Қазақша рефераттар

Бекіту тапсырмалары. Үйге тапсырма

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақтың тақырыбы
Қуат (презентациямен)
Сабақтың түрі
Саяхат-сабақ
Әдіс-тәсілдер
Сұрақ-жауап, баяндау, кестемен жұмыс, тест тапсырмалары және т.б.
Көрнекіліктер
Техникалық құралдар, кестелер, слайдтар, ғаламшарлар суреттері

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Қуат ұғымын түсіндіру, формуласын қорыту және есептер шығаруда қолдануды үйрету.

Дамытушылық

Оқушылардың белсенді жұмыс істеу қабілеттерін дамыту, білімін тереңдету, техникалық құралдарды пайдалану арқылы қызығушылығын арттыру.

Тәрбиелік

Ұйымшылдыққа, шапшаңдыққа, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.

Сабақтың құрылымы

  1. 1 Ұйымдастыру
  2. 2 Үй тапсырмасын сұрау
  3. 3 Жаңа сабақ
  4. 4 Бекіту тапсырмалары
  5. 5 Үйге тапсырма
  6. 6 Бағалау

Саяхаттың басталуы: Байқоңырдан ұшу

Сабақ оқушылармен амандасудан, түгендеуден, сыныптың сабаққа дайындығы мен тазалығын тексеруден басталады. Одан кейін психологиялық тренинг өткізіледі: оқушылар бір-біріне жақсы тілектер айтады.

Бүгін біз әуе кеңістігінде «Физика әлемін» шарлап, ғаламшарларға саяхат жасаймыз. Ғаламшарларды атайық: Меркурий, Шолпан, Жер, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун, Плутон.

Зымыранды Қазақстандағы ғарыш айлағы — Байқоңырдан ұшырамыз. Зымыранды іске қосу үшін төрт «алау отына» жазылған сұрақтарға жауап береміз:

  • 1) Паскаль заңы қалай аталады?
  • 2) Архимед заңы қалай тұжырымдалады?
  • 3) Қалыпты атмосфералық қысым дегеніміз не?
  • 4) Беттік керілу күші деген не?

1-ғаламшар: Меркурий — үй тапсырмасын тексеру

Меркурий — Күнге ең жақын орналасқан, өте баяу айналатын ғаламшар. Қазақша атауы: Болпан немесе Кіші Шолпан. Бұл ғаламшар үй тапсырмасын тест арқылы тексеруді ұсынады.

Тест сұрақтары

  1. 1) Механикалық жұмыстың формуласын тап.

    • A = v · s
    • A = F · s
    • A = v · t
    • A = F · t

  2. 2) Жұмыстың өлшем бірлігі қалай аталады?

    • Джоуль
    • Ньютон
    • Паскаль
    • Метр

  3. 3) 1 мкДж-та қанша джоуль бар?

    • 106 Дж
    • 10−5 Дж
    • 10−6 Дж
    • 105 Дж

  4. 4) Механикалық жұмысты қандай әріппен белгілейді?

    • F
    • P
    • v
    • A

  5. 5) Механикалық жұмыстың дұрыс анықтамасын таңда.

    • Дене орын ауыстырғанда күштің атқарған жұмысы
    • Ауырлық күші әрекет ететін дененің жұмысы
    • Күш орын ауыстырғанда атқаратын жұмыс
    • Дененің уақыт бірлігінде өткен жолы

Сыйлық сөз: Меркурий бізге «Тәуелсіз» сөзін сыйлайды.

2-ғаламшар: Шолпан — сөзжұмбақ және жаңа тақырып

Шолпан — өз осінен көптеген ғаламшарларға кері бағытта айналатын, ең жарық ғаламшарлардың бірі. Бұл бекетте оқушылар сөзжұмбақ шешеді. Ерекше торкөзден «қуат» сөзі шығады. Демек, бүгінгі жаңа тақырып — Қуат.

Сөзжұмбақ сұрақтары

  1. 1) Белгілі бір бетке түсетін күш әрекетінің нәтижесін сипаттайтын шама.
  2. 2) F = kx — қандай заңның формуласы?
  3. 3) Дене пішінінің немесе өлшемінің өзгеруі.
  4. 4) Атмосфералық қысымды өлшеуге арналған құрал.

Қуат бойынша тірек формулалар мен түрлендірулер

Негізгі формула: N = A / t

Осыдан: A = N · t

Өлшем бірлік сәйкестігі: 1 Вт = 1 Дж / 1 с

Бірліктерді түрлендіру:

  • 1 кВт = 1000 Вт = 103 Вт
  • 1 мВт = 0,001 Вт = 10−3 Вт
  • 1 мкВт = 0,000001 Вт = 10−6 Вт

Сыйлық сөз: Шолпан бізге «Ел» сөзін сыйлайды.

3-ғаламшар: Марс — оқулықпен жұмыс

Марс — Жерден шамамен екі есе кіші ғаламшар. Қазақша атауы: Аңырақай немесе Қызыл жұлдыз. Күнді 687 тәулікте айналып өтеді. Тапсырма: оқулықпен жұмыс, 36-жаттығу, №2.

Есеп (36-жаттығу, №2)

Берілгені

  • N = 30 Вт
  • t = 10 мин = 600 с

Шешуі

A = N · t = 30 · 600 = 18000 Дж = 18 кДж

Сыйлық сөз: Марс бізге «Тірегі» сөзін сыйлайды.

4-ғаламшар: Юпитер — деңгейлік тапсырмалар

Юпитер — алып ғаламшар. Қазақша атауы: Есекқырған. Тапсырма: деңгейлік сұрақтар арқылы қуат ұғымын өмірмен байланыстыру.

1-деңгей

Массалары әр түрлі екі қыз бала баспалдақпен жарыса жүгіріп, үйдің үшінші қабатына бір мезгілде көтеріледі. Бұл жағдайда олардың өндірген қуаты бірдей бола ма?

Жауабы: Бірдей емес. Қуат уақытқа және орындалған жұмысқа тәуелді; массасы үлкен болса, бірдей биіктікке көтерілу үшін көбірек жұмыс атқарылады.

2-деңгей

Қозғалтқыштың қуаты артқан сайын, белгілі бір уақыт ішінде орындалатын жұмыс көбейе ме?

Жауабы: Иә, көбейеді. Қуат артқан сайын, бір уақыт ішінде орындалатын жұмыс та артады, өйткені N = A / t.

Сыйлық сөз: Юпитер бізге «Білімді» сөзін сыйлайды.

5-ғаламшар: Сатурн — кестемен жұмыс

Сатурн — Жерден 9,5 есе үлкен. Қазақша атауы: Қоңырқай. Тапсырма: кесте бойынша дұрыс жауапты таңдау.

Таңдау кестесі

№ Сұрақ Нұсқалар Дұрыс жауабы
1 Қуаттың қай анықтамасы дұрыс?
  • Көлем бірлігіндегі бөлшектер саны
  • Көлем бірлігіндегі зат массасы
  • Жұмыстың орындалу жылдамдығы
  • Уақыт бірлігінде дененің жүрген жолы
 Жұмыстың орындалу жылдамдығы
2 Қуатты қай формуламен есептейді?
  • F = ρgV
  • A = F · s
  • N = A / t
  • N = m / m0
 N = A / t
3 Қуаттың негізгі өлшем бірлігі қандай?
  • Н
  • Па
  • Дж
  • Вт
 Вт

Сыйлық сөз: Сатурн бізге «Өнегелі» сөзін сыйлайды.

6-ғаламшар: Уран — Венн диаграммасы

Уран — Күнді 84 жылда айналып өтетін, басқа ғаламшарларға қарсы бағытта айналатын ғаламшар. Тапсырма: Венн диаграммасын толтыру (мысалы, «Жұмыс» пен «Қуат» ұғымдарын салыстыру).

Венн диаграммасы үшін бағыттаушы сұрақтар

  • «Жұмыс» нені сипаттайды, өлшем бірлігі қандай?
  • «Қуат» нені сипаттайды, өлшем бірлігі қандай?
  • Екеуінің байланысы қандай формула арқылы беріледі?

Сыйлық сөз: Уран бізге «Дарынды» сөзін сыйлайды.

7-ғаламшар: Нептун — үй тапсырмасы

Нептун 1846 жылы телескоптың көмегімен ашылған. Бұл бекетте үй тапсырмасы беріледі: «Қуат» тақырыбы, 36-жаттығу, №4.

Үй тапсырмасы (36-жаттығу, №4)

Берілгені

  • N = 600 Вт
  • t = 20 с
  • s = 200 м

Шешуі

A = N · t = 600 · 20 = 12000 Дж

F = A / s = 12000 / 200 = 60 Н

8-ғаламшар: Плутон — қорытынды және бағалау

Плутон — ергежейлі ғаламшар. Оны Клайд Томбо 1930 жылы 18 ақпанда ашқан. Бұл бекетте оқушылар барлық ұпайды санап, бағалау жүргізіледі.

Сыйлық сөз: Плутон бізге «Ұрпақ» сөзін сыйлайды.

Сабақтың түйіні

Саяхат соңында әр ғаламшар сыйға тартқан сөздерді біріктіріп оқимыз:

«Тәуелсіз ел тірегі — білімді, өнегелі, дарынды ұрпақ».

Н. Ә. Назарбаев