Қазақша рефераттар

Телефонды ойлап тапқан ғалым

Шараның мазмұны

Бұл сыныптан тыс іс-шараның негізгі мақсаты — оқушылардың ойлау қабілетін, шапшаңдығын арттыру, логикалық ойлауын тексеру және «Физика әлемінде» ойынында ең үздік команданы анықтау.

Қазіргі таңда физика пәні бойынша білім сапасын арттыру және пәнге қызығушылықты күшейту үшін түрлі сайыстар мен ойындар өткізу тиімді. Бұл формат 8–9-сынып оқушыларының белсенділігін көтеріп, өз білімін тәжірибе жүзінде сынауға мүмкіндік береді. Апталық аясында ғана емес, жыл бойы жүйелі түрде ұйымдастыруға болады.

Жеңімпаздар бағалы сыйлықтармен марапатталады.

Ұйымдастыру кезеңі

Мұғалімнің кіріспе сөзі: «Ортаға назар аударайық! Сайыскерлер шықпақ сайысқа — қол соғып қарсы алайық!» деп, қатысушыларды ортаға шақырамыз.

Қатысушылар

  • •8-сынып оқушылары
  • •9-сынып оқушылары

Ескерту (ұпайлау)

Қарсы топ жауап берсе — 3 ұпай. Жауап бере алмаса — 1 ұпай шегеріледі.

Сайыстың жоспары

  1. I кезең

    8 сұраққа жауап беру арқылы ғалымдардың суреттерін табу.

  2. II кезең

    Ойыншылар сыныптарымен біріктіріліп, екі топқа сұрақ қойылады. Дұрыс жауап үшін ұпай беріледі; қарсы топтың жауап беруге мүмкіндігі бар.

  3. III кезең

    «Кім ашқан құрылғы?» — құрылғыларды ашқан ғалымдарды анықтау.

  4. IV кезең

    Берілген суреттер бойынша 2 минут ішінде физика саласында қызмет еткен тұлғаларды және бұл салаға қатысы жоқ тұлғаларды ажыратып бөлу.

I кезең сұрақтары

1. Адамзаттың тұңғыш ғарышкері кім?

Юрий Алексеевич Гагарин (1934–1968)

2. Физика — табиғат туралы ғылым ретінде «бірінші ұстаз» атанған кім?

Аристотель (б.з.б. 384–322)

3. Қай ғалым жыл ұзақтығын 365 күн 6 сағат 10 минут 8 секунд деп көрсеткен?

Мұхаммед Тарағай Ұлықбек (1394–1449)

4. «Екінші ұстаз» атанған ғалым?

Әбу Насыр әл-Фараби (870–950)

5. Гелиоцентрлік жүйені жасаған ғалым?

Николай Коперник (1473–1543)

6. Инерция заңын ашқан ғалым?

Галилео Галилей (1564–1642)

7. Денелердің өзара әрекеттесуін сипаттайтын шаманы енгізген ғалым?

Исаак Ньютон (1643–1727)

8. Белгілі бетке түсетін күш әсерінің нәтижесін сипаттайтын шаманы кім енгізді?

Блез Паскаль (1623–1662)

II кезең: топтық сұрақтар

I топқа

  1. 1. Байқоңырдан ұшып, 108 минутта Жерді толық айналып шыққан ғарышкер.

    Юрий Алексеевич Гагарин

  2. 2. 1608 жылы телескоп арқылы аспан денелерін зерттеген ғалым.

    Галилео Галилей

  3. 3. Еркін түсу үдеуін анықтауға қатысты тәжірибелер жүргізіп, қозғалыс заңдылықтарын сипаттаған ғалым.

    Исаак Ньютон

  4. 4. Аспан денелерінің орбитасы шеңбер емес екенін дәлелдеген ғалым.

    Иоганн Кеплер

II топқа

  1. 1. Зымырандардың көмегімен ғарышты игерудің мүмкін екенін ғылыми түрде дәлелдеген ғалым.

    К. Э. Циолковский

  2. 2. Маятникті сағатты құрастырған ғалым.

    Х. Гюйгенс

  3. 3. Электромагниттік өріс теориясын жүйелеген ғалым.

    Дж. К. Максвелл

  4. 4. Планеталардың Күнді айналатынын дәлелдеуге үлес қосқан ғалымдардың бірі.

    Джордано Бруно

III кезең: «Кім ашқан құрылғы?»

Сұрақ Жауап
Лазерді ашқан ғалым Н. Г. Басов
Телефонды ойлап тапқан ғалым А. Белл
Ток күшін өлшейтін құрылғыға аты берілген ғалым Андре-Мари Ампер
Кернеуді өлшеу бірлігімен байланысты ғалым Алессандро Вольта
1888 жылы электромагниттік толқындар арқылы алысқа сигнал жеткізу жөнінде ғылыми болжам ұсынған А. С. Попов

IV кезең: тұлғаларды ажырату тапсырмасы

Тізім A (10 тұлға)

Берілген суреттер бойынша 2 минут ішінде физика саласына қатысы бар және қатысы жоқ тұлғаларды бөліп жазыңыз.

  • 1.Тоқтар Әубәкіров
  • 2.Альберт Эйнштейн
  • 3.Мұқағали Мақатаев
  • 4.Эванджелиста Торричелли
  • 5.Мағжан Жұмабаев
  • 6.Әбілхан Қастеев
  • 7.Джоуль
  • 8.Ахмет Байтұрсынов
  • 9.Әйтеке би
  • 10.Төле би

Тізім B (10 ғалым)

  • 1.Константин Эдуардович Циолковский
  • 2.Нильс Бор
  • 3.Людвиг Больцман
  • 4.Эрнест Резерфорд
  • 5.Исаак Ньютон
  • 6.Вильгельм Конрад Рентген
  • 7.Макс Планк
  • 8.Джеймс Клерк Максвелл
  • 9.Фредерик Содди
  • 10.Анри Беккерель

Осылайша «Физика әлемінде» атты ойжүйрік сайысы қорытындыланып, жеңімпаз команда анықталады.

Пайдаланылған әдебиеттер

  1. 1. «Математика және физика» ғылыми-әдістемелік журналы: 2005 №3, 2004 №1.
  2. 2. Математика, биология, химия, география, информатика, физика және астрономия оқулықтары.
  3. 3. 7–9-сыныптарға арналған физика кітаптары.
  4. 4. «Кластан тыс жұмыстар» әдістемелік кітабы, «Шалқар», 2009 ж.
  5. 5. «Шың кітап»: физика, биология, география, математика.