Ақылыңды көрсет
Жаңа жылдық кеш: сценарий және жүргізу мәтіні
Төмендегі мәтін — мектептегі Жаңа жылдық мерекелік кешке арналған жүргізушілер сөзі, көріністер, кейіпкерлер диалогы, ойындар, жұмбақтар және қорытынды құттықтаулар жинағы. Оқуға жеңіл болу үшін мазмұны бөлімдерге бөлініп, грамматикасы түзетілді.
Негізгі кейіпкерлер
- 1-жүргізуші, 2-жүргізуші
- Клоун 1, Клоун 2
- Хан, Уәзір, Ханшайым
- Жалмауыз кемпір
- Аяз ата, Қаршақыз
- Ескі жыл (Ұлу жылы), Жаңа жыл (Жылан жылы)
Құрылымы
- Кіріспе құттықтау және кештің ашылуы
- Клоундардың келуі және оқушылардың әні
- Хан сарайындағы көрініс: Ханшайымды іздеу
- Жалмауыз кемпірдің қулығы, сынақтар және жұмбақтар
- Аяз атаның келуі, құтқару және мерекелік номерлер
- Ескі жылды шығарып салу, Жаңа жылды қарсы алу
- Қорытынды тілек және хор
Кіріспе: құттықтау және кешті ашу
Жүргізушілердің амандасуы, өлеңмен тілек, кештің басталуы және алғашқы құттықтау сөз.
Амандасу
1-жүргізуші: Армысыздар, ардақты ағайын, ұлағатты ұстаздар!
2-жүргізуші: Бармысыздар, замандастар, бауырлар, шабытты шәкірттер!
Өлеңмен тілек
1-жүргізуші: Бүгін сізге жырдан алқа тағайын,
Шат күлкіге толы болсын маңайың.
Көргендер де, көрмеген де армандап,
Жаңа жылың құтты болсын, ағайын!
2-жүргізуші: Зеңгір көкте жұлдыз болып жанайын,
Ай жүзіндей айшықтанып, арайың.
Жанға шуақ, бойға қуат әкелген,
Жаңа жылың құтты болсын, ағайын!
Кештің басталуы
1-жүргізуші: Бәрекелді! Құрметті халайық, бүгінгі Жаңа жыл кешін көтеріңкі көңіл күймен, әсем ән мен сәнді бимен өткізуге бірге атсалысамыз!
2-жүргізуші: Олай болса, көңіліміздің керегесін кеңейтіп, береке сыйлар мерекелі кешіміздің шымылдығын ашуға рұқсат етіңіздер!
Алғашқы құттықтау сөз
1-жүргізуші: «Жақсы сөз — жарым ырыс!» деп дана халқымыз айтқандай, жүрекке жылылық ұялатар алғашқы Жаңа жылдық құттықтау сөзді білім ордасының білікті басшысы Жолдыбаева Дана Саубайқызына береміз.
Клоундардың көрінісі және балалардың келуі
Шырша жанындағы қап, тосын сәт және әнмен басталатын мерекелік көңіл күй.
1-жүргізуші: Байқайсың ба, бұл кеште сыныптас достарымыз көрінбейді ғой. Мына шырша жанындағы қаптың ішінде не бар екен?
2-жүргізуші: Мүмкін, достарымыз дайындаған сыйлық шығар. Қане, ашып көрейік. Сен ашып көрші… Мыстан болып жүрмесін деп аздап қорқып тұрмын.
1-жүргізуші: Жарайды, ашайын. Екеуміз «1… 2… 3!» дегенде қаптың аузын бірге ашайық.
2-жүргізуші: Келістім. Ендеше бастайық!
Сахналық ремарка
Қаптың аузын ашқанда клоундар атып шығады. Клоундар залға көңілді көңіл күй сыйлайды, сосын оқушыларды ертіп келеді.
Клоун 1: Сәлем саған, туған ел!
Клоун 2: Сәлем, сәлем, достар!
Клоун 2: Ой-ой-ой, сыныптас достарымыз көрінбейді ғой. Көп созбайық, достарымызды ертіп келейік!
Клоун 1: Кешті көңілді өткізу — өз қолымызда. Ендеше, ертіп келейік!
Музыка
Музыка ойнайды. Оқушылар шыршаны айналып, Жаңа жыл әнін орындайды.
1-жүргізуші: Мерекелі кешіміздің шымылдығын _____________________________ биімен ашамыз.
Хан сарайындағы оқиға: мерекеге қарсылық және шеңбер биі
Ханның тосын мінезі, Уәзірдің жаңсақтығы және балалармен бірге орындалатын ән.
Көрініс
Музыка ырғағымен залға Хан кіреді. Шыршаның алдында көрпешеге жайғасады.
Хан: Ау, Уәзір! Қайдасың?! Жеті қат жер астына түсіп кеттің бе?
Уәзір: Міне, тақсыр, келдім!
Хан: Айт, не бітірдің? Ханшаға бардың ба?
Уәзір: Бардым.
Хан: Сөйлестің бе?
Уәзір: Сөйлестім.
Хан: Не деді?
Уәзір: Ештеңе… Ештеңе істей алмадым. Көнбейді. «Жаңа жыл мерекесі керек» дейді.
Хан: Ол не тағы? Қайдан шыққан? Жақсы көрмеймін ондайды!
Хан: (Балаларға қарап) Мынау кімдер? Неге менің патша сарайымда отыр? Тез айтыңдар: кімсіңдер?
Уәзір: Жандарың барда айтыңдар! Кім шақырды сендерді?
Клоун 2: Уәзір, айқайлама! Тыңда алдымен. Біз мұнда мерекеге келдік — Жаңа жылды қарсы алуға.
Хан: Қандай Жаңа жыл? Мен неге білмеймін? Ол не істейді?
Ескерту: Бұл жерге жүргізуші қысқа түсіндірме немесе әзіл-диалог қоса алады: …
Шеңберге тұрып, ән айту
Хан: Кәне, мен де сендермен шеңберге тұрайыншы! Көңілді әнді бастайық, биді билеп тастайық!
Уәзір: Қойыңыз, тақсыр… демалыңыз.
Хан: Жатпаймын! Билеймін! Сен де кел, тұр шеңберге!
Жаңа жыл әні орындалады. Сөзіне қарай би қимылдары жасалады. Соңында барлық бала орындарына отырады.
Уәзірдің «әскери» жүргізуі (әзіл)
Хан: Уәзір, көрсет өнеріңді! Мерекені баста!
Уәзір: Мен әрқашан дайынмын! Кәне, бәрің тұрыңдар: 1, 2! Оңға: 1, 2! Солға: 1, 2! Ал енді жүріңдер: 1, 2! Орындарыңа отырыңдар: 1, 2!
Уәзір: Болды, мереке бітті. Үйлеріңе қайтыңдар: 1, 2! Сау болыңдар!
Хан: Тоқта! Бұл әскер емес — балалар. Мереке енді ғана басталды!
Патшалықтарды түгендеу
Уәзір: Тексеру! (Оралған қағазды ашып оқиды.)
Уәзір: 1) Сұлулық пен нәзіктік патшалығы!
Қыздар: Осындамыз!
Уәзір: 2) Батылдар мен өжеттер патшалығы!
Батырлар: Осындамыз!
Уәзір: 3) Күлкі, қуаныш, шаттық патшалығы!
Оқушылар: Осындамыз!
Уәзір: 4) Ең мейірімді, ең еңбекқорлар патшалығы!
Балалар: Келдік, осындамыз!
Уәзір: Бәрін атаймын деп шаршадым… болды, тақсыр, ұйықтаймыз. (Көрпеге оранады.)
Хан: Әй, Уәзір, сен түк түсінбейсің! Ханшасыз мереке болмайды!
Ханшайымды шақыру
Нәзіктік патшалығының бишілері Ханшайымды ертіп әкеледі. Би атауын қоюға арналған орын қалдырылған.
Хан: Сұлулар, сиқырларыңмен Ханшайымды шақырыңдар! … биі.
Хан: Рахмет, кішкентай перілер!
Ханшайым: Мен өте қуаныштымын. Әке, мені неге шақырдыңыз?
Хан: Қызым, сенің де, мына балалардың да тілегі бойынша мереке болады. Барлық патшалықтардан қонақтар келді!
Шиеленіс: Жалмауыз кемпірдің келуі және Ханшайымды ұрлау
Қауіп төнеді, бірақ балалардың бірлігі мен Аяз атаның көмегі бәрін өзгертеді.
Жалмауыз кемпір: Қалай түсінеміз мұны? Бәрін шақырған, көңіл көтермекші! Ал мен ше? Мені ұмыттыңдар ма?
Хан: Қап, әттеген-ай! Ең долы, ең кекшіл кемпірді ұмытыппыз ғой…
Жалмауыз кемпір: Бәле болғанда қандай! Көрсетемін сендерге. Ауыздарыңды ашып отыра беріңдер! Мен Ханшаны ұрлап кетемін де, ұйықтатамын. Мерекеге жібермеймін!
Жалмауыз кемпір Ханшайымды ертіп әкетеді.
Хан: Уһ… қандай бақытсызбын! Ақылды, әдемі қызымнан айырылдым. Онсыз қандай мереке?!
Клоун 1: Алдияр, налымаңыз. Бізге Аяз ата көмектеседі. Шақырайық!
Уәзір: Қойыңдар, шақырмаймыз! Сенің мақтаған балаларың Аяз ата туралы түк білмейді.
Хан: Әй, Уәзір, сөзің ұнамай бара жатыр маған…
Балаларға сұрақ (Аяз ата туралы)
Уәзір: 1) Аяз ата келе ме, тура сағат жетіде?
Балалардың жауабы.
Уәзір: 2) Жұртқа ол әйгілі ме? Мәсі, кебіс кие ме?
Балалар: Жоқ, пима киеді.
Уәзір: 3) Сол атаң келе ме, бізге сыйлық бере ме?
Балалар: Иә, келеді, сыйлық береді!
Уәзір: 4) Әсем екен шыршамыз, шауып оны аламыз! (Шауып алмақшы болады.)
Балалар: Жоқ!
Уәзір: 5) Әдемілеп тізілген, қауын-қарбыз ба ілінген?
Балалар: Жоқ, ойыншықтар!
Уәзір: 6) Аяз ата келгенде, балалар аяздан қорқа ма?
Балалар: Жоқ, қорықпайды.
Уәзір: 7) Жағдайы жақсы ма екен? Қаршақызбен дос па екен?
Балалар: Иә, дос.
Клоун 1: Көрдің бе, Уәзір? Балалар ақылды!
Аяз атаны әнмен шақыру
Аяз ата туралы ән орындалады. Ән соңында Аяз ата кіреді, шыршаны айналып, ортаға келеді.
Аяз ата: Амансыңдар ма, балалар! Сәлеметсіздер ме, қадірлі қонақтар! Жаңа жылдарың құтты болсын! Денсаулықтарың мықты болсын! Аспандарың ашық, жұлдыздарың жарық болсын! Егемен еліміз көркейе берсін! Жаңа жылда жаңа табысқа жетіңдер!
Балалар рахмет айтып, шеңберге тұрады. Аяз ата мен Қаршақыз ортада. Ән орындалады.
Аяз ата: Шақырған соң, тез жеттім. Не болды, айтыңдаршы?
Аяз ата: Дұрыс болмаған екен. Ол кемпірді танимын. Бірақ біз оны жеңеміз. Ханшайымды құтқарамыз.
Уәзір: Жеңе алмайсыңдар… Жалмауыз кемпірді жеңу оңай емес.
Аяз ата: Мынау кім өзі? Сөзі ұнамайды маған.
Хан: Бұл менің уәзірім еді… бірақ пайдасы болмады.
Уәзір: Пайдам жоқ па? Онда мен кетемін! Жалмауыз кемпірге барамын… (Кетіп қалады.)
Хан: Масқара… уәзірім сатып кетті ме?!
Жүргізуші: Тақсыр, уайымдамаңыз! Қараңызшы, қанша қонақ келді. Біздің балалар патшалығында өжет батырлар бар. Жалмауыз кемпірді жеңеміз бе, балалар?
Балалар: Жеңеміз!
Сынақ: ақыл сайысы және жұмбақтар
Жалмауыз кемпір: Кім ол мені жеңетін? Ылғи еститінім осы! (Уәзірге) Ана ақымақ ханды тастап, маған келгенің дұрыс болған.
Жалмауыз кемпір: Батырсымақтар! Тыныш жатыңдар! Қолдарыңды көтеріңдер!
Клоун 2: Біз көппіз, сен бізді жеңе алмайсың!
Аяз ата: Жарайды, жетеді. Егер ең ақылдыны тапсаң, Ханшайымды босатасың ба?
Жалмауыз кемпір: Босатамын. Бірақ өзім тексеремін.
Хан: Ата-аналар, балалар — көмектесіңдер! Қызымды құтқарайық!
Тапсырма
Балаларға сұрақ: жылдарды ретімен атап беріңдер.
Жалмауыз кемпір: Жоқ! Одан да қиын тапсырма берем!
Аяз ата: Енді балалар жұмбақ жасырады. Егер таппасаңдар — кетесіңдер!
Жұмбақтар
Клоун 1: Қабат-қабат қапталған,
Асыл сөзбен апталған.
Парағы бар сөйлейтін —
Ол қазына өлмейтін. (Жауабы: кітап)
Уәзір: Радио!
Балалар: Дұрыс жауабы — кітап.
Клоун 2: Қанаты жоқ ұшады,
Аяғы жоқ желеді. (Жауабы: боран)
Уәзір: Ол сен ғой, Жалмауыз кемпір! Ұшасың, желесің!
Балалар: Боран.
Аяз ата: Соңғы жұмбақ: Қысы-жазы суға тола. Ол не?
Жалмауыз кемпір: Горшок!
Дұрыс жауабы: құдық.
Аяз ата таяғымен «борандатқандай» әсер береді. Жалмауыз кемпір мен Уәзір шегініп, ақыры Ханшайымды босатады.
Қайта қауышу және мерекені жалғастыру
Ханшайым: Рахмет, достарым! Құтқарып қалдыңдар!
Хан: Қызым! Алтыным! (Құшақтайды.)
Хан: Жүзімізде күлкі ойнап,
Естіледі әніміз.
Жаңа жылды қарсы алып,
Би билейміз бәріміз!
Оқушылар өнерлерін көрсетеді.
Ескі жылды шығарып салу, Жаңа жылды қарсы алу
Рәміздік кейіпкерлер арқылы жыл ауысуы, тілек және үміт.
2-жүргізуші: Жаңа жыл — бұл жаңа нұр. Нұрдан ләззат ала біл. Ақын жазар жаңа жыр, жырдан тыңда терең сыр. Достар, бізге деген реніш жоқ шығар. Құрметпен Ұлу жылын шығарып салайық!
Осы кезде Ұлу жылы келеді.
Ұлу жылының сөзі
Ұлу жылы:
Мен ескі жыл — елдікті есіркедім,
Егемендік еңсемді өсірттім.
Мен сүйемін батырлықты,
Татулық пен ерлікті.
Қарақтарым, қанаттарым,
Амандықпен жүздесейік.
Ал, Жаңа жыл — ізбасарым,
Қолыңа ал бір істі!
Қанат бітір қанатсызға,
Көркейт елді, табысты!
2-жүргізуші: Қош келдің, Жаңа жылым! Көп болсын жаңалығың. Саған ақ тілек сый еттік. Жаңа нұр күттік, досым. Жаңа жыл құтты болсын!
Жылан жылы:
Туғызам айды бүгін,
Әр күнім — айбынды күн.
Күлімдеп нұр шығады,
Күншілдік тұншығады.
Әкелдім бейбіт күнді,
Ешбір жан көрмес мұңды.
1-жүргізуші:
Жаңа жыл — жаңа әннің тербелуі,
Жаңа жыл — ақ арманның өрленуі.
Жаңа жыл — партадағы лүпілдеген,
Кішкентай шәкірттердің ержетуі.
Жүргізуші: Отырыңыздар. Ата, балалар патшалығынан келген балалардың өнерлерін тамашалайық.
Өнер бөлімі: тақпақтар мен «Ұлпа қарлар» биі
Балалардың тақпақтары, Қаршақыздың сөзі және биші қыздардың қойылымы.
Аяз ата: Ал, балалар, келіңдер. Тақпақ айтып беріңдер.
Тақпақтар орындалады.
Қаршақыз:
Аулада ұшып жүрген
Ақ мамық қар себелеп.
Ұлпа қарларды шақырдым,
Бізге билеп берсін деп.
Биші қыздар: «Ұлпа қарлар» биі.
Аяз ата: Жарайсыңдар, балаларым! Мені бүгін қатты қуанттыңдар. Барлығың да ақылды, білімді, өнерлі екенсіңдер. Киімдерің де қандай әдемі! Солай емес пе, қызым? Сыйлығымызға риза болыңдар.
Аяз ата: Ал енді біз жолға шығайық. Басқа да балалардың өнерін тамашалайық. Өсе беріңдер, өркендей беріңдер! Аспандарың ашық болсын! Қош болыңдар!
Қаршақыз:
Жаңа жылда, балалар,
Тек жақсылық көріңдер.
Жылау, ауру, жамандық
Қастарыңда болмасын.
Сау болыңдар, балалар!
Қаршақыз қол бұлғап, сахнадан шығады.
Қорытынды: тілек және финал
Жүргізушілердің соңғы құттықтауы және ортақ ұран.
1-жүргізуші:
Барлық жандар бір тілекке қосқан үн,
Бақыт болып басталсын жыл дастаның.
Қуанышпен келсін той боп Жаңа жыл,
Құтты болсын жаңа бақыт, достарым!
2-жүргізуші:
Жаңа жыл — Жылан жылы әр отбасыға жаңа нұр, жаңа шуақ, табыс пен береке, қуаныш пен мереке алып келсін.
Әрдайым қажырлы қайраттарыңыздан күш, жылы жүздеріңізден нұр кетпесін.
Жаңа жыл баршамыз үшін берекелі де мерекелі жыл болсын!
Хор
ЖАҢА ЖЫЛ ҚҰТТЫ БОЛСЫН!