Қазақша рефераттар

Оқушыларды гуашь бояуымен жұмыс жасауды үйрету

Сабақ тақырыбы

Түсі мен реңі бір-біріне жақын, 3–4 қарапайым заттан құралған натюрмортты гуашь бояуымен орындау.

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік

    Оқушыларды гуашь бояуымен жұмыс істеу тәсілдеріне үйрету.

  • Дамытушылық

    Гуашьтың мүмкіндіктерін тереңірек зерттеуге жағдай жасау, түсті дәл табу дағдыларын және орындаушылық шеберлікті дамыту.

  • Тәрбиелік

    Шыдамдылыққа, ұқыптылыққа және жұмысты соңына дейін жеткізу мәдениетіне тәрбиелеу.

Қажетті құрал-жабдықтар

Қағаз

A3 формат

Сызба құралдары

Қарындаш, өшіргіш

Оқу құралдары

Бор, тақта

Көрнекілік

Әртүрлі техникада орындалған сурет кестелері (таблицалар) және қосымша материалдар

Сабақ жоспары

  1. 1

    Ұйымдастыру кезеңі

    Оқушыларды түгендеу, жұмысқа дайындықты тексеру.

  2. 2

    Өткен сабақты қайталау

    Алдыңғы сабақтағы интерьер тақырыбын қысқаша еске түсіру, негізгі ұғымдарды нақтылау.

  3. 3

    Ойын жаттығулары және сергіту сәттері

    Зейінді шоғырландыру, жылдам ойлау мен қол қимылын қыздыру.

  4. 4

    Жаңа сабақты түсіндіру

    Гуашь техникасы және натюрморт композициясының қағидалары.

  5. 5

    Сарамандық жұмыс

    Әртүрлі тәсілмен жұмыс істеудің қыр-сырын тәжірибе арқылы меңгеру.

  6. 6

    Сабақты қорытындылау

    Нәтижені талдау, маңызды тұстарды бекіту.

  7. 7

    Үй тапсырмасы

    Гуашьпен бірнеше шағын форматта этюд орындау.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру

  • Оқушыларды түгендеу.
  • Құрал-жабдықтардың толықтығын және жұмыс орнының дайындығын тексеру.

2) Өткен сабақты қайталау

Өткен сабақта интерьерді бейнелеген едік. Қысқаша қайталау сұрақтары:

  1. 1 Перспектива дегеніміз не?
  2. 2 Интерьер дегеніміз не және бұл сөз қай тілден енген?

3) Ойын жаттығулары (сергіту)

Жылы ма, суық па?

Мұғалім түрлі геометриялық пішіндерді көрсетеді. Оқушылар түстің сипатын анықтайды: жылы немесе суық.

Жылдам сурет

Екі мольберт қойылады, сынып екі топқа бөлінеді. Мұғалім бір затты атайды, топтар оны тез әрі сапалы салып шығуға тырысады.

Жанрлар шеруі

Оқушылар кезекпен бірнеше қадам жасайды. Әр қадам сайын бір жанрды немесе бейнелеу өнерінің бір түрін атайды.

4) Гуашь живописі: ерекшелігі мен мүмкіндігі

Негізгі айырмашылық

Гуашьпен жұмыс істеу техникасы акварельден айтарлықтай өзгеше. Бояуды қағазға жағар алдында аздап суға езіп алған дұрыс, алайда ол акварель секілді мөлдір түспейді — қалың, қою қабат болып жағылады. Бұған гуашь құрамына ақ пигменттің қосылуы әсер етеді.

Практикалық артықшылық

Гуашь қағаз бетіне біркелкі әрі жұмсақ жағылады. Егер жағылған түс көңілден шықпаса, үстінен басқа түсті жағып, түзету оңай. Сондықтан бұл материал балаларға өте қолайлы.

Майлы бояуға ұқсастығы

Жұмыс істеу қағидаты жағынан гуашь майлы бояуға жақын: түстер көбіне ақпен ашылады, бояулар ашық әрі қанық шығады. Дегенмен гуашь кепкен кезде түсінің біршама ағаратынын ескеру қажет.

Қою бояу және “дақ” тәсілі

Гуашьпен акварель сияқты сұйылтып та, майлы бояу секілді қоюлап та, сондай-ақ дақ арқылы форма жинақтап та сурет салуға болады.

Сурет салуды тірі модельден гөрі, қозғалмайтын модельден — натюрморттан бастаған тиімді. “Натюрморт” атауы француздың natura morte — “өлі табиғат” деген сөзінен шыққан: ол шаршап кетпейді, қимылдамайды, қалпын өзгертпейді. Сондықтан оны әр қырынан мұқият зерттеп, қалағанынша ұзақ орындауға болады.

Натюрмортпен жұмыс: көру, құрастыру, орналастыру

Заттың формасын түсіну

Жұмыс барысында оқушы заттың пішінін құруға, конструкциясын талдауға, ерекшеліктерін тануға және заттар арасындағы байланыстарды көруге үйренеді.

Қағазды “терезе” деп қабылдау

Сурет салуды бастағанда, алдыңыздағы қағазды жай жазықтық емес, натюрмортқа қарай ашылған терезе ретінде елестетіңіз. Мақсат — заттардың көлемін және кеңістікте орналасуын қағаз бетінде нанымды беру.

Композицияға арналған қысқа чек-парақ

  • Натюрморттың жалпы силуэті қандай формаға бірігеді және парақты көлденең бе, әлде тігінен бе орналастырған дұрыс?

  • Сурет өлшемі қандай болуы керек және тепе-теңдік үшін композицияны қағаз бетінде қай жаққа, қаншалықты жылжыту қажет?

  • Заттар “ауада қалқып” тұрмауы тиіс: олардың тұрған негізін және айналасындағы кеңістікті көрсетіңіз.

  • Түскен көлеңкелерді ескеріңіз: олар кей бөліктерді ауырлатып жіберуі мүмкін. Сонымен бірге бейне парақ шетіне тіреліп те тұрмасын, ішінде “жүзіп” те кетпесін.

Тональдық қатынастарды (өң-түстік байланыстарды) бақылау маңызды: суретте олар натураға қарағанда қарапайым әрі жинақы болуы мүмкін, бірақ заттың материалын (фактурасын) сездіретіндей деңгейде сақталуы керек.

5) Сарамандық жұмыс

Сарамандық бөлімде оқушылар гуашьпен орындаудың түрлі тәсілдерін тәжірибе арқылы меңгереді: қабаттап жағу, ашық реңк алу үшін ақпен араластыру, дақ арқылы форма жинақтау және түстерді салыстыра отырып дәлдеу.

6) Өнерде “қатаң рецепт” жоқ

Натюрморт қоюда да әмбебап ереже болмайды: шешімді суретшінің талғамы, сезімі, ішкі түйсігі және композициялық көрегендігі айқындайды. Дегенмен бірнеше ортақ қағиданы есте ұстаған жөн.

Кездейсоқтық емес

Заттар жиынтығы кездейсоқ таңдалмауы тиіс — оларды біріктіретін ортақ белгі болғаны дұрыс.

Идея мен тақырып

Композицияда белгілі бір ой немесе тақырып сезілуі керек.

Мысалдар

Еңбек құралдары, өсімдіктер, жемістер, тағам, тұрмыстық немесе көне бұйымдар және басқа да заттар.

7) Үй тапсырмасы

Әртүрлі техника қолданып, гуашь бояуымен бірнеше шағын форматта этюд орындап келу.