Ұлы Дала елінің дарабоздарыРАҚЫМЖАН ҚОШҚАРБАЕВРақымжан Қошқарбаевтың Ұлы Отан соғысында жасаған ерлігі баршаға аян

Ұлы Дала елінің дарабозы — Рақымжан Қошқарбаев

Рақымжан Қошқарбаевтың Ұлы Отан соғысындағы ерлігі баршаға мәлім. Ол Берлинде Рейхстаг үстіне Қызыл Туды алғашқылардың бірі болып тікті. Бұл — тарихи жадта қалған, ұлт рухын көтерген оқиға.

Балалық шағы: тағдырдың ауыр сынақтары

Болашақ батыр Ақмола облысының Астанаға жақын орналасқан Тайтөбе ауылының маңындағы қыстақта дүниеге келді. Алайда оның балалық шағы тым ауыр өтті: төрт жасында анасынан айырылды, ал әкесі жалған саяси айыппен сотталып, ГУЛАГ лагерьлерінде жазасын өтеді.

Рақымжан Тайтөбе балалар үйінде тәрбиеленді. Туыстың қамқорлығын көрмей өсті; ананың мейірімі мен әкенің қорғанын сезіну бұйырмады. Жатақханада тұрды, асханадан тамақтанды, бір үлгіде тігілген арнаулы киім киді. Бұл орта оны ерте есейтті әрі тәртіпке, төзімге үйретті.

Білім жолы және алғашқы шынығу

Жеті жылдық мектепті аяқтағаннан кейін ол Балқаш қаласындағы фабрика-зауыт училищесіне (ФЗУ) жіберілді. Өмірі мен ФЗУ туралы Қошқарбаев кейін өзінің «Штурм» атты кітабында кеңінен баяндаған.

Жартылай әскери тәртіп пен қатаң шынығу оны үлкен сынға дайындады. 1942 жылы, 18 жасында, ол әскер қатарына алынды.

Офицерлік училище: жауапкершілікке бастар кезең

1943 жылдың жазында полктен офицерлік училищеде оқуға сержанттардың бір тобы іріктелді. Рақымжан сол топқа өтіп, Тамбовтан көшіріліп, Фрунзе қаласында орналасқан училищеге келді.

Ол училищенің қоғамдық өміріне белсене араласып, партия мүшелігіне кандидат болып қабылданды. Бұл рәсім салтанатты түрде өтіп, оның адалдығы, ынтасы, әскери және дене даярлығы атап көрсетілді. 1944 жылдың қазан айында училищені тәмамдап, кіші лейтенант шенін алды.

Майданға келуі және Берлинге дейінгі жол

Р. Қошқарбаев 1944 жылғы қараша айының ортасында 1-Беларусь майданының 3-пәрменді армиясына келіп жетті. Армия штабы Брест маңындағы Седле стансасына орналасқан еді.

Оның майдандағы ерлігі мерзімді баспасөзде және көркем әдебиетте жан-жақты жазылды. Берлин үшін шайқаста Қошқарбаев взводымен алдыңғы шепте жүріп, Шпрее өзеніне — соңғы сулы бөгетке және Король алаңына — стратегиялық маңызды нысанға алғашқылардың бірі болып жетті.

Рейхстагқа ту тігу: 360 метрлік мәңгілік қадам

Гитлер үйінде барлау взводының командирі, лейтенант Қошқарбаевқа Рейхстагқа Қызыл Туды тігу туралы тарихи жауынгерлік бұйрық берілді. Туды оған батальон командирі Давыдов пен саяси жетекші Васильченко тапсырды.

Гитлер үйі мен Рейхстагтың арасы бар болғаны 360 метр еді. Бірақ бұл — жан-жағынан оқ жаудырылған ашық алаң. Қошқарбаев солдаттарымен бірге оқ астында жерге жабыса еңбектеп, 7 сағат бойы алға жылжыды.

Бұл хабар әскери бөлімдерге тез тарады және баспасөзде кеңінен жарияланды. Батырдың келбеті бұрынғыдай жинақы, тік тұлғалы еді. Омырауындағы жауынгерлік Қызыл Ту ордені, І дәрежелі Отан соғысы ордені, «Берлинді алғаны үшін», «Варшаваны азат еткені үшін» медальдары оның майдан жолын айғақтады. Жауынгерлік Қызыл Ту ордені Рейхстагқа ту тіккені үшін берілді.

Ерен ерліктің мойындалуы

Рақымжан Қошқарбаев 1988 жылы дүниеден өтті. Ал «Халық қаһарманы» атағы оған 2001 жылы берілді. Марапатты табыстау рәсіміне батырдың жары Рахила, қызы Әлия және майдандас досы Ж. Жанасов шақырылды.

Награданы тапсыру кезінде Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Р. Қошқарбаевтың ерлігіне жоғары баға беріп, оның тәрбиелік әрі патриоттық маңызын атап өтті.