Қазақша рефераттар

Ұлттық ыдыс - аяқтың түрлерін ата

Сабақтың тақырыбы

Ас мәзірлерінің түрлері

Сабақ туралы қысқаша

Сабақтың түрі
Дәстүрлі
Сабақтың әдісі
Өзіндік жұмыс, сұрақ-жауап
Пән аралық байланыс
ТД технологиясы, ТК жабдықтары, орыс тілі

Сабақтың мақсаты

  • Білімдік: студенттердің ас мәзірлерінің түрлері туралы түсінігін кеңейту, негізгі қағидаларды жүйелі түрде меңгерту.
  • Тәрбиелік: өз бетімен ізденуге, тазалыққа, ұқыптылыққа және ойын нақты жеткізе білуге тәрбиелеу.
  • Дамытушылық: ас мәзірінің түрлерін ретімен қолдана білу дағдыларын қалыптастыру, ойлау және танымдық қабілеттерін дамыту.

Көрнекіліктер мен ресурстар

Бүктемелер Ас түрлері Интерактивті тақта Оқулық Ғаламтор материалдары

Бұл сабақта ас мәзірін жоспарлаудың логикасы мен практикалық қағидаларына назар аударылады: маусымдылық, алуан түрлілік, порция көлемі, ұсыну түрі және мәзірдің жалпы теңгерімі.

Сабақтың жүрісі

I. Ұйымдастыру бөлімі

Студенттермен амандасу, қатысуды тексеру, журналды толтыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

  1. Асхана жапқыштарының қандай түрлері болады?
  2. Майлықтар мен дастарханның қандай түрлері бар?
  3. Асхана құралдарын қалай орналастырады?
  4. Ұлттық ыдыс-аяқтың түрлерін атаңыз.
  5. Ас мәзірін орналастыру реті қандай?

III. Жаңа сабақты түсіндіру

Студенттерге слайд арқылы ас мәзірінің түрлері мен оны құрастыру қағидалары туралы мәлімет беріледі.

Маусымдылық

Ас мәзірін таңдауда жыл мезгілі маңызды рөл атқарады: жазда — жеңіл тағамдар, қыста — құнарлы, тойымды ас ұсынылады. Жазда жас піскен көкөністерді көбірек қолданған дұрыс. Ал мұздатылған немесе консервіленген көкөністерді жыл бойы пайдалануға болады, олар маусымға тәуелді емес.

Ас мәзірінің алуан түрлілігі

Мәзір алуан түрлі болуы тиіс; тағамдар мен гарнирлердің қайталануына жол бермеңіз. Мысалы, бір тағамға күріш берілсе, келесі тағамға картоп немесе ботқа сияқты өзге гарнир таңдаған орынды.

Лайықты порция

Порция көлемін қонақтың мүмкіндігі мен тамақтану уақытына сай жоспарлау қажет. Төрт сағаттық кешкі ас барысында бес тойымды тағамды толық жеу қиын. Сондықтан не тағам санын азайту, не жеңілдеу тағамдарды және шағын порцияларды ұсыну ұсынылады.

Ұсыну түрі (берілу формасы)

Қызмет көрсету кезінде қонақтың сұранысын ескере отырып, тағамның үстелге қандай түрде берілетінін алдын ала анықтау керек. Тағамдардың түс үйлесімі де маңызды: әртүрлі түстерден құралған мәзір назар аудартып, қонақтарды әр тағамның дәмін татып көруге ынталандырады.

Тағамдарға соңғы көзқарас: мәзірдің теңгерімі

Таңдалған ас мәзірін «қарама-қарсылық» қағидасымен қосымша бағалау қажет: ыстық және суық, жеңіл және тойымды, қуырылған және пісірілген тағамдар үйлесімді болуы тиіс. Осы принциптерді ұстана отырып мәзір құрастырсақ, аспаздық нәтиженің сапасы да артады.

Тамақтану мәдениетінің 10 ережесі

Ас мәзірімен қатар күнделікті тамақтану мәдениетінің негізгі ережелерін де білу маңызды:

  1. 1. Әрбір адам тәуліктік энергия шығынына сай қуат алуы тиіс.
  2. 2. Күніне 4–5 рет тамақтану тиімді.
  3. 3. Тамақты күн сайын бір мезгілде қабылдау керек.
  4. 4. Ыстық тағам температурасы 50–60°C, ал салқын тағам 10°C-тан төмен болмауы керек.
  5. 5. Соңғы тамақтану ұйқыға дейін кемінде 2 сағат бұрын болуы тиіс.
  6. 6. Тағам түрін (рационды) үнемі өзгертіп отыру қажет.
  7. 7. Қайнатылған, буға (парға) піскен тағамдар пайдалы.
  8. 8. Тамақты асықпай, мұқият шайнап жеу керек.
  9. 9. Сұйық тағамдармен қатар көкөніс пен жемісті көбірек қолдану ұсынылады.
  10. 10. Сүт және сүттен дайындалған қышқылтым өнімдерді тұтыну пайдалы.

IV. Жаңа сабақты қорытындылау

Білімді бекіту үшін студенттерге 3 нұсқада тест тапсырмалары ұсынылады.

Тест №1 (1-нұсқа)

  1. Тамақтану орындарында қолданылатын тоқты ата.
    • A) оң
    • B) тәртіпсіз
    • C) теріс
    • D) айнымалы, тұрақты
    • E) тұрақсыз
  2. Жану кезінде жылу шығаратын күрделі органикалық қосылысты ата.
    • A) жылу тасушы
    • B) канал
    • C) магнетрон
    • D) отын
    • E) жылу алмасу
  3. Тағам сапасының көрсеткіштерін табыңыз.
    • A) түс, мөлшері
    • B) түс, дәм
    • C) дәм, өлшем
    • D) иіс
    • E) дәм, хош иіс, консистенция
  4. Жұмысқа ______ өткен адамдар жіберіледі.
    • A) соңғы нұсқамадан
    • B) кіріспе нұсқамадан
    • C) ағынды нұсқамадан
    • D) барлық нұсқамалардан
    • E) жоспардан тыс нұсқамадан
  5. Ыстық тағамдар қандай температурада болуы керек?
    • A) 10–15°C
    • B) 20–25°C
    • C) 30–35°C
    • D) 40–45°C
    • E) 50–60°C

Тест №2 (2-нұсқа)

  1. Ет құрамында көп болады:
    • A) минералды заттар
    • B) қышқылдар
    • C) көмірсутектер
    • D) дәрумендер
    • E) белоктар
  2. Салқын тағамдарға арналған тұздықты ата.
    • A) томат тұздығы
    • B) қаймақ тұздығы
    • C) пияз тұздығы
    • D) қызыл тұздық
    • E) майонез
  3. Сары майда дайындалады:
    • A) қаймақ тұздығы
    • B) кептірілген нан ұнтағы қосылған тұздық
    • C) қаймақ тұздығы
    • D) қаймақ тұздығы
    • E) сүт тұздығы
  4. Тазартылған картопты сақтайды:
    • A) пакетте
    • B) тоңазытқыштың камерасында
    • C) тұзды ерітіндіде
    • D) ауада
    • E) суда
  5. Қамырды қайта илеу ______ жақсартады.
    • A) иісін
    • B) кеуектілігін, созылымдылығын
    • C) хош иісін
    • D) сыртқы түрін
    • E) дәмін

V. Жаңа сабақты бекіту

  1. Маусымдық ас мәзіріне не жатады?
  2. Ыстық және салқын тағамдар қандай температурада болуы керек?

VI. Бағалау

Студенттердің жауаптары мен тест нәтижелері бойынша бағалау жүргізіледі.

VII. Үйге тапсырма

Тақырып: Ас мәзірінің түрлері

Келесі сабаққа қысқаша конспект және мысал мәзір дайындау ұсынылады.