Мектеп тілшісі
Кештің мақсаты
Бұл әдеби-музыкалық кештің негізгі мақсаты — оқушыларды жерлес ақынның шығармашылығымен таныстыру, кіші буынға патриоттық рух дарыту және адамгершілік қасиеттерге баулу. Ақынның өлеңдері арқылы халыққа, ана тілге, Отанға деген сүйіспеншілік сезімдерін ояту көзделеді.
Өткізілетін орны
Мектептің акт залы
Шақырылған қонақтар
Ақын М. М. Қанғожин, оқушылар, мектеп әкімшілігі, мұғалімдер
Көрнекілік және техникалық құралдар
- Видеобейне, аудиоаппаратура
- Ақын портреті, слайдтар
- Кітап көрмесі, ақын туралы жазылған пікірлер
- Техникалық құрал-жабдықтар
Кештің барысы
Кеш І. М. Қанғожин туралы видеобейнеден басталады: залдың шамы сөніп, көрерменге бейнематериал ұсынылады. Одан кейін жүргізушілер қонақтарды қарсы алып, кештің мазмұны мен мақсатын таныстырады.
Жүргізушілердің құттықтауы
1 жүргізуші: Қазақстанның халық ақыны, жазушысы Мүтәллап Мұхамадиұлының шығармашылығына арналған «Көркем сөздің жұлдызы» атты әдеби- сазды кешімізге қош келдіңіздер!
2 жүргізуші: Бүгінгі іс-шарамыздың мақсаты — оқушыларымызды жерлес ақынымыздың шығармашылығымен таныстырып, кіші буынға патриоттық рух беріп, адамгершілік қасиеттерге баулу.
1 жүргізуші: Олай болса, Мүтәллап Мұхамадиұлы бүгін бізде қонақта. Аға, сізді сахнаға шақырамыз. Төрлетіңіз!
Ақын туралы қысқаша дерек
- Қазақстан Жазушылар және Журналистер одағының мүшесі
- Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қызметкері
- Солтүстік Қазақстан облыстық Қазақ тілі қоғамының алғашқы төрағасы
- Бүкілодақтық және республикалық телебайқаулардың жеңімпазы
- Республикалық Мағжан Жұмабаев өнер фестивалінің жүлдегері
- Солтүстік Қазақстан облысы мен Есіл ауданының құрметті азаматы
- Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты
- М. Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің профессоры
Көпұлтты мектеп — бір шаңырақ
Жүргізушілер мектептің ерекшелігін атап өтеді: бір шаңырақ астында оннан астам ұлт өкілінің балалары білім алады. Олар өз ана тілдерімен қатар қазақ тілін де меңгеріп, татулық пен сыйластықты үлгі етеді. Бұл сәтте оқушылар өз тілдерінде амандасып, ортақ құндылықтың — бірліктің маңызын көрсетеді.
Туған жерден басталған жыр
Мүтәллап Мұхамадиұлы 1937 жылы Ленин ауданындағы Қарағаш ауылында дүниеге келген. Ақ қайыңды ормандар арасындағы сол өлке ақын жырларына көркем арқау болды. Алғашқы өлеңдер жинағын «Ақ қайыңдар аралы» деп атауы да туған жер табиғатымен астасып жатқанын аңғартады.
Өнер нөмірлері
- «Пиала» биі
- Ринат (10 «А», татар бөлімі) — «Қарағаш» өлеңі (Қарағаш туралы видеобейнемен)
Сұхбат: мектеп тілшісінің сауалдары
Кеш барысында мектептің «Мектеп хабаршысы» газетінің тілшісі (11-сынып оқушысы) ақынмен сұхбат жүргізеді. Ол болашақта журналист болуды армандайтынын айтып, ақынның телестудиядағы редакторлық тәжірибесін үлгі тұтады.
Сұрақ 1
Қарапайым трактор тіркеушісінен бүгінгі дәрежеге жетудің сыры неде?
Ақынның жауабы
(Бұл бөлімде ақынның жауабы кеш барысында тыңдалады.)
Сахналық оқу
Саша (9 «Б», кәріс бөлімі) — «Қариялар» өлеңі.
Бұл сәтте ақынның өмір жолы — ұрпаққа өнеге, еңбекқорлық пен табандылықтың үлгісі ретінде айқындалады.
Отбасы — арқау, адамдық — өзек
«Отан отбасынан басталады» деген оймен жүргізушілер ақынның тұлғасын тек ақын-жыршы ретінде емес, Зүбәйра апайдың өмірлік серігі, екі ұл мен бір қыздың ардақты әкесі, немерелеріне ақыл айтқан дана ата ретінде де таныстырады.
Осы бөлімде жас мұғалім Самал Мұқамадияқызы домбыраның сүйемелдеуімен ақынға арнауын ұсынады.
Ақынға арнау
Кештің әсерлі тұстарының бірі — ұстаздың ақынға арнаған толғауы. Арнау жолдары еңбектің қадірін, ел алдындағы жауапкершілікті және рухани мұраның мәңгілігін айқындай түседі.
Самал Мұқамадияқызының арнауы (үзінді толық)
Қош келдің, қадірменді ұлы аға,
Еңбектерің танылды ғой баршаға!
Қарапайым қазағымның баласы,
Қамын баққан халқымның ұлы тұлға!
Толғауымды өзіңе мен арнадым,
Көк аспанға қыран құстай самғадым.
Қас-қағым сәтте шабытым оянса да,
Мүтәллаптай ұлы ақын бола алмаймын.
Қуанған да, жылаған да күйің бар,
Тіл кесіліп, сөз жетпеген сәтің бар.
Әлемнің де тынысын тыңдай алдың,
Күйінішің, сүйінішің — жырың бар.
Арнауларың алаштың баласы үшін,
Мүтәллаптай Мағжанды кім жырласын?
Ащы жырды рухына бағыштадың,
Жайлы жатып, топырағы торқа болсын.
Өмірге сендей ақын келе бермес,
Қалмапты өзіңе бағындырар еш белес.
Қазіргінің Мағжаны сен боласың,
Ғасыр өтсін, мың өтсін — атың өшпес.
Солтүстік туған жерім — тамған қаным,
Кетпей қойды-ау, шала қазақ атанғаным.
Ғабең, Сәбең, Мүтәллаппен дәлелдеймін:
Нағыз қазақ жағасында Есілдің.
Үлесің мол, Қызылжарды қазақ қылдың,
Итжеккенде қазақтарым татар болдың.
Бәйге, көкпар, айтысыңда алыптың,
Асқақтатып тарихыңды қайтардың.
Аманатын қалдырған ұрпақ үшін,
Паш етеміз, қол соғамыз біздер бүгін.
Өскелең кіші буын біле жүрсін,
Орны ерекше Мүтәллаптың біздер үшін.
Мағжан мұрасы және тіл тағдыры
Сұрақ 2
«Көргендерім — көңілге түйгендерім» еңбегіңізде Нұрсұлтан Әбішұлымен жүзбе-жүз кездесіп, сұхбаттасқаныңыз айтылады. Сол кездесуден қандай әсер алдыңыз?
Ақынның жауабы
(Ақынның жауабы кеш барысында тыңдалады.)
Осы бөлімде Магас (10 «Б», ингуш бөлімі) ақынның Президентке арналған өлеңін оқиды.
Сұрақ 3
Алаштың ұлы Мағжанға көптеген ой-толғауларыңызды арнадыңыз. Оқырманға «Менің Мағжаным» атты жаңа кітабыңызды ұсынып, ақын мұрасын жинақтап шығардыңыз. Туған ауылыңызда Мағжанға арналған той да өткіздіңіз. Осы жайында айтып өтсеңіз.
Ақынның жауабы
(Ақынның жауабы кеш барысында тыңдалады.)
Вилен (9 «Б», армян бөлімі) Мағжанға арналған толғауды орындайды.
Ән шашу
Қазақ тілін қадірлетіп, көпұлтты ортада қазақша сөйлетіп жүрген тіл жанашыр ұстаздар да кешке өз үлесін қосады. Мағжанның сөзіне жазылған «Сүйемін» әні орындалады (Гүлнәз Сапарқызы, Жадыра Жандосқызы, Жанна Жансерікқызы).
Сұрақ 4
Мемлекеттік тіл мен еліміздің тәуелсіздігі: осы екі ұғымның байланысы неде?
Ақынның жауабы
(Ақынның жауабы кеш барысында тыңдалады.)
Көрініс және болашаққа үндеу
Ақынның жауабынан кейін баяу композиция қосылып, оқушылар сахналық көрініс ұсынады: белорус бөлімінің «Тәуелсіздік таңы» көрінісі. Бұл бөлім тәуелсіздік құндылығының көркем бейнесіне айналып, көрерменге ой салады.
Шағын орталықтың құттықтауы
Кештің келесі әсерлі сәті — мектеп жанындағы шағын орталықтың кішкентай бүлдіршіндерінің сахнаға шығуы. Олар өздерінің егемен, тәуелсіз, көпұлтты мемлекетте өмір сүретінін мақтанышпен айтып, тіл, дін, тарихты сақтауға ұмтылатынын жеткізеді.
«Біз — жас қырандар — еліміздің тілін, дінін, тарихын сақтауға тырысамыз. Біз — сіздердің үміттеріңізді ақтаймыз».
Финал және алғыс
Патриоттық рухты айқындайтын тағы бір туынды — Мүтәллап Қанғожиннің «Қызылжарым жаңа ғасыр көшінде» толғауы. Осы өлеңге жас сазгер Сенкебаев ән жазып, финалда мұғалімдер мен оқушылар бірлесе орындайды.
Қорытынды сөз
2 жүргізуші: Қазақстанның халық ақыны, жазушысы Мүтәллап Мұхамадиұлының шығармашылығына арналған кешіміз мәресіне жетті.
1 жүргізуші: Құрметті Мүтәллап ата, біз үшін уақыт тауып, әңгімелесіп, сұрақтарымызға жауап бергеніңізге мың алғыс! Жүз жасаңыз!
Бата сұрау
Кеш соңында жүргізушілер ақыннан мектептің өнерлі оқушыларына ақ батасын беруін өтінеді. Бұл — рухани сабақтастықты айқындайтын, кештің ең ізгі түйіні.