен сары тапсырманы, кейін жасыл және көк тапсырмаларды ретімен орындайды.
- 4Дұрыс жауап берген оқушыларға тапсырма түсіне сай фишкалар беріледі.
Жедел сұрақтар мен жауаптар
Қысқа анықтамаларҚазақстан Республикасы қай елдермен шектеседі?
Қытай, Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан, Түркіменстан.
Қазақстан жер көлемі жөнінен дүниежүзінде нешінші орында?
9-орын.
Өзеннің ағып шығатын жері
Бастау.
Жер бетіндегі суға толған табиғи ойыстар
Көл.
Судың күйлері
Қатты, сұйық, газ.
Жер қыртысын толтырып жатқан денелер
Тау жыныстары.
Жерден қазып алып, адам қажетіне жұмсалатын тау жыныстары
Пайдалы қазбалар.
Жер бетінің қағазға өте кішірейтіліп түсірілген бейнесі
Географиялық карта.
Ауаның бір жерден екінші жерге ауысуы
Жел.
Электр тогын өткізбейтін, отқа жанбайтын пайдалы қазба
Асбест.
Дүниежүзіндегі ең терең көл
Байкал.
Ауаның негізгі бөлігін алатын газ
Азот.
Жойылып кету қаупі бар түрлер тіркелетін кітап
Қызыл кітап.
Жойылып кеткен түрлер тіркелетін кітап
Қара кітап.
Қостанай облысындағы қорық
Наурызым қорығы.
ІІ. Ізденіс алаңы: «Аквариум» тәсілі
Оқушылар шаршы бойымен орналасып тұрады. Мұғалім әр топқа тапсырма береді. Топ ішінде талқылағаннан кейін, әр топ өз көзқарасын білдіретін өкіл сайлайды. Өкіл ортаға шығып, ойын дәлелді түрде жеткізеді.
1-сілтеме (топпен жұмыс): Белгінің мағынасы
Суреттегі белгі нені білдіреді? Төмендегі сөйлемдерден сәйкес анықтаманы тауып, таңдауыңды дәлелде.
- Еліміздегі жойылып кету қаупі бар жануарлар, құстар және өсімдіктерді қорғау үшін тіркелген.
- Еліміздің табиғи байлығын өз қалпында сақтау, өсімдіктер мен жануарларды қамқорлыққа алу, санын молайту, су құстары ұялайтын және қыстайтын орындарды, сондай-ақ балық уылдырық шашатын өзен-көлдерді қорғау мақсатында құрылған.
- Еліміздегі жойылып кеткен жануарлар, құстар және өсімдіктерді тіркеу үшін шығарылған.
2-сілтеме (жұппен жұмыс): Экологиялық белгілер
Қорыққа кірмес бұрын қандай экологиялық белгілер кездесуі мүмкін? Әр белгі нені білдіретінін айтып, не үшін қажет екенін түсіндіріңдер.
Талқылау сұрағы
Бұл белгі қандай әрекетке тыйым салады немесе қандай ережені ескертеді?
Дәлел
Тыйым/ескертудің табиғатқа пайдасын нақты мысалмен түсіндір.
3-сілтеме (жеке жұмыс): Сызба-кескін тапсырмалары
Сызба-кескін 1
Оқулықты пайдаланып, Қазақстан қорықтарының санын анықта және кескін картаға орналастыр.
Сызба-кескін 2
Оқулықтағы мәліметтерді пайдаланып, кестені толықтыр.
| Қорық саны | Қорық атауы | Қорықтың мақсаты | Құрылған жылы | Өсімдіктері мен жануарлары |
|---|---|---|---|---|
| — | — | — | — | — |
| — | — | — | — | — |
4-сілтеме (жеке жұмыс): «Ең жақсы сөйлеуші»
Қазақ халқы табиғатты қадірлеп, жануарлар мен құстарды киелі санаған. Мысалы, үйге кіріп кеткен жыланды өлтірмей, басына ақ құйып шығарып салу дәстүрі бар. Сондай-ақ өрмекші, аққу, киік, көгершін, қарлығаш, бүркіт сияқты жануарларға ерекше құрметпен қараған.
Тапсырма
Осыған ұқсас тыйым сөздерді естідің бе? Есіңе түсіріп жаз және не үшін айтылатынын дәлелде.
Ең жақсы мәнерлеп оқушы
Табиғатты аяла, Жұлма, — дейді көк шөпті. Тек! — деп бала-шағаға, Тек жақсылық көксепті. Біреу құсқа тас атса, Жасаурайды жанары. Қурап қалған масаққа, Аянышпен қарайды. Мейірімді бол, бала, Жүрме обалын көтеріп. Табиғатты қорғаған, Менің әжем — эколог.
«Мен табиғат қамқоршысымын» жобасы
Тапсырмалар үлкен плакатта орындалады. Негізгі мақсат — Қызыл кітапқа енген түрлердің азаю себептерін анықтау және табиғатқа зиян келтіретін әрекеттерді ажырата білу.
Талдау
Қызыл кітапқа енгізілген жануарлар санының азаю себептерін санамала:
- 1—
- 2—
Пікірталас
«Табиғатты қорғайық, жаман бала болмайық» тақырыбы бойынша табиғатқа зиян келтіретін суретті тауып, өз ойыңды дәлелмен ортаға сал.
Көсемдікке ұмтылу тәсілі
Барлық оқушы қатысады. Ең көп дұрыс жауап жазған команданың ұпайлары есептеледі.
Шығармашылық тапсырма
«Табиғатты қорғайық!» кестесіне не орналастыратыныңды ойлан және шешіміңді түсіндір.
ІІІ. Ой қорыту алаңы: «Авторлық үстел»
Әр оқушы «Авторлық үстелде» отырып, сабақ бойынша рефлексия жасайды. Ойын соңында ұпайлар есептеліп, ең көп ұпай жинаған топ марапатталады.
Бүгін не білдім?
Қорықтардың мақсаты мен табиғатты қорғаудың маңызы туралы ойыңды жаз.
Бұрын не білетін едім?
Сабаққа дейінгі біліміңді қысқаша түйінде.
Енді нені білгім келеді?
Келесі қадам ретінде зерттегің келетін сұрақтарды белгіле.
Үй тапсырмасы
Өз облысыңдағы Наурызым қорығы туралы фотосуреттерден тұратын шағын жоба дайында.
Жобаға ұсыныс
Қорықтың орналасуы, табиғаты, жануарлары мен өсімдіктері туралы 5–8 фото және қысқа сипаттама қос.
Қорғау
Жобаңды 1–2 минутта таныстырып, қорықтың не үшін маңызды екенін дәлелде.