Мақал - тәжірибеден шыққан ақиқат түрінде айтылатын сөз
Ақиқат туралы ойлар
Мақал — тәжірибеден шыққан, ақиқат түрінде айтылатын нақыл сөз. Ақиқат туралы сөз — адамның өзіне, қоғамға, болмысқа көзқарасын айқындайтын өлшем. Төмендегі нақылдар мен ой түйіндері ақиқатқа апарар түрлі жолды — сенім, білім, батылдық, адалдық және жүрек тазалығын — әр қырынан көрсетеді.
Ақиқат және сенім
«Адамзаттың айналып келіп, ақырында аяқ тірер ақиқаты — Ислам.»
«Ақиқаттың мекені — жүрек.»
Ақиқат, білім және таным
«Тек ақиқат білім ғана күдік туғызбайды: ол өмірді бағалауға, тұрмыс құруға үйретеді.»
«Ақиқатты тек ақылды көздермен ғана көруге болады.»
«Ғылымды үйренгенде, ақиқатты мақсат етіп, соны білу үшін үйрену керек.»
«Ақиқатты себеп–салдар жолымен түсіндіру — Лейбниц ойлап тапқан амал. Соған орай тәжірибеден салдарды иланымды деңгейге жеткізуге қажет себептер іріктеліп алынады.»
«Шындық — ақиқатты түсіндіруші.»
Ақиқат және батылдық
«Жүректілік басқа ізгі қасиеттерді дамыту үшін міндетті түрде қажет. Ерліксіз ақиқатты іздеуге немесе махаббатты аялап сақтауға бола ма?»
«Адам бойындағы асыл қасиеттерді дамыту үшін алдымен батылдық керек. Батылдық болмаса, адам қалайша ақиқат іздейді, қалайша махаббатты қорғайды?»
«Ең жақсысы — бетке айтылған ақиқат.»
«Ашық айту — анық айту. Бірақ бұл әрдайым ақиқатты айту деген сөз емес.»
Ақиқат және қоғам
«Ақиқат маңызды емес, адамдардың ақиқат деп білетін нәрсесі маңызды.»
«Көпшілік ақиқат деп санайтын дүние, ақиқатқа айналады.»
«Тәуелсіздік — ата-бабаларымыздың жүздеген жылдармен өлшенетін арман-аңсарының жүзеге асқан ақиқаты.»
«Талқыға салған кезде ғана ақиқаттың беті ашылады.»
Ақиқат, адалдық және адамгершілік
«Ақиқат — адал айтыстан туады.»
«Ақиқат жеңер жалғанды.»
«Ақиқаттан аттап кету — арға сын.»
«Қарапайымдылық, жақсылық пен ақиқат жоқ жерде ұлылық та жоқ.»
«Ақиқат қашан да аңғал келеді.»
«Су жоқ жерде өмір жоқ — бұл ақиқат.»