Оралған қағаз түбіне қант немесе мақта сал
Табиғаттағы су айналымы
Бұл сабақта судың адам өміріндегі маңызы, табиғаттағы су айналымы, судың күйлері, бұлт пен жауын-шашын түрлері туралы түсінік қалыптастырылады. Оқушылар бақылау жасап, талдап, тәжірибе арқылы қорытынды шығаруға үйренеді.
Мақсаты
Судың адам өмірі мен табиғаттағы үдерістер үшін маңызын түсіндіру.
Міндеттері
- Білімділік: бұлт, тұман, жауын-шашын туралы түсінік беру.
- Дамытушылық: әңгімелеу, сипаттау, талдау, тәжірибе жасау және бақылау дағдыларын дамыту.
- Тәрбиелік: табиғатты қорғауға тәрбиелеу.
Сабақ туралы
- Түрі: жаңа тақырыпты таныстыру сабағы.
- Көрнекіліктер: стақан, су, мақта, шартты белгілер.
- Әдіс-тәсілдер: жұптық жұмыс, талдау, бақылау, тәжірибе жасау.
Сабақ барысы
1) Үй тапсырмасын тексеру (қайталау)
Оқушылардың алдыңғы тақырып бойынша түсінігін анықтау үшін төмендегі сұрақтар талқыланады:
- Жер бетіндегі тіршілік үшін ауаның қандай маңызы бар?
- Ауаның көлемі қандай жағдайда өзгереді?
- Неліктен күн сәулелері ауаны тікелей қыздырмайды?
- Биіктікке көтерілген сайын температура қалай өзгереді?
2) Жаңа тақырыпты меңгерту
Жер бетіндегі ең көп таралған зат — су. Жер шарының едәуір бөлігі көгілдір болып көрінуінің себебі — мұхиттар, теңіздер, көлдер мен өзендердің молдығы.
Сұрақ
Табиғатта су қандай күйде кездеседі?
Сұйық
Өзендегі су, шық
Қатты
Қар, мұз
Газ
Бу
Бұлт түрлері
- Шарбы бұлт
- Будақ бұлт
- Қабат бұлт
- Қара бұлт
Тұман және жауын-шашын
Тұман — жер бетіне жақын ауа қабатында ұсақ су тамшылары (немесе мұз кристалдары) шоғырланғанда пайда болатын табиғат құбылысы.
Жауын-шашын — атмосферадан жерге түсетін су түрлері (мысалы, жаңбыр, қар, бұршақ).
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы назарды шоғырландыру және шаршауды басу.
3) Жаңа білімді бекіту
Негізгі ұғымдарды қайталап, анықтамаларды нақтылау: судың күйлері, бұлт түрлері, тұман және жауын-шашын.
4) Оқулықпен жұмыс
Берілген мәтіндерді оқып, сұрақтарға жауап беріңдер:
- Жер бетіндегі тіршілік үшін судың қандай маңызы бар?
- Судың неше күйі бар? Оларды ата.
- Бұлттың қандай түрлері бар?
- Жауын-шашынның түрлерін ата.
5) Сарамандық жұмыс (тәжірибе)
Тәжірибенің мақсаты — судың тазалануы туралы бастапқы түсінік беру және бақылау дағдысын дамыту.
- 1 Бір парақ қағазды домалатып орап, стақанға салыңыз.
- 2 Оралған қағаздың түбіне қант немесе мақта салыңыз.
- 3 Үстіне лайланған су құйыңыз.
- 4 Стақандағы судың өзгерісін бақылап, «Су қандай болды?» деген сұраққа жауап беріңіз.
- 5 Қорытынды жасаңыз: бақылау нәтижесі судың тазалануы туралы нені көрсетеді?
Ескерту
Тәжірибе кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтаңыз және төгілген суды бірден сүртіңіз.
6) Үй тапсырмасы
Оқулық: 56–57-беттер. Оқу және мазмұндап әңгімелеу.