Шақтың мағынасы
Сабақ туралы мәлімет
Өтетін орны
Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Қазалы ауылы, №100 орта мектеп
Жауапты тұлға
Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары: Ниязымбетов Ғани Қарабатырұлы
Сабақтың тақырыбы
Нақ осы шақ
Мақсаттар мен күтілетін нәтижелер
Білімдік мақсат
Нақ осы шақ етістігінің мағынасы, жасалуы және түрлері туралы түсінік беру.
Дамытушылық мақсат
Ойлау қабілетін, пікір айту дағдыларын, іскерлік белсенділікті және шығармашылық деңгейін дамыту.
Тәрбиелік мақсат
Сөйлемдер арқылы адамгершілікке және отансүйгіштікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі, әдістері және құралдары
Сабақтың типі
Жаңа сабақты меңгерту
Әдіс-тәсілдер
- Сұрақ-жауап
- Түсіндіру
- Мазмұндау
- Шығармашылық тапсырмалар
Көрнекіліктер
- Сызбалар
- Кеспе қағаздар
- Дидактикалық материалдар
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Сыныпты сабаққа дайындау.
- Сабақ мақсатын қысқаша таныстыру.
2) Үй тапсырмасын тексеру
Тақырыптық қайталау:
- Етістіктің шақтары және олардың мағынасы
- Шақтың жасалуы
- Шақ түрлері
- Қолданылуы
- Сөйлем арқылы дәлелдеу
Жаттығу
124-жаттығу
3) Жаңа сабақты түсіндіру
Мысалдар арқылы түсіндіру
Сабақ өтіп жатыр.
Нақ осы шақ
Сабақ өтеді.
Ауыспалы осы шақ
Жаңбыр жауып тұр.
Нақ осы шақ
Жаңбыр жауады.
Ауыспалы осы шақ
Ереже және негізгі ұғымдар
Осы шақтың мағыналық белгісі
Сөйлеп тұрған кездегі іс-әрекетті білдіреді.
Түрлері
- Ауыспалы осы шақ
- Нақ осы шақ
Құрамы
- Дара
- Күрделі
Жасалу жолдары
-
Қалып етістіктері: отыр, тұр, жатыр, жүр
-
Көсемше тұлғалары: -ып, -іп, -п, -а, -е, -й
Ережені сөйлем арқылы қорытындылау
Сөйлемдерді салыстыру арқылы нақ осы шақтың сөйлеп тұрған сәттегі әрекетті білдіретіні дәлелденеді. Оқушылар мысалдардан ережені өздері шығарады.
4) Жазба жұмыс (сайыс түрінде, деңгейлік тапсырмалар)
Тапсырма: мәтіннен осы шақ етістіктерін тауып белгілеу.
1-топ
Лейтенант Теміров басқарған пулеметшілер тобын Калинин майданына жіберіп отыр. Бұлар Невель қаласын жаудан азат етуге келіп тұр.
2-топ
Олардың ішінде Мәншүк те бар. Оны соғыстың ең қауіпті жеріне баруға міндеттеп тұр. Жау әскері Невель қаласынан шабуылға шығып жатыр.
3-топ
Бірақ өжет қыз жау аяғын ілгері бастырмай, оларды шөпше жапырып жатыр. Батыр қыздың жараланғанын байқаған жау әскерлері ілгерілеп жүрді.
Ескерту
Мәтіндегі осы шақ формаларын тауып, қандай түріне (ауыспалы/нақ) жататынын дәлелдеңіз.
5) Жалпы сыныптық тапсырмалар
126-жаттығу
Мәтінді оқу. «Неліктен ер ана аталып тұр?» сұрағына жауап беру. Нақ осы шақ етістігін тауып жазу.
127-жаттығу
Күрделі нақ осы шақты тауып, морфологиялық талдау жасау.
128-жаттығу
Ауызша мәтінге ат қою.
6) Шығармашылық жұмыс
Әр топ осы шақ етістіктерін қолданып:
- жұмбақ құрастырады;
- шағын мәтін құрастырады.
Тақырып бағдарлары
Ерлік
Тақырып бағдарлары
Жүректілік
Тақырып бағдарлары
Батылдық
7) Қорытынды
Қайталау сұрақтары: Осы шақ пен нақ осы шақ етістіктерінің мағынасы қандай? Түрлері қандай? Жасалуы қалай жүзеге асады?
8) Бағалау және үй тапсырмасы
Бағалау
Оқушылардың тапсырма орындауы, дәлелдемесі және белсенділігі бойынша бағалау.
Үйге тапсырма
- Осы шақ, нақ осы шақ туралы оқу.
- 129-жаттығу.