Қазақша рефераттар

EXCEL ПРОГРАММАСЫН ПАЙДАЛАНУ

Excel электрондық кестесі мәліметтер базасы режимінде жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Әрине, оның мүмкіндіктері арнайы мәліметтер базасы жүйелеріне қарағанда шектеулілеу, дегенмен көптеген практикалық тапсырмаларды орындауға болады. Бұл материалда мәліметтер базасынан әртүрлі критерийлер бойынша қажетті ақпаратты іздеу және жазбаларды сұрыптау мен сүзгілеуді қарастырамыз.

Мысалға қолданылатын деректер

Түсіндіру үшін Күн жүйесінің планеталары туралы мәліметтерді кестеге енгізіп, оны Excel файлы ретінде сақтаймыз.

Өлшем бірліктері

  • Орбита бойынша айналу периоды — жер жылымен өлшенеді
  • Күннен арақашықтығы — млн км
  • Экваторлық диаметрі — мың км
  • Массасы — ×1024 кг

Негізгі мақсат

Кестеден критерийлер (айрықша белгілер) бойынша керекті жазбаларды тауып, нәтижені экранда көрсету немесе басқа аймаққа көшіру.

Негізгі әрекеттер: іздеу, сүзгілеу, сұрыптау.

Мәліметтер базасының негізгі ұғымдары

Кестенің A2:F12 аймағын мәліметтер базасы ретінде қарастыруға болады. Мұнда:

Өрістер мен жазбалар

  • Бағандар (A–F) — өрістер
  • Жолдар (3–12) — жазбалар

Құрылымға қойылатын талаптар

  • Бірінші қатарда қайталанбайтын өріс атаулары орналасуы керек
  • Кестеде бос қатарлар болмауы тиіс
  • Әр өрістегі мәлімет біртекті болуы тиіс (тек сан немесе тек мәтін)

Кез келген мәліметтер базасымен орындалатын негізгі жұмыс — белгілі бір критерийлерге сүйеніп қажетті ақпаратты іздеп табу.

Мәліметтерді сүзгіден өткізу

Excel-дегі Деректер (Data) → Сүзгі (Filter) командалары қажетті жазбаларды сүзгіден өткізуге мүмкіндік береді. Сүзгілеудің екі негізгі түрі бар:

Автосүзгі (AutoFilter)

Өріс атауларының жанында ашылмалы тізімдер пайда болып, жылдам сүзгілеуге ыңғайлы.

Күшейтілген сүзгі (Advanced Filter)

Критерийлерді бөлек аймақта беріп, нәтижені басқа жерге көшіруге мүмкіндік береді.

Автосүзгіні пайдалану

  1. 1 Курсорды мәліметтер базасы орналасқан аймаққа апарып, кестені (немесе оның ішіндегі бір ұяшықты) таңдаңыз.
  2. 2 Деректер → Сүзгі → Автосүзгі командаларын орындаңыз. Өріс атауларының жанында төмен бағытталған батырмалар пайда болады.
  3. 3 Әр батырма арқылы сүзгі критерийлерін беріңіз: Барлығы — сүзгіні қолданбайды, ал Баптау — нақты шарттарды енгізуге арналған.

Мысал: шарт арқылы іздеу

Автосүзгіні пайдаланып, атауы «К» немесе «Ю» әрпінен басталатын және массасы 600 × 1024 кг-нан кем емес планеталарды табайық.

Планета өрісі үшін

Баптау бөлімінде мына критерийлерді енгізіңіз:

=К*
НЕМЕСЕ
=Ю*

ОК батырмасын басқаннан кейін тізімде осы шартқа сай жазбалар қалады.

Масса өрісі үшін

Кейін Масса өрісінен Баптау тармағын таңдап, мысалы, қосымша критерий енгізсеңіз:

<2000

Нәтижеде тізімде шарттарға сәйкес келетін жазбалар ғана қалады (мысалы, Юпитер).

Бастапқы мәліметтерді қайта көрсету үшін: Деректер → Сүзгі → Бәрін көрсету

Күшейтілген сүзгі (Advanced Filter) арқылы орындау

Күшейтілген сүзгіні қолдану үшін алдын ала үш аймақты дайындау қажет. Үш аймақта да өріс атаулары бірдей және дәл сәйкес болуы тиіс.

1) Тізім аралығы

Мәліметтер базасының аймағы, мысалы: A2:F12

2) Критерийлер аралығы

Сүзгі шарттары енгізілетін аймақ, мысалы: A14:F15

3) Нәтиже аралығы

Сүзгі нәтижелері шығатын аймақ, мысалы: A17:F21

Қадамдар

  1. 1 Деректер → Сүзгі → Кеңейтілген сүзгі командасын таңдаңыз.
  2. 2 Сұхбат терезесінде тізім, критерий және нәтиже аралықтарының координаттарын көрсетіңіз.
  3. 3 Нәтижені басқа жерге шығару үшін «Нәтижені басқа орынға көшіру» тармағын белгілеңіз.

Мысал: екі шартты бір уақытта қолдану

Күшейтілген сүзгі арқылы айналу периоды 30 жылдан асатын және серіктер саны кемінде 2 болатын планеталарды табайық.

Критерийлерді жазу

Период >30
Серіктер саны >=2

Нәтижені шығару

Команданы орындағаннан кейін нәтижені көрсететін аймақ ретінде, мысалы, A17:F21 диапазонын тексеріп, ОК батырмасын басыңыз.