Қызыл қасқыр
Пәні
Дүниетану
Сабақ түрі
Жаңа сабақ
Сабақтың тақырыбы: Жануарлар әлемін қорғау. Қорықтар
Бұл сабақта оқушылар табиғаттағы тіршілік пен қоршаған ортаға жауапкершілікпен қараудың маңызын түсінеді. Негізгі назар — сирек кездесетін жануарларды қорғау, қорықтардың қызметі және «Қызыл кітаптың» мәні.
Сабақтың мақсаты
- Оқушылардың табиғат, қоршаған орта және тіршілік туралы білімін тереңдету; тақырып мазмұнын меңгерту.
- Танымдық белсенділікті арттыру, ойлау әрекеттерін дамыту.
- Табиғаттағы әрбір тіршілік иесіне қамқорлық жасауға, қорғауға және сүйіспеншілікпен қарауға тәрбиелеу.
Көрнекіліктер мен әдістер
Көрнекілігі
- Жануарлар суреттері
- Қорықтар белгіленген карта
- Мультимедиа
Әдістері
- Сұрақ–жауап
- Пікір алмасу
- Суретпен жұмыс
- Оқулықпен жұмыс
Сабақтың жүру барысы
I. Ұйымдастыру
Оқушылардың назарын сабаққа аудару, психологиялық дайындық жасау.
Психологиялық дайындық (өлең)
Аппақ, аппақ дала,
Аппақ ауыл, қала.
Жапалақтап ақша қар,
Жауе берсін жауа.
Көңіліміз қаласа,
Сыртқа шығып таласа.
Шана теуіп ойнаймыз,
Қыстың күні тамаша.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Үй тапсырмасы бойынша реферат дайындаған оқушылардың жұмысын тыңдау, негізгі ойларын талқылау.
III. Жаңа сабақ
1) Қызығушылықты ояту: сөзжұмбақ
Тақырып: «Табиғат»
- Адамның досы, үй күзетшісі.
- Жыртқыш аң.
- Суда тіршілік ететін жануар.
- Орманда ағаш қуысында тіршілік ететін жануар.
- Қыстап қалатын құстардың бірі.
- Үй құсы.
- Қу, айлакер жануар.
2) Мағынаны тану: кіріспе әңгіме
Табиғатқа адамның әсері ерекше. Қоршаған ортаны ластау, тіршілік ету ортасын тарылту және шектен тыс аулау сияқты әрекеттер көптеген жануарлар мен өсімдіктердің азаюына әкеледі.
Суретпен жұмыс: азайып кеткен жануарлар
Қарақұйрық, қызыл қасқыр, бекіре, ақ дегелек, ұлар, Үстірт арқары.
Қорықтар (іріктеме)
| Қорық атауы | Ашылған жылы |
|---|---|
| Ақсу–Жабағылы | 1926 |
| Алматы | 1931 |
| Наурызым | 1934 |
| Барсакелмес | 1939 |
| Қорғалжын | 1958 |
| Марқакөл | 1976 |
| Үстірт | 1984 |
| Батыс Алтай | 1992 |
| Алакөл | 1998 |
Негізгі ой
Қорықтар табиғи байлықтарды бастапқы қалпына келтіру, келешек ұрпақ үшін сақтау және табиғаттағы өзгерістерді бақылау мақсатында ашылады.
«Қызыл кітап» туралы
«Қызыл кітап» — сирек кездесетін және жойылып кету қаупі бар жануарлар мен өсімдіктерді қорғауға арналған маңызды құжат. Сабақта ондағы жануарлар мысалдарына тоқталып, олардың азаю себептері талқыланады.
IV. Оқулықпен жұмыс
- Мәтінді оқып, мазмұнын түсіндіру.
- Іштей оқыту.
- Оқушыларға тізбектей оқыту және түсініктерін сұрау.
V. Топтастыру
Әр топ өздері білетін және есте сақтаған қорықтардың атауларын топтастырып жазады, кейін қысқаша таныстырады.
VI. Дәптермен жұмыс: «Кім білгіш?» ойыны
Берілген жануарлардың ішінен «Қызыл кітапқа» енгендерін теріп жаз.
VII. Ой толғаныс: сұрақ–жауап
- Өсімдіктер мен жануарлар түрлері неге азайып бара жатыр? Адам әсеріне нақты мысалдар келтір.
- Өсімдік пен жануарлар әлемін сақтап, қорғауға қатысты халқымыздың салт-дәстүрлері туралы әңгімеле. Мемлекеттік қорықтарды атап, олардың қызметін түсіндір.
VIII. Қорытынды
Сабақ соңында оқушылар қорықтардың табиғатты сақтаудағы рөлін, сирек жануарларды қорғаудың маңызын және әр адамның табиғатқа жауапкершілікпен қарауы қажет екенін тұжырымдайды.
IX. Бағалау
Оқушылардың белсенділігі, жауаптарының дәлдігі, топтық жұмысқа қатысуы және тапсырмаларды орындау сапасы бойынша бағалау жүргізіледі.
X. Үй тапсырмасы
- Тақырыпты оқулықтан оқып, мазмұндау.
- «Жануарларды қорғау үшін мен не істей аламын?» тақырыбында қысқа ойтолғау жазу.