Талаптан да білім мен өнер үйрен, Білімсіз, өнерсіз болады ақыл тұл
Ақыл, білім және парасат туралы нақылдар
Бұл жинақта ақыл, білім, сабыр, тәжірибе, мейірім және адам мінезі туралы әр дәуірдің ойшылдары мен қаламгерлерінің қысқа да нұсқа сөздері берілді. Ойды сергітіп, әрекетті түзейтін тұжырымдарды бір жерге топтастырдық.
Ақыл
Білім
Сабыр
Тәжірибе
Мейірім
Негізгі ой
Ақыл — әрекетті түзейтін өлшем
Ойды тәртіпке келтіру, сабыр сақтау, дұрыс шешімге келу — ақылдың күнделікті көрінісі.
Білім — ақылдың тірегі
Білім мен өнер адамды кемелдендіріп, өмірде жол табуға көмектеседі.
Сабыр — парасаттың серігі
Жанжал өршігенде сабыр — ақылдың “суы”; эмоцияны басып, байыппен сөйлеуге жетелейді.
Мейірім — түсінудің белгісі
Жек көру көбіне мейірім мен түсінудің жетіспеуінен туатыны ескертіледі.
Нақылдар жинағы
«Талаптан да білім мен өнер үйрен; білімсіз, өнерсіз ақыл тұл.»
«Жігіттер, күн туды ойланарлық… Асыл — сол ақыл, білім бойда барлық.»
«Ақыл иесі — сөз иесі.»
«Темір шеге тасқа кірмейді; ақыл — наданға кірмейді.»
«Ақылды адам өз пікірін өзінде ұстайды.»
«Ақылды адамдар ешқашан ренжімейді — олар қорытынды шығарады.»
«Ақыл мен білім бізге көбіне керек емес кезде келеді.»
«Ақылды кісілердің бақытты болуы өте сирек.»
«Байлықтың түбі — ақыл мен қолөнер. Осы екеуі қосылмай, адам баласы қазынаға жарымайды.»
«Жек көру — бейшаралықтың, кейде ақыл жұтаңдығының бетке ұстар пердесі; ол — мейірімнің, ақылдың және адамды түсінудің жетіспеушілігінің белгісі.»
«Біз тәуелсіздікті ақылмен, ата-баба жолымен алдық деп ойлаймын.»
«Жанжалдың шоғы қызарса — ақылдың суын сеп.»
«Ақыл — ойды тәртіпке келтіретін математика.»
«Ақыл-парасат тәжірибеден туады.»
«Ақылға барынша мол қорек беруге тырыс.»
«Ақылдың артықтығы да, кеңестің көптігі де жоқ.»
«Ақылы жоқ адаммен араласқанша, жақсы кітап оқыған мың артық.»
«Ақылды — көптің көңілін аулар, күншіл — жоқты даулар.»
«Атағы шыққан жақсыға — ақылды байлап, қылма құл.»
«Ақылды болғың келсе, парасатты сұрақ қоюды, мұқият тыңдауды, сабырмен жауап беруді және айтар ештеңең болмаса, сөйлеуді доғаруды үйрен.»
«Кім өзін құрметтесе — сол бақытсыз; ал өзіне әбден көңілі тоқ адам — ақылсыз.»
«Ақылды адам өмірге бейімделуге тырысады, ал ақылсыз адам өмірді өзіне бейімдегісі келеді.»
«Қазақта жоқ ақылмен ой бекітпек; нәпсі ұнаса болғаны — бәрі бітпек. “Тәуекел” деп ат қойып ықтималға, байлауы жоқ нәрседен пайда күткен.»
«Кеше мен әлемді өзгертуге тырысатын “өте ақылды” адам едім. Ал бүгін өзімді өзгерту үшін жұмыс істейтін қарапайым адамға айналдым.»
«Білімдар “жөнді біліп, бекін” дейді. Ақылмен іс істеген өкінбейді. Білмей талай жұмыс істей жүріп, амал жоқ, түбінде сол опық жейді.»
«Рух — таза ақыл.»
«Махаббат — ақылыңыз бен ойыңыздың, жаныңыз бен қызығушылығыңыздың бір арнада тоғысуы. Сондықтан ол — ең әйгілі сезім.»
«Ашу қысса — ақылың ғайып болады.»
«Егер ақылыңыз дұрыс жұмыс істесін десеңіз, деміңізді бақылап отырыңыз.»
«Сәтсіздік — бәрін ақылға салып, жаңадан бастауға берілетін мүмкіндік.»
«Адамдарға ақыл-парасат өз өмірін жақсарту үшін берілген.»
«Ақиқатты тек ақылды көзбен ғана көруге болады.»
«Сабыр — ақылдың серігі.»
«Ақылға кішілік жүрмейді.»
«Қаталдықтың екі түрі бар: ақылды қаталдық және ессіз қаталдық.»
«Ақыл — дария, білгенге.»
«Түйірдей болса да, түйінді ойың болсын.»
«Хан қасында ақылды би болса — қара жерден кеме жүргізеді.»
«Сұлу қызға — той керек, асылға — ой керек.»
«Естіге айтқан ақыл сөз — шыңға тіккен тумен тең; ессізге айтқан ақыл сөз — құмға сіңген сумен тең.»