Қазақша рефераттар

Мәтіндік құжатты форматтау

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • MS Word-та құжатты форматтау туралы толық түсінік беру.
  • Мәтінді немесе үзінділерді ерекшелеу тәсілдерін үйрету.
  • Негізгі форматтау режимдерін қолдану: символдарды форматтау, мәтінді туралау, жоларалық интервал, тасымалдауды орналастыру.

Дамытушылық

  • Оқушылардың компьютерге қызығушылығын арттыру.
  • Ойлау қабілетін және танымдық белсенділігін дамыту.
  • Компьютермен жұмыс істеу дағдыларын жетілдіру және алған білімді тәжірибеде қолдануға бағыттау.

Тәрбиелік

  • MS Word-та мәтінді сауатты теруге баулу.
  • Жүйелілікке, еңбекқорлыққа, іскерлікке, ұқыптылық пен жылдамдыққа тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу.
  • Оқушыларды түгелдеу.
  • Сыныпты тыныштандырып, назарды сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Бағалау: ұсынылған 5 тапсырманың әр дұрыс жауабына 5 ұпай.

Электронды оқулық көмегімен үйге берілген тапсырмалардың орындалуы тексеріледі.

Сұрақтар

  1. 1.Microsoft Word бағдарламасын іске қосыңыз.
  2. 2.Ерекшеленген аймақтағы мәтінді көшіріп алып, оны сақтаңыз.
  3. 3.Microsoft Word құжаты терезесі элементтерінің атауларын сызбаға енгізіңіз.
  4. 4.Word құжатын ашыңыз.
  5. 5.Стандартты құралдар тақтасынан төмендегі амалдарға сәйкес батырмаларды көрсетіңіз.
  • Мәтін үзіндісін көшіру
  • Емле ережелерін тексеру параметрлерін баптау
  • Ағымдағы құжатты сақтау
  • Аралық сақтағыштан мәтін үзіндісін кірістіру
  • Жаңа құжат жасау
  • Мәтін үзіндісін қиып алу
  • Сақталған құжатты ашу
  • Соңғы әрекетті болдырмау
  • Мәтінді газет бағандарына бөлу

III. Жаңа сабақты түсіндіру

XXI ғасыр — жаңа ақпараттық технологиялар ғасыры. Қазіргі кезде компьютер адам өмірінің барлық саласына кеңінен енгізілді. Сондықтан оқушылардың негізгі міндеті — өмірге икемді, заман ағымына сай ілесе алатын азамат болып қалыптасу. Соның бір жолы — компьютер тілін үйрену. Компьютерді білу — екінші сауаттылық.

Мәтін теріліп, өңделіп болғаннан кейін пішімдеу (форматтау), яғни рәсімдеуді өзгерту орындалады. Пішімдеу — мәтіндік құжатты рәсімдеуге арналған әртүрлі әрекеттер жиынтығы.

Пішімдеуді құжатты құруға дейін де, құжат дайын болғаннан кейін де орындауға болады.

Пішімдеу арқылы не істей аламыз?

  • Әртүрлі қаріптерді пайдалану.
  • Жұмыс өрісінің шекараларын (сол, оң, жоғары, төмен) баптау.
  • Беттегі мәтінді туралау.
  • Жоларалық интервалды орнату және өзгерту.
  • Мәтінді бағандарға бөлу.
  • Мәтін жиектеуінің әртүрлі типтерін қолдану.
  • Тізімдер, құйма (заливка) және басқа да элементтерді баптау.

Қандай құралдар қолданылады?

  • Аспаптар панеліндегі батырмалар
  • Мәзір (menu) командалары
  • Пернелердің арнайы комбинациялары

Қай бөліктерге қолданылады?

Пішімдеу операцияларын бүкіл мәтінге де, мәтіннің бөлек бөліктеріне де қолдануға болады: символ, сөз, жол, абзац, бөлім, бет.

Ол үшін ең алдымен пішімделетін бөлікті белгілеу қажет.

Пішімдеу панеліндегі негізгі мүмкіндіктер

  • Стиль
  • Қаріп (шрифт)
  • Қаріп өлшемі
  • Жартылай қалың
  • Курсив
  • Асты сызылған
  • Туралау: сол жақ / орта / оң жақ / ені бойынша
  • Нөмірлеу және маркер
  • Түспен бояу (заливка)
  • Қаріп түсі

Бірнеше баптауды бірден өзгерту үшін: Формат мәзірі → Шрифт командасы.

Жылдам батырмалар

  • Bold — жартылай қалың
  • Italic — курсив
  • Underline — асты сызылған

Пернелер комбинациялары

Комбинация Әрекет
Ctrl + I Курсив
Ctrl + U Асты сызылған
Ctrl + B Жартылай қалың
Ctrl + E Ортаға туралау
Ctrl + L Сол жақ шеті бойынша туралау
Ctrl + R Оң жақ шеті бойынша туралау
Ctrl + J Ені бойынша (екі жақ шетінен) туралау

IV. Практикалық бөлім

Дұрыс орындаған әр топқа 20 ұпай.

Компьютерге отырмас бұрын электронды есептеуіш машиналарымен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік ережелерін еске түсіреміз.

Тапсырма №1 — Ерекшелеу және символ пішімдеуі

Жартылай қалың · курсив · асты сызу
  1. 1.Мәтінді теріңіз. Бірінші сөйлемнің бірінші сөзін жартылай қалың етіңіз, екінші сөйлемнің екінші сөзін курсив етіңіз, үшінші сөйлемнің үшінші сөзін астын сызыңыз.

Жаңылтпаш — қазақ ауыз әдебиетінің шағын жанры.

Жаңылтпаш ойын-сауыққа жиналған жұртты күлдіру, жас ұрпақтың тілін ұстартып, әртүрлі сөзді шапшаң айтуға үйрету мақсатымен пайда болған.

Жаңылтпаштың сөздері адамды жаңылдыратындай қиын, көбінесе ұяң және қатаң дауыссыз дыбыстардан құралады, қара сөз немесе өлең түрінде келеді.

Тапсырма №2 — Туралау (Alignment)

Сол · оң · орта · ені бойынша
  1. 1.Берілген мәтінді теріп, көшіріп төрт рет жазыңыз. Туралау әрекеттерін орындаңыз: сол жақ, оң жақ, ортаға, ені бойынша.

Жаңылтпаш — қазақ ауыз әдебиетінің шағын жанры.

Жаңылтпаш ойын-сауыққа жиналған жұртты күлдіру, жас ұрпақтың тілін ұстартып, әртүрлі сөзді шапшаң айтуға үйрету мақсатымен пайда болған.

Жаңылтпаштың сөздері адамды жаңылдыратындай қиын, көбінесе ұяң және қатаң дауыссыз дыбыстардан құралады, қара сөз немесе өлең түрінде келеді.

Тапсырма №3 — Жоларалық интервал

Интервал: 2,0
  1. 1.Мәтінді теріп, жоларалық интервалды 2,0 етіп орнатыңыз.
  • Алтын емле белбеу — алтын шапқан, әшекейленген белбеу.
  • Берен белбеу — қымбат металдан жасалған белбеу.
  • Гауһар кәмәр — гауһармен сәнденген белбеу.
  • Зер белбеу — алтынмен әшекейленген белбеу.
  • Қамар белбеу — зерлі, әшекейлі белбеу.

Тапсырма №4 — Қаріп атауы мен өлшемі

Font family · font size
  1. 1.Мәтінді теріп, қаріптің атауын және өлшемін өзгертіңіз.

Қамаштан көріп қалашты,

Қалашқа Жарас таласты.

Бөлінсін десең қалаш тең,

Таласпа Жарас Қамашпен.

Тапсырма №5 — Құжатты сақтау

Save As
  1. 1.А. Құнанбаевтың «Ғылым таппай мақтанба» өлеңін теріп, «Абай» атауымен сақтаңыз.

Ғылым таппай мақтанба,

Орын таппай баптанба.

Құмарланып шаттанба,

Ойнап босқа күлуге.

Тапсырма №6 — Анимация (Фейерверк)

Format → Font → Animation
  1. 1.Мәтіндегі «Жаңылтпаш» сөздерін ерекшелеп, Формат → Шрифт терезесіндегі Анимация қойындысынан «Фейерверк» әсерін таңдаңыз.

Жаңылтпаш — қазақ ауыз әдебиетінің шағын жанры.

Жаңылтпаш ойын-сауыққа жиналған жұртты күлдіру, жас ұрпақтың тілін ұстартып, әртүрлі сөзді шапшаң айтуға үйрету мақсатымен пайда болған.

Жаңылтпаштың сөздері адамды жаңылдыратындай қиын, көбінесе ұяң және қатаң дауыссыз дыбыстардан құралады, қара сөз немесе өлең түрінде келеді.

Тапсырма №7 — Түс (Color) арқылы ерекшелеу

Highlight · Font color
  1. 1.Мәтінді теріп жазыңыз. «Пішімдеу» сөзін түрлі түспен ерекшелеңіз және екінші сөйлемнің қаріп түсін қызыл етіп өзгертіңіз.

Пішімдеу — мәтіндік құжаттарды рәсімдеу бойынша жүргізілетін әртүрлі әрекеттерді айтады.

Құжатқа пішімдеуді құжатты құрғанға дейін де, сол сияқты одан кейін де жүргізуге болады.

Тапсырма №8 — Анимация (Мерцание)

Format → Font → Animation
  1. 1.Мәтіндегі сөздерді ерекшелеп, Формат → Шрифт терезесіндегі Анимация қойындысынан «Мерцание» әсерін таңдаңыз.

Ғылым таппай мақтанба,

Орын таппай баптанба.

Құмарланып шаттанба,

Ойнап босқа күлуге.

Тапсырма №9 — Маркерленген тізім

Bullets
  1. 1.Мәтінді маркер қойып теріп жазыңыз.
  • Алтын емле белбеу — алтын шапқан, әшекейленген белбеу.
  • Берен белбеу — қымбат металдан жасалған белбеу.
  • Гауһар кәмәр — гауһармен сәнденген белбеу.
  • Зер белбеу — алтынмен әшекейленген белбеу.
  • Қамар белбеу — зерлі, әшекейлі белбеу.

V. Бекіту: «Кім білгір?» ойыны

Ойын үш кезеңнен тұрады. Әр дұрыс жауап 5 ұпаймен бағаланып, нәтижесі бағалау кестесіне енгізіледі.

1) Сиқырлы шарлар

Негізгі ұғымдарды жылдам қайталау.

2) Тосын сұрақтар

Қолдану дағдыларын тексеру.

3) Жұмбақты шешу

Логикалық ойлауды дамыту.

VI. Қорытынды: БҮҮ стратегиясы (СТО)

Не білемін

Форматтаудың негізгі ұғымдары мен құралдары.

Не үйрендім

Мәтінді белгілеу, қаріп пен туралауды баптау, интервал орнату, тізім жасау.

Не үйренгім келеді

Күрделі пішімдеу: стильдер, бөлімдер, колонтитулдар және шаблондар.

VII. Бағалау

Сабаққа белсене қатысқан оқушылар мадақталып, жинаған ұпай саны бойынша бағаланады.

VIII. Үй тапсырмасы

§ 7.4 — «Мәтіндік құжатты форматтау»

Практикалық тапсырмалар

  • №1 — мәтінді теріп, бірінші сөйлемнің бірінші сөзін жартылай қалың, екінші сөйлемнің екінші сөзін курсив, үшінші сөйлемнің үшінші сөзін асты сызылған етіп орындаңыз.
  • №2 — мәтінді төрт рет көшіріп жазып, туралауды (сол, оң, орта, ені бойынша) қолданыңыз.
  • №3 — жоларалық интервалды 2,0 етіп орнатыңыз.
  • №4 — қаріптің атауын және өлшемін өзгертіңіз.
  • №5 — «Ғылым таппай мақтанба» өлеңін теріп, «Абай» атауымен сақтаңыз.
  • №6 — «Жаңылтпаш» сөздерін белгілеп, Анимациядан «Фейерверк» әсерін таңдаңыз.
  • №7 — «Пішімдеу» сөзін түрлі түспен ерекшелеп, екінші сөйлемнің қаріп түсін қызыл етіңіз.
  • №8 — Анимациядан «Мерцание» әсерін қолданыңыз.
  • №9 — мәтінді маркерленген тізім түрінде теріңіз.