Қоғам талабына сай шетел тілдерін оқытуда қойылып отырған ортақ міндет - тілді коммуникативтік бағытта оқыту
Ағылшын тілі сабағында білім сапасын арттыру: инновациялық технологияларды енгізу
Адамның үнемі ізденіске, жаңалыққа ұмтылуы — табиғи құбылыс. Ал заманауи технологиялардың қоғамымыздың түрлі салаларында кеңінен қолданылып, қарқынды дамуы — бүгінгі күннің талабы. Осы талап білім беру саласына да тікелей әсер етіп, оқытудың жаңа тәсілдері мен жаңартылған мазмұнын өмірге әкелді.
Инновациялар қалай пайда болады?
Инновациялық тәжірибелер өркениетті елдердің өзара байланысы, білім саласындағы тәжірибе алмасуы арқылы қалыптасады. Осы үдеріс жаңа көзқарастарды күшейтіп, инновациялық оқыту технологияларын кеңінен енгізуге мүмкіндік береді.
Мұғалім шеберлігінің рөлі
Жаңа педагогикалық технологиялар түрі көп. Оларды шет тілі сабағында тиімді қолдану — мұғалімнің әдістемелік таңдауы мен кәсіби шеберлігіне байланысты.
Коммуникативтік бағыттағы ортақ міндет
Қоғам талабына сай шетел тілдерін оқытудағы ортақ міндет — тілді коммуникативтік бағытта меңгерту. Мұндағы мақсат тек өз ойын жеткізумен шектелмей, оқушыларды өзара тіл табысуға, пікір алмасуға, жұпта және топта тиімді жұмыс істеуге үйрету. Сонымен бірге оқушы өз жұмысына және сыныптасының жауабына сыни тұрғыдан қарап, талдау жасап, қорытынды шығара алуы тиіс.
Инновациялық оқытудың күтілетін нәтижелері
- Оқушының өздігінен дайындалу деңгейі артады.
- Оқу үдерісі қызықты әрі мағыналы ұйымдастырылады.
- Шығармашылық қабілет дамып, жаңа кәсіби дағдылар қалыптасады.
- Интерактивті жұмыс пен өзара әрекет күшейеді.
Кембридж тәсілі және жеті модуль
Қазіргі уақытта мен ағылшын тілі пәні мұғалімі ретінде Қазақстан Республикасы педагог қызметкерлерінің біліктілігін арттыру курсының үшінші (негізгі) деңгейі бойынша сертификатталдым және Б. Қыдырбекұлы атындағы орта мектепте қызмет атқарып келемін. Курстың алғашқы бетпе-бет кезеңінде Кембридж тәсілі бойынша оқытылатын бағдарламаның мақсат-міндеттерімен және жеті модульмен таныстым.
Бағдарламаның 7 модулі
- 1 Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер
- 2 Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету
- 3 Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау
- 4 Оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану
- 5 Талантты және дарынды балаларды оқыту
- 6 Оқушылардың жас ерекшеліктеріне сәйкес оқыту және оқу
- 7 Оқытудағы басқару және көшбасшылық
Тәжірибеде қолдану: жоспарлау және сабақ құрылымы
Алғаш рет алған білімімді курстың екінші бетпе-бет кезеңінде, яғни мектептегі тәжірибе барысында қолдандым. Сертификатталған күннен бастап қойылатын талапқа сай қысқа мерзімді және орта мерзімді жоспарларды жасап, бекітіп, өзім сабақ беретін сыныптарда жаңа тәсіл бойынша сабақ өткізіп келемін. Бұл жұмыс оң нәтиже көрсетуде.
Топқа бөлу
Әр сабақта оқушылар әртүрлі тәсіл арқылы топтарға бөлініп, тақырыпты өздері ашуға бағытталады.
Топ ережесі
Алдымен сыныппен ортақ ереже құрып, уақытты тиімді пайдалануға және әркімнің пікірін тыңдауға мән беремін.
Ынтымақтастық
Топтық жұмыс барысында бір-біріне түсіндіру күшейіп, оқушының сабақтан шет қалуы азаяды.
Постер, сұрақ қою және оқушы үнін күшейту
Постермен жұмыс барысында үлгерімі төмендеу оқушылар сурет салып, бояп, кейде күтпеген тың ой ұсынып, өздерін жаңа қырынан көрсеткен жағдайлар болды. Жетелеуші сұрақтар арқылы әр оқушының ойын ашық айтуына мүмкіндік беруге тырысамын және әр пікірдің құнды екенін ұғындыруға, бір-бірінің жауабын бағалауға тәрбиелеймін.
Үлгерімі орташа немесе төмен оқушының қабілеті жоғары сыныптасынан кейін қайталап болса да өз ойын айтуы — қатысым белсенділігінің артқанын көрсетеді.
Кері байланыс: «Шығу парағы»
Сабақ соңындағы «шығу парағын» талдау оқушылардың сабақ барысы туралы ойын ашық көруге көмектеседі. Оқушының не ұнағанын, қай тұсы қиын болғанын білу келесі сабақты нақты жоспарлауыма және жіберілген олқылықтарды түзетуіме ықпал етеді.
«Оңайдан қиынға» қағидасын қолданғанда оқушы өз шамасына сай сұраққа жауап беріп, біртіндеп күрделі тапсырмаларға ұмтылады. Бұл — практиканың теориямен ұштасқан нәтижесі.
Басқару, көшбасшылық және жас ерекшелігі
«Оқытудағы басқару және көшбасшылық» модулі бойынша оқушыларға бағыт-бағдар беріп, оқу мен жазу арқылы сыни ойлауды дамытуға арналған тапсырмаларды жас ерекшеліктеріне сай ұсынамын.
АКТ қолдану тәжірибесі
Жеті модульдің бірі — оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану. Ағылшын тілі кабинеті интербелсенді тақтамен толық жабдықталмағандықтан, қазақ тілі, орыс тілі және ағылшын тілі пәні мұғалімдеріне арналған мультимедиялық кабинетке кесте бойынша кіріп, флипчарттар мен слайдтарды, электронды оқулықты қолдану арқылы сабақ өткізуге тырысамын. Ең маңыздысы — бұл тәсіл оқушылар тарапынан қолдау табуда.
Әріптестермен тәжірибе алмасу және тарату
Курстан кейін мектепішілік семинар ұйымдастырып, бағдарламаның мақсат-міндеттерімен ұжымды таныстырдым. Нәтижесінде тек оқушылардан емес, әріптестер тарапынан да қолдау мен қызығушылық байқалды.
Сауалнама және дәлелдер
25.01.2013 күні «Өрлеу» АҚ Ұлттық біліктілікті арттыру орталығы ұсынған сауалнамаға мектеп әкімшілігі, Кембридж тәсілі бойынша оқытылып жатқан 8-сынып оқушылары, ата-аналар және сертификатталған мұғалім қатысып жауап берді. Сауалнаманың мақсаты — жалпы орта мектептерде Кембридж тәсілін енгізудің нәтижесі мен тиімділігін анықтау және мәселелерді бірлесе шешу. Жауаптар есеп және кесте түрінде оқу бөліміндегі әдіскерлерге тапсырылды.
Аудандық деңгейдегі жұмыс
Жамбыл аудандық оқу бөлімінде осы бағдарламаны игерген ұстаздарға жетекшілік еткен әдіскер Салтанат Сабитовнаның ұйымдастыруымен өткен семинарларда панорамалық сабақтар көрсетіп, 06.02.2013 күні мектебімізде өткен аудандық директорлар семинарында Кембридж бағдарламасындағы жаңа әдіс-тәсілдер бойынша ашық сабақ өткізіп, әріптестермен тәжірибе алмастым.
Қауымдастық және тұрақты даму
Әдіскердің жетекшілігімен курс тыңдаушыларының қауымдастығы құрылып, пән бойынша топтасуымыз әрі қарай жұмыс жүргізуімізге қолдау көрсетуде. Осы бағдарлама арқылы алған білімімді жүйелі түрде жетілдіріп, тәжірибе алмасуды мен өз кәсіби міндетім деп санаймын.
Қорытынды
Инновациялық технологияларды ағылшын тілі сабағына енгізу оқушылардың белсенділігін арттырып, өз ойын дәлелдеуге, бірін-бірі тыңдауға және сыни тұрғыдан пайымдауға үйретеді. Мұндай тәсілдер сабақ сапасын жақсартып қана қоймай, мұғалім мен мектеп қауымдастығының кәсіби дамуына да нақты серпін береді.