Музыкасын тыңдату
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Тақырыбы
А. Жұбановтың өмірі мен шығармашылығы
Сабақтың типі
Жаңа тақырыпты түсіндіру сабағы
Әдісі
Түсіндірмелі-иллюстративті (мысал арқылы) әдіс
Музыкалық сүйемелдеу
Сабақтың басында және соңында А. Жұбановтың «Би» күйі үнтаспадан ойнатылады
Сабақтың мақсаты
Білімдік
- Сазгер Ахмет Қуанұлы Жұбановтың өмірі мен музыкасы туралы жан-жақты мәлімет беру.
- Шығармаларын тыңдату.
- «Ақ көгершін» әнін үйрету.
Дамытушылық
- Музыканы таңдау, ән орындау арқылы ой-өрісті дамыту.
- Музыкалық қабілет пен музыкалық сауаттылықты жетілдіру.
Тәрбиелік
- Ұлттық патриотизм мен рухани мәдениеттілікті қалыптастыру.
- Жоғары эстетикалық талғамды тәрбиелеу.
- Ұлттық музыкаға сүйіспеншілікті арттыру.
Көрнекіліктер мен құрал-жабдықтар
Көрнекі материалдар
Плакаттар, суреттер, портрет, буклеттер, үлестірмелер
Музыкалық аспаптар
Домбыра, сырнай және т.б.
Техникалық құралдар
Үнтаспа (аудиожазбалар)
Ахмет Жұбанов: тұлға және мұра
Ахмет Қуанұлы Жұбанов (1906–1968) — академик, профессор, өнертану ғылымының докторы, қазақтың алғашқы кәсіби композиторларының бірі. Ол 1906 жылы 29 сәуірде Ақтөбе облысы, Темір ауданында дүниеге келген.
Ахмет Қуанұлы қазақ музыкалық мәдениетін зерттеу, тану, түсіндіру және жүйелі түрде насихаттау ісінде кезеңдік мәні бар зор еңбек атқарды. Ол музыкалық білімнің әр сатысынан өтіп, 1933 жылы Алматыдағы музыкалық драма училищесіне ұстаздық қызметке келді. Сол кезден бастап өмірінің соңына дейін қазақ музыкасын ұлт болмысындағы нақты рухани құбылыс деңгейіне көтеру жолында тынымсыз еңбек етті.
Негізін қалаған бастамалары
- Алғашқы музыкалық әліппе
- Қазақ музыкасын зерттейтін ғылыми кабинет
- Музыкалық сынақ шеберханасы
- Ғылым академиясындағы өнертану секторы
- М. О. Әуезов атындағы институттың музыка бөлімі
- Қазақ халық аспаптары оркестрі
- Қазақ мемлекеттік филармониясы
- Қазақ консерваториясы және халық аспаптары кафедрасы
- Қазақ музыкалық театры
- Қазақ музыкасы туралы оқу құралдары
Еңбектері мен еңбектенген салалары
Дирижерлік, ұстаздық, ғылыми-зерттеушілік, қоғамдық және шығармашылық жұмыстары өзара сабақтасып, ұлттық өнердің ірі арналарын қалыптастырды. Ол «Ғасырлар пернесі», «Замана бұлбұлдары» сияқты құнды еңбектердің авторы.
Шығармалары
- «Қарлығаш», «Ақ көгершін» әндері
- «Ария», «Көктем» туындылары
- Л. Хамидимен бірлесіп жазған «Абай», «Төлеген Тоқтаров» опералары
- Құрманғазы атындағы халық аспаптары оркестрін құрып, алғашқы көркемдік жетекшісі әрі бас дирижері болды
Тыңдалым және талдау
Көрнекіліктердің көмегімен А. Қ. Жұбановтың шығармаларымен таныстыру: күйлері, әндері, пьесалары, опералары. «Би» күйі мен «Тәжік биін» алдымен үнтаспадан, кейін мұғалім орындауында тыңдатып, салыстырмалы сипаттама беріп, талдау жасалады.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа даярлықты тексеру.
- Дыбыс жаттығуларын орындау.
2) Мақсат қою кезеңі
Тақтаға ілінген әртүрлі суреттер мен плакаттарды байланыстыра отырып, сабақтың мақсаты түсіндіріледі. Оқушыларға Ахмет Жұбановтың өмірі мен еңбегі туралы негізгі деректер ұсынылады.
3) Практикалық бөлім: «Ақ көгершін» әнін үйрету
Үйрету кезеңдері
- Ән мәтініне талдау жасап, мазмұнын әңгімелеу.
- Нота сызбасын пайдалану.
- Әнді фраза бойынша үйрету.
- Хормен жұмыс: дұрыс орындау ережелерін қадағалау.
Жұмыс түрлері
- Жеке оқушымен жұмыс.
- Топпен жұмыс.
- Үлестірме материал арқылы білімді тексеру.
- Ауызша сұрақтар қою.
4) Білімді тексеру: ауызша сұрақтар
I топ
- Фермата дегеніміз не?
- Қазақтың ең алғашқы драмасы қалай аталады?
- Импровизация дегеніміз не?
II топ
- Вибрация дегеніміз не?
- Қазақтың ең алғашқы драмасының авторы кім?
- Рапсодия дегеніміз не?
5) Пысықтау және қорытынды: тест
Көрнекті сазгердің өмірі, қызметі және шығармашылығы бойынша қысқа тест орындалады.
1) А. Жұбановтың туған жылы
2) Туған жері
3) А. Жұбанов Алматыдағы музыкалық драма училищесіне қай жылы қызметке келді?
4) А. Жұбанов қандай кітаптардың авторы?
5) А. Жұбановтың әнін белгіле
6) А. Жұбанов пен Л. Хамиди қандай опера жазды?
Жазба жұмыс
«Ақ көгершін» әнінің мәтінін жаздыру және орындату.
6) Үй тапсырмасы
- «Ақ көгершін» әнінің сөзін жаттау.
- Жеке оқушыға: сазгердің өмірі, қызметі және музыкасы туралы реферат жазып келу.