Тірек сөздер басқатырғыштар

Сабақ туралы мәлімет

Өңір / қала: Қарағанды облысы, Теміртау қаласы
Мектеп: №3 жалпы білім беретін орта мектеп
Мұғалім: Кеншілік Гүлбаршын, бастауыш сынып мұғалімі
Сынып: 1-сынып
Оқу мақсаты: Бірдей цифрлар мен фигуралардан тұратын басқатырғыш есептерді және ребустарды шешу
Тірек сөздер: Басқатырғыш, ребус

Сабақтың мақсаты

Негізгі міндет

Сандық есептер мен басқатырғыш тапсырмаларды шығару, тапсырмалардағы заңдылықтарды анықтау және сол заңдылыққа сүйене отырып дұрыс жауапты табу арқылы оқушының логикалық ойлауын дамыту.

Сабақтың бағыты

Бұл сабақ белгілі бір заңдылыққа сүйеніп басқатырғыш тапсырмаларды шешуге бағытталады. Басқатырғыштар міндетті деңгейден гөрі тапқырлық пен байқампаздықты қажет ететін ерекше есептер қатарына жатады.

Басқатырғыштар туралы қысқаша шолу

Кейбір ерекше логикалық есептер өте ерте заманнан белгілі: оларды Египет пирамидаларының қабырғаларынан, көне грек қолжазбаларынан және басқа тарихи ескерткіштерден кездестіруге болады.

Түрлері

Пазлдар: фигураны немесе суретті жазық бөліктерден құрастыру.
Жіппен жасалатын басқатырғыштар
Мәтіндік және графикалық басқатырғыштар
Механикалық басқатырғыштар: қозғалмалы бөліктерден тұратын механизм түрінде беріледі.

Мақсаты

Басқатырғыштың міндеті әртүрлі болуы мүмкін: құрастыру немесе бөліп алу, қандай да бір бөлшектің орнын ауыстыру, не белгілі бір бөлігін босатып шығару.

Бұл сабақта сандық есептер мен басқатырғыштардың бірнеше түрін орындау жоспарланады.

Ресурстар

Логикалық есептер
Сиқырлы үшбұрыштар мен шаршылар
Дидактикалық үлестірмелі материалдар

Сабақтың құрылымы

Кіріспе

Қызығушылықты ояту

Оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін сабақты есеп-өлең оқудан бастаңыз.

Топқа бөлу

Әр оқушы өзіне ұнаған геометриялық фигураның бөлігін таңдап алып, бөліктерді құрастыру арқылы топқа бірігеді.

1-топ

Алау

2-топ

Талап

3-топ

Самал

4-топ

Тұлпар

Шаттық шеңбер

Сұрақ-жауап үлгісі

Біздің еліміз қалай аталады? — Қазақстан.
Біздің Отанымыз? — Қазақстан.
Қазақстан тәуелсіздік алғанына қанша жыл толды? — 25 жыл.

Осы бөлімнен кейін оқушылармен бірге Тәуелсіз еліміздің 25 жылдығына арнап аппликациялық жұмыс орындау ұсынылады: постерлерге конверттің ішіндегі тапсырмаларды орындап, сәйкес суреттерді жапсырады.

Ой қозғау: ертегі есеп

Оқушылардың логикалық ойлауын белсендіру үшін “Ұрылар мен кемпір” атты ертегі есепті оқыңыз.

Ертеде байлардың есігінде жүріп күн кешкен, панасы жоқ жалғыз кемпір болыпты. Жаз шығып, ел жайлауға көшкенде жұртта қалған кемпірдің жалғыз сиырын ұрламақ болып ұрылар келіпті. Кемпір: “Бұлар менің жалғыз сиырымды ұрламақ екен, мен де оларды алдайын”, — деп ойлайды.

Кемпірдің өлеңі

Сапырып-сапырып, Арманға бер, Құйып-құйып, Алмасқа бер, Есіктегі екеуге бер, Төрдегі төртеуге бер, Өзің іш те, маған бер.

Мұны естіген ұрылар: “Қой, мұнымыз болмас, үй толы кісі екен, әрі бізден көп екен, кетейік”, — деп қашып кетіпті. Кемпір тапқырлығымен ұрыларды осылай қорқытыпты.

Сұрақ

Сонда үйде неше адам болған?

Жауап

Осыдан кейін оқушыларға бүгін басқатырғыш тапсырмалар орындайтынын айтып, үлестірмелі дидактикалық материалдарды таратыңыз. Тапсырманы орындау үлгісін қысқаша түсіндіріп, жұмыс тәртібін нақтылаңыз.

Негізгі бөлім: тапсырмалар

1-тапсырма: “Күнді жапсыру” (нүктелер арқылы заңдылық табу)

Топтық жұмыс

Үшбұрыш 3 бөлікке бөлінеді. Әр бөлікте белгілі бір нүктелер боялған. Фигураның сыртында нүктелердің қосындысын көрсететін сандар жазылады. Таратылған үшбұрыштардың кей бөліктері бос болады.

Нұсқаулық

Бос орындарға нүктелерді сыртында көрсетілген сандар дәл шығатындай етіп салыңыз. Сыныпты 4 топқа бөліп, әр топқа тапсырманы үлестіріңіз. Топ болып талқылап, ортақ шешімге келіңіз.

Тексеру

Тапсырманы интерактивті тақтада көрсетіп тексеріңіз. Әр топтың дұрыс орындағанын белгілеңіз және орындалған жұмыс басқатырғыштың бір түрі екенін қорытындылаңыз.

Ескерту: бағалау критерийлері мен дескрипторларын (дұрыстық, түсіндіру, топтық келісім) алдын ала нақтылап алған жөн.

2-тапсырма: “Бәйтеректі жапсыру” (сөздерді табу)

Логикалық байланыс

Оқушылар әр компьютердің қай қуат көзіне қосылғанын анықтайды. Соған сәйкес берілген сөздерді тауып, оқиды. Әріптерді іріктеп, сөздерді біріктіріп оқу оқушының есте сақтау қабілетінің дамуына ықпал етеді.

Жауаптар

Астана
Орал
Алматы
Тараз

Сергіту сәті

“Жұмыр қылыш” бейнеролигін қосып, қимыл-қозғалыс жаттығуын жасатыңыз.

3-тапсырма: “Парламент үйін жапсыру” (теңдік және теңсіздік)

Интерактивті тақта

Интерактивті тақтада берілген өрнектерді “Теңдік” және “Теңсіздік” бағандарына бағандап жылжытыңыз.

Мысал

20 + 30

Мысал

30 = 30

Мысал

4-тапсырма: “Баланы жапсыру” (қалыптастырушы бағалау)

ҚБ тапсырмасы

Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма ретінде кестемен жұмыс ұйымдастырылады. Берілген мәтінде бұл бөлім толық аяқталмағандықтан, “бірінші кестедегі...” деген тұсты нақты тапсырма шарттарымен толықтыру қажет.