Балалардың логикалық қабілетін, танымын дамыту
Ертегілер еліне саяхат
Бұл сабақ — балалардың математикаға қызығушылығын оятып, логикалық ойлауын дамытуға арналған ертегілік саяхат. Қызықты тапсырмалар арқылы біз сандарды санауды, геометриялық пішіндерді тануды және кеңістікті бағдарлауды бекітеміз.
Мақсаты
- Өткен сабақтарды еске түсіріп, сан қатарын, геометриялық пішіндерді тануды және кеңістікті бағдарлау қабілетін бекіту.
- Балалардың логикалық ойлауын, танымын дамыту; зейінін және ақыл-ой белсенділігін арттыру; тез ойлап, жылдам есептеуге ынталандыру.
- Болашақ ұрпақты білімге құштар, тапқыр, салауатты әрі саналы етіп тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
Түсіндіру-көрсету, сұрақ-жауап, баяндау, бақылау, дидактикалық және логикалық ойындар.
Көрнекіліктер
Амандасу және «Шаттық шеңбері»
Дөңгеленіп тұрайық, шеңберді біз құрайық.
Қол ұстасып бәріміз, ақ тілекті жолдайық.
Әлемде нұр — тыныштық, әрбір бейбіт күн ыстық.
Қайырлы таң, балабақша! Қайырлы күн, достарым!
Достарымды көргенде қуана қарсы аламын:
Сәлем! Сәлем! Сәлем!
Сабақ барысы: сиқырлы кілемшемен саяхат
Жолға шығу
Бүгін біз ертегілер еліне саяхатқа шығамыз. Барғыларың келе ме? Ендеше сиқырлы ұшатын кілемшеге отырайық. Ыңғайланып отырып, көзімізді жұмайық: ұштық!
Көзімізді жұмып елестетейік: жоғарыда нұрын төккен жарқыраған күн. Төменде сарқыраған өзен-көлдер. Самал желдің жеңіл лебін сезіп тұрсыңдар ма? Енді көзімізді ашайық — ертегілер еліне де жеттік!
Геометрия: үйшік қандай пішіндерден құралған?
Қараңдаршы, қандай әдемі үйшік! Бұл үйшікті атай қандай пішіндерден құрастырған? Төртбұрыш пен үшбұрыш.
Негізгі ой
Пішіндерді тану — кеңістікті бағдарлаудың алғашқы қадамы.
Санау және салыстыру: алма ағаштары
Атай ауласына бау-бақша егіпті. Күзде жемістері піседі. Бірінші алма ағашында 5 алма, екінші ағашта да 5 алма.
Айырмашылығы — алмалардың көлемінде: біреуі үлкен, біреуі кіші. Қорытынды: заттың көлемі өзгерсе де, саны өзгермейді.
Санау және бақылау: жапырақтар
Күздің салқын желі жапырақтарды ұшырып, екі жолдың үстіне түсіріп кетіпті. Екі жолдағы жапырақтың да саны бірдей.
Айырмашылығы — түсінде. Қорытынды: түсі өзгерсе де, саны өзгермейді.
Логика: қарлығаштар орын ауыстырса да…
Ағаш бұтағында 3 қарлығаш отыр екен. Кенет иттің үрген даусы естіліп, олар ұшып кетеді. Біраздан соң қайта келіп қонады.
Санаймыз: қайтадан 3 қарлығаш. Бірақ бір нәрсе өзгерді — олар орындарын ауыстырды. Қорытынды: орналасуы өзгерсе де, саны өзгермейді.
«Шалқан» ертегісі: тапсырмалар арқылы көмек беру
Атайға көмек: етіктің сыңарын табайық
Атайдың бақшасында шалқан өте үлкен болып өсіпті. Ол жұлып алуға асығып жүріп, етігінің бір сыңарын таба алмай қалыпты. Балалар, көмектесейік!
Тапсырма: жұпты табу, сәйкестендіру, назар аудару.
Әжеге көмек: шыны ыдыстарды реттеу және санау
Атай шалқанды тартады, бірақ жұла алмайды. Көмекке әжені шақырады. Ал әже шыны ыдыстардағы тұздалған қиярларды ретімен қоя алмай әуре.
Тапсырма: шыны ыдыстарды ретімен орналастырып, 5-ке дейін тура және кері санау.
Сергіту сәті
1 дегенде тұрайық,
2, 3, 4 — алақанды соғайық.
Оң жаққа бұрылып, сол жаққа бұрыл.
Бір отырып, бір тұрып, біз жүгіріп алайық.
5 дегенде асықпай, орнымызды табайық.
Немереге көмек: логикалық есептер
Әже атайға көмектесуге барады, бірақ шалқан әлі де шықпайды. Әже немересін шақырады. Немересі (Маша) есептерін шығара алмай отыр екен — көмектесейік.
- 1) 5 есекте неше құйрық бар?
- 2) 2 иттің неше тұмсығы бар?
- 3) Үстел үстінде 3 алма және 2 алмұрт тұр. Барлығы неше жеміс?
- 4) Үйректің 2 балапаны және қаздың 2 балапаны суда жүзіп жүр. Барлығы неше балапан?
Балалар, есептерді тамаша шығардыңдар!
Күшікпен ойын: «Керісінше айт»
Немересі көмектесуге күшігін шақырады. Күшік аулада доп ойнап жүр екен. Біз де бірге ойнайық: «Керісінше айт».
Тапсырма: сөздерді немесе ұғымдарды қарама-қарсы мағынада айту арқылы ойды жылдамдату және зейінді күшейту.
Мысыққа көмек: моншақтарды жинау
Күшік мысықты шақырады. Бірақ мысықтың балалары тентектік жасап, моншақтарын үзіп, шашып тастапты. Моншақтарды жинауға көмектесейік.
Тапсырма: ұсақ бөлшектерді реттеу, сәйкестендіру, қатар құрастыру.
Тышқанға тапсырма: «Артығын тап»
Мысық тышқанды шақырады. Бұл жай тышқан емес — ақылды тышқан. Ол математикалық карточкалармен ойнап отыр екен.
Дидактикалық ойын: «Артығын тап» — берілгендердің ішінен сәйкес келмейтінін анықтау.
Нәтиже: бірлік болса — тірлік бар
Тышқан да келіп, бәрі бірігіп тартады: тышқан мысықтан, мысық күшіктен, күшік немереден, немере әжеден, әже атадан, ата шалқаннан тартады — ақыры шалқан жұлынып шығады!
Сұрақ-жауап
Шалқанды бірінші болып кім тартты? Ата.
Соңғы болып көмекке кім келді? Тышқан.
Түйін
Қиындықты жеңудің кілті — көмек, бірлік және достық.
Қорытынды: балабақшаға оралу
Енді балабақшаға қайтатын кез келді. Сиқырлы ұшатын кілемшемізге отырайық — бақшамызға да жеттік.
Сендерге саяхат ұнады ма? Неліктен ертегі кейіпкерлері шалқанды жұлып алды деп ойлайсыңдар? Өйткені олар керек кезде бір-біріне көмектесті, бірікті, тату болды.
Қайтар жолда әже бізге бір себет беріп жіберіпті. Ішінде — кәмпиттер. Астарың дәмді болсын!